удушливый, отравляющий; тумнарар газ удушливый газ; тумнарар веществолар отравляющие вещества.

м. 1. (удушливый газ) угаар; в комнате пахнет угаром хоско угаар сыта биллэр; 2. перен. угаар, омун, үлүскэн; любовный угар таптал омуна.

аат., кэпс. Мас чоҕо ситэ умайбатаҕыттан үөскээн тахсар, киһини тумнарыан, өлөрүөн да сөптөөх буортулаах гаас. ☉ Удушливый газ, образующийся при неполном сгорании древесного угля, угарный газ
[Ырыкыныап:] Хата, бу сахам оһоҕун эн биэс да билиитэҕэр биэрбэппин. Барахсаным сылааһа, сырдыга, угаара, чаана суоҕа. Суорун Омоллоон
Хайдах эрэ буруо сыта кэлэргэ дылыта. Эмискэ төбөбөр «угаар!» диэн санаа күлүм гыммыта. Далан

I
аат.
1. Ас астыыртан тахсар ыыс, буруо. ☉ Чад, дым (образующийся в процессе приготовления пищи от горящего жира, масла)
Алаадьы чаана дьиэбитин тунуйда. И. Гоголев
Куукуна ыыс быдаан, ас чаанынан туолбут. Эрилик Эристиин
Күөһүм чаана таныыбын кычыгылатта. Т. Сметанин
2. Сиик көппүтэ, күдэн. ☉ Водяной пар
Сарсыардааҥҥы сөрүүҥҥэ уу ньууруттан биллэр биллибэт чаан көтөрө. Н. Лугинов. Чардаат чаана, дьон тыына үрүҥ туман буолан, мөлбөйө устар. А. Фёдоров
Туустаах уу чаана хойуу салгынныын умньаспытын түүҥҥү сиккиэр хам-түм охсон аҕалар. И. Никифоров
ср. русск. чад ‘едкий, удушливый дым’
II
аат. Улахан олгуй. ☉ Большой котёл
Баанньык чааныгар уу баар дуо? Н. Якутскай
Алтан чааҥҥа куруппа бөҕө буһан лыксыйа турар. Уот ч. Хортуоппуйу аналлаах чааҥҥа паарга оҕустардылар. КПИ СИиУо
◊ Чаан олгуй — чаан II диэн курдук
Чаан олгуйга тар хааһыны аҕалбыттар. П. Тулааһынап
Итиччэ чаан олгуй саҕа бэйэлээх сүүнэ улахан көтөрдөрү бачча чугаһыахпар диэри хайдах көрбөтөх бэйэбиний?! И. Никифоров
Үгүс түһүлгэлэргэ чаан олгуйдар, тимир иһиттэр, иннэ, сүгэ, эрбии, быһах, илим суоҕун кэриэтэ. В. Санги (тылб.)
ср. уйг. чан ‘кубок, бокал’, алт. дьаан ‘большой’