Якутские буквы:

Якутский → Якутский

түөртэлээ

түөр диэнтэн төхт
көрүҥ. Төҥүргэстэри, тииттэри түөртэлээн саҥа солооһун, ыһыы сирэ оҥорорго сананна. В. Протодьяконов
Кини ыарҕалары ыраастаан, тииттэри түөртэлээн ынаҕын далын сылын аайы тыа диэки сыҕарытар. Эрилик Эристиин
Сытар дьапта таастары түөртэлээн, биир чиэрбэни буллубут. «Чолбон»


Еще переводы:

муостуй

муостуй (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Кууран, чэрдийэ кииллийэн муос курдук кытаат (маһы этэргэ). Костенеть, становиться твёрдым, как кость (о древесине)
Былыр дьиэ тутуутугар кэрдиллибит муостуйа хаппыт, түөртүү-биэстии сүөм ньуурдаах төҥүргэстэри түөртэлээтэ, с и л и с тэ р и , мутуктары ылҕаата. Болот Боотур
Оол, өһүө муостуйбут баҕанатыгар Кыбыппыттар кураанах испиискэни. С. Тарасов
Оҕонньор муостуй бут мас таҕайын имэрийэн көрө о л о р д о. С. Федотов
2. кэпс. Уһуннук ыалдьан баран өрүттэн биир тэҥ турукка киирбит курдук буол. Восстановиться, окрепнуть после тя жёлой продолжительной болезни
Сэллигинэн үйэлэрин тухары ыалдьааччылар дии. Кэнникинэн киһи өссө муостуйар диэччилэр. Софр. Данилов
Илья доруобуйата тупсубутун, ыарыыта муос туйбутун кэнниттэн үөрэҕин син биир салҕаабыта. «Кыым»
3. көсп. Кытаанах усулуобуйаҕа эриллэн, тулуурдаах буол, бус-хат. Стать выносливым, закалиться
Бу үлүгэр бытарҕан тымныыны тулуйар саха муостуйбут сылгыларын үөрдээн иитии проб лемата төһөлөөх наукаҕа сыаналаах түмүктэри …… биэриэ буолуой. В. Протодьяконов
Ньылхан бириискэҕэ сүнньүнэн хоту дойду усулуобуйатыгар муостуйбут дьон үлэлииллэр. «ХС»

солоо

солоо (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Мастаах, ыарҕалаах сири мастарын түөртэлээн ыраастаа, ыраас сирдэ таһаар. Выкорчёвывать лес (напр., под пашню)
Бу курдук сирин Маайа аҕата Бабыкый оҕонньор солообута, хас да сыл бурдук ыспыттара. Эрилик Эристиин
Кэнники икки күн Дьөгүөрдээх тыа солообуттара. М. Доҕордууарп. Тыаны солоон суолла оҥостуоҕуҥ. А. Фёдоров
2. Маһы умнаһа эрэ хаалар гына мутугун ыраастаа, мутаа. Обрубать ветви, очищать ствол от ветвей
Биир күрүө тоһоҕотун саҕа маһы быһыта охсон ылан, мутуктарын солообутунан барда. Амма Аччыгыйа
Мас кэрдиитэ мутугу солуурдааҕар ыар үлэ буолан биэрдэ. «ХС»
Мөлтөһүөрдэр мутугу солообуттара. «ХС»
3. Сорох сыһыаты кытта холбоһон «туох эмэ бүтүнү хайыт, алдьат, үлтүрүт» диэн суолталанар. В сочетании с некоторыми наречиями имеет значение «рвать, ломать, разрушать что-л. цельное»
Уу тоҥ күөнүнэн быһыты тоҕо солоон ааспыта. Амма Аччыгыйа
Өрүс үрдэ, тугу барытын тоҕута солуох айылаахтык халҕаһалыы анньан, аллара диэки ахсымнык барылыы устан барда. П. Филиппов
«Умайар таас» [таас чох] саас үрэх халаана очуоһу хайа солообут дьапталҕатыттан көстүбүтэ. «ХС»
Суолла солоо — туохха эмэ суолла ас, суолла тэл. Проложить, открыть дорогу к чему-л., куда-л. Кэм инни көрүнэн, эрдэттэн олоон, суолу солоон сылдьар ордук. Болот Боотур
Күн аайы суол солуур этибит Өспөт дьол айанын аартыгар. С. Данилов
Сэбиэскэй судаарыстыба …… куосумаска бастакынан суолу солообута. СГПТ. Суолун солоо — ким эмэ суолунан бар, кими эмэ батыс. Идти по чьим-л. стопам, следовать путём кого-л.
Мин Киристиэс Айыы Тойон Таҥара миэхэ ыйбыт суолун солоон баччааҥҥа диэри олох олорон кэллим. Н. Лугинов
[Эркээни — Киис Бэргэҥҥэ:] Илбиһи иҥэртэрдэххинэ аҕаҥ суолун солуоҥ, Кини курдук хаардаах от түгэҕин саҕа Хара өһүөн олбохтонуоҥ. И. Гоголев
Бии оҕонньорум эрэйдээх суолун солоон, …… үрэх баһыгар тахсан, биир тымыр сыыһын сууйа сырыттым. Онтон кыра көмүс оҕотун булан киллэрдим. Суорун Омоллоон