Якутские буквы:

Якутский → Якутский

убаа

туохт.
1. Хойуута суох, уута баһыйбыт, уутуҥу буол (хол., хааһы). Становиться жидким, водянистым, разжижаться (напр., о каше)
Хааһыбыт хойдуоҕунааҕар убаан хаалла. Ардыгар ыарыһах куртаҕын, оһоҕоһун үлэтэ мөлтүүр (хойуута хатар эбэтэр убуур). ТЕН ИДь
2. Арыттаах, сэдэх, чачархай буол (туох эмэ үүнэн турары этэргэ). Становиться редким, редеть (напр., о деревьях в лесу)
Онтон харыйата улам убаан, тиитэ улам хойдон истэ. Амма Аччыгыйа
Аҕатын кэтит, малаҕар сирэйэ кытаран хаалбыт, иэдэһигэр абына-табына үүммүт сэдэх бытыга өссө убаабыт курдуга. Н. Якутскай
Бииктэр арыый нүксүйбүт көҕүстээх, туртайбыт, убаабыт астаах, мырчыстыбыт сирэйдээх аҕатын олус оннук долгуйа көрсүбэтэҕэ. Л. Попов
3. Аҕыйаан бар, сэдэхсий, дэҥҥэ көстөр буол (хол., ахсаан өттүнэн). Редеть, уменьшаться в числе, количестве, сокращаться (напр., о транспорте на улице)
Уулуссаҕа тахсыбыта, кэлиибарыы убаабыт. Г. Колесов
Кырдьык, Нам оройуонугар сүрүн бултара андаатар быста аҕыйаабыт. Тииҥ биллэ убаабыт. «Кыым»
Урууга мустубут дьон, саҥата-иҥэтэ суох, улам убаан истилэр. В. Протодьяконов
4. Улам тарҕанан, ырааһыран бар (хол., буруо, туман туһунан). Рассеиваться, становиться менее густым, плотным (напр., о дыме, тумане)
Уот, тыһыргыы-тыһыргыы, күөх, кыһыл төлөннөрө улам күөдьүйэн, өрө күүдэпчилэнэн таҕыста, буруота убаата — тордох иһэ дьэҥкэрэн сырдыы түстэ. Болот Боотур
Туман убаан, дьоннор барыгылдьыһаллара хайыы-үйэҕэ көстөр буолла. ГПП ТО
Тыал кыратык салгыйыа — буруолуу көтөн, убаан эрэр туман быыһынан сырдык күөх халлаан лоскуйа бүдүк-бадык ыйдаҥаран көстүө. И. Тургенев (тылб.)
5. Кырдьан эбэтэр ыалдьан ньамньыраа, эт-сиин өттүнэн мөлтөө (хол., уолбут эт-сиин, быччыҥ туһунан). Потерять силу, стать «жидким», рыхлым (напр., о размякших, расслабленных мускулах); стать немощным
[Нүһэр Дархан:] Дьиппиэр хааннаах ол боотур киһи …… Киил быччыҥа ириҥэлии убаан, кырдьан хаалбыт буолар. И. Гоголев
[Микииппэр] бу билигин даҕаны тиэстэ курдук сымнаан, ымдаан курдук убаан сытаахтыыр. Кустук
6. көсп., кэпс. Улаханы кыайан өйдүүр кыаҕа суох буол, мөлтөө (өй, мэйии туһунан). Утратить возможность ясно мыслить
Бэркэ диэн сэмэлээн сөҥүдүстүлэр: «Алаата, эн бэйэлээх кылгас үйэлээхтэргэ дылы мэйииҥ убаатаҕын?» — дэһэн доҕордорун саатыртылар. Д. Апросимов
Эдэрдэр биһиги, кырдьаҕас дьон курдук, өйдөрө эмиэ убуу илик, онон кинилэргэ сүрэх-бэлэс, билии-көрүү, дьулуур эрэ наада. Я. Семёнов
Ол да буоллар, тохтообокко убаабыт мэйиитэ төһө тутан сылдьарынан саҥаттан саҥа ааты ботугураабыта. Эҕэрдэ СС
ср. тюрк. сувыш ‘стать жидким, водянистым’

өйөө-убаа

туохт. Сэрэнэн, харыстыырдыы сыһыаннас, тут-хап. Относиться бережно к кому-чему-л., обращаться осторожно с кем-чем-л.
Бэйэм охтубатахпына, өйөөн-убаан, дэлби түһэрбэккэ сырытыннарыам этэ эбээт. Р. Баҕатаайыскай
Күүс-көмө буол. Помогать кому-чему-л.
Түөкүттэр мин өйүүрбэр-убуурбар эримсийэ-эримсийэннэр ол-бу буолан эрдэхтэрин көрүҥ эрэ. А. Софронов
Наар дьадаҥы дьону өйүүр-убуур буоларым. Амма Аччыгыйа

Якутский → Русский

өйөө-убаа=

относиться бережно к чему-л., обращаться= осторожно с чём-л.; өйөөн-убаан туттахха уһуннуксылдьыаҕа (вещь) ещё долго послужит, если обращаться с ней бережно.

убаа=

1) становиться жидким, разжижаться; хааһы убаата каша стала жиже; 2) перен. становиться редким, редеть; ойуур убаабыт лес поредел.

Якутский → Английский

убаа=

v. to be diluted; убат= v. to dilute


Еще переводы:

поредеть

поредеть (Русский → Якутский)

сов. убаа, сэдэхсий.

редеть

редеть (Русский → Якутский)

несов. убаа, сэдэхсий.

разредиться

разредиться (Русский → Якутский)

сов. в разн. знач. убаа, сэдэхсий.

убат=

убат= (Якутский → Русский)

побуд. от убаа = 1) разжижать; растворять; суурадаһыны убат = разжижать раствор; 2) перен. делать редким, прореживать.

чомчооруй

чомчооруй (Якутский → Якутский)

чөмчөөрүй диэн курдук
Степан …… икки чанчыгынан адьас убаабыт баттахтарын холботолоон, чомчооруйа олороро адьас бу баар эбээт. «ХС»

тэстэр

тэстэр (Якутский → Якутский)

тэс I диэнтэн дьаһ
туһ. Чэчэгэйин тэстэрэн Хара хаана тохтубут. П. Ойуунускай
Өйөөн-убаан Үрүҥ көмүс сымыыппын Хахтарын тэстэрдим, Үтүө дьүһүнүн көрдүм. Е. Иванова

поредел

поредел (Русский → Якутский)

гл,сов
убаата, сэдэхсийдэ. Лес поредел. Волосы поредели

суруйсуу

суруйсуу (Якутский → Якутский)

суруйус диэнтэн хай
аата. А.М. Горькай уонна А.А. Семёнов икки ардыларыгар чугастык доҕордоһуу, табаарыстыы суруйсуу саҕаламмыта. Н. Якутскай
Икки эдэр дьон суруйсуулара оруобуна балтараа сыл устата хойдубакка-убаабакка биир тэҥник барбыта. Э. Соколов

үөрэттэр

үөрэттэр (Якутский → Якутский)

үөрэт диэнтэн дьаһ
туһ. [Байбал:] Бэйи, уолгун саллаакка тутан ыллахтарына, үөрэттэрэн тарбачыспыккын билиэҥ. А. Софронов
Кини биһигини өйөөн-убаан үөрэттэрэн дьон буоларбытыгар көмөлөспүт киһи. Б. Павлов
Иккиэн күүспүтүн холбоон, алта оҕону үөрэттэрэн үлэһит, ыал оҥортоотубут. «ХС»

сэндэҥэр

сэндэҥэр (Якутский → Якутский)

туохт. Чарааһаа, убаа, сэдэхсий. Становиться редким, редеть
Онтон хаары бүрүммүт хойуу ойуур улам арыттанан, сэндэҥэрэн баран, бөдөҥ бэстэринэн бүүрүктэнэн бүттэ. Амма Аччыгыйа
Тыа арыый сэндэҥэрбитигэр, иннигэр оһох үөлэһиттэн кыымнар кыламнаһа көтөллөрүн хара бэкир киһи көрдө да, сирэйинэн умса баран, түөрт атах буолан сыылынна. Е. Неймохов
[Хатыҥ чараҥ] уруккута хойуу мастаах эбит да, кэрдиллэн-кэрдиллэн, улаханнык сэндэҥэрбит. «ХС»
Убаан, сэдэхсийэн, уҥуоргу өттө көстөр буол (тыаны этэргэ). Просвечивать, проглядываться, просматриваться сквозь редкий лес
Эниэни дабайааттарын кытта тииттэр быыстарынан алаас сэндэҥэрэн көһүннэ. Софр. Данилов
Кырдьык бара түстэхпинэ — мастар быыстарынан Бүлүү эбэ сэндэҥэрэн көстүө. ПН ДЫ
Хопто [ыт аата] ойуур быыһынан тэбиннэ. Иннилэрин диэки тииттэр сэндэҥэрэн көстөллөр. «ХС»