аат. Тыын хаайтарыыта, бопторуу. ☉ Удушье
Углекислай гаастан тумнастыы хаһан да буолуо суоҕа. КВА Б
Саха олохтоох нэһилиэнньэтэ бу үүнээйини [боҕуруоскай оту] тумнастыыга өрүһүйэр эмп быһыытынан туһанар эбит. МАА ССКОЭҮү

туохт. Моонньун бо бо тутан тыынын хаай, тууй. ☉ Душить, сдавливать горло
Бэриммэтэҕин иһин хабарҕатын муомахтаабыта, о н уоха соруйан: «Өллүм», — диэн сарылаан охтон түспүтэ. П. Ойуунускай
Хобороос хаста да баттатта. Хара бэкир киһи тыбыс-тымныы тарбахтарынан кинини муомахтыы сатыыр. И. Гоголев
Эдэркээн тайаҕы ньалҕаархай түүлээх моонньуттан тимир оҕуур муомахтаабыт. Н. Габышев
ср. др.-тюрк. боҕмах ‘удушье’, боҕ ‘душить, сдавливать’

1. боп диэнтэн дьаһ. туһ. Бука, утарылаһааччылара эпэрээссийэлиирин да бопторуохтара эбитэ буолуо, ону Томмот Иванович билэн эрдэҕэ. Г. Угаров
2. Тыыныҥ хаайтар. ☉ Впадать в спазматическое удушье, испытывать удушье, задыхаться
   Онтон ыла уол сүрэх ыарыы, сотору-сотору бопторон уҥар, туох да дэҥи көрбөт өмүрэх буолар. Болот Боотур
   Макар бопторон хаһыытыы-үөгүлүү, мөхсө сатыыр да, туох да өрүһүлтэтэ суох аллара тимирэн барар. Дьүөгэ Ааныстыырап
   Тыына хаайтаран, бопторон ыла-ыла төлүтэ тыыммахтаан, кини ытаан ыҥырҕайдаан барда. Амма Аччыгыйа
3. көсп., кэпс. Кыайан хамсаабат гына хам ыллар, бобулун, бүөлэн. ☉ Терять свободу движения, будучи скованным, зажатым или заложенным чем-л.
   Модунуктуур дьылларбыт Бобон-бохсон боһуйда, Босхолуура ууларбыт Модун мууска боптордо. А. Софронов
   Чокуур сүрэҕин туттан, Доҕорун аһыйа олордо... Ыллыа эбит даа, ырыата Хараҕын уутугар боптордо. Эллэй