аат. Нус-хас буолуу; сынньаныы, чуумпуруу. ☉ Успокоение, умиротворение; покой, тишина
Намыын уоскулаҥы аймаан, арай, алларааҥҥы ыаллар оҕолоро туохтан эрэ ытыыр саҥата иһиллэрэ. Далан
Орто дойдуга уоскулаҥ баара биллибэт. Н. Лугинов
Куораттыы тииптээх бөһүөлэк олоҕо уоскулаҥы билбэккэ ньириһитэр. П. Аввакумов

саҥа алл.
1. Соһуйууну көрдөрөр. ☉ Выражает удивление
«Һуу! Хайа, бу тугуй?» — дэстилэр утуйа сытан уһуктубут дьон. Күндэ
Харытыана соһуйбут курдук: «Һуу, ыйыппытыҥ буоллар тахсыам этэ», — диэтэ уонна саатта даҕаны, кыбыһынна даҕаны. П. Ойуунускай
[Нүһэр Дархан:] Һуу, бу тугуй? Иирдим дуу? Эмэгэт илэ саҥарда. Сэтим-сэлээним Туолара чугаһаабытын Биттэннэҕэ дуу? И. Гоголев
△ Улаханнык сөҕүүнү көрдөрөр. ☉ Выражает восторг, изумление
[Лэкиэс:] Һуу, туох ааттаах куйааһа таҥнары сатыылаата! С. Ефремов
2. Уоскуйууну көрдөрөр. ☉ Выражает успокоение, умиротворение
Һуу, хата баттаһа кэлбиппин. Н. Якутскай
«Һуу, түксү, түксү!» — артыыска, наһаа илистибит быһыынан, өрө уһуутаабытынан сүүрэн тиийэн дьиэлээх хотун аттыгар олоруна охсон кэбистэ. Амма Аччыгыйа
«Һуу, дьэ бэрт!» — Ылдьаа олоппоһун өйөнөрүгэр чиэстэнэн, өрө мэтэрийэ-мэтэрийэ, астына тыыллаҥнаан ылла. Н. Лугинов
♦ Һуу гын (диэ) — туох эрэ улахан сүпсүгүрүү, ыгылыйыы биитэр илистии кэнниттэн уоскуй. ☉ Успокоиться, угомониться после больших хлопот, суеты, напряжённых обстоятельств или крайней усталости
Туллукчаана уонна Чаахаба ыксаабыттара, ыгылыйбыттара ааһан, сирэйдэрэ сырдаан «һуу» дэһэ түстүлэр. В. Протодьяконов
Хобороос суругу ньилбэгэр ууран баран һуу гынан өрө тыыммыта. П. Аввакумов
Дьөгүөр түһүөхтээх тохтобула кэлбитигэр кыбыллан-кыбыллан син таҕыста, дьэ арыый һуу гынна. «ХС»

1. даҕ.
2. Кыра аайы ыксаабат, ыгылыйбат, киэҥ көҕүстээх. ☉ Отличающийся уравновешенным характером, спокойный
   Өйө-сүрэҕэ олус холку, олус нүһэр, туохха да ымыттыбат, дэбигис үөрбэт-хомойбот киһи поэт буолуон, атын киһини долгутар хоһоону суруйуон саарбаҕалыыбын. Софр. Данилов
   Оҕонньор холку: дьоллоох киһи холку буолар. Кини бу дойдуга букатын кэлбит киһилии туттар. Л. Попов
   Кээтиис куолаһа ураты холку, наҕыл этэ. П. Степанов
3. Түбүгэ, сүпсүлгэнэ, айдаана-куйдаана суох (хол., олох-дьаһах). ☉ Отличающийся ровностью, спокойствием, не связанный с хлопотами, спокойный, умиротворённый (напр., образ жизни)
   Мин тот, туох да кыһалҕата суох холку олохтон улам эттэнэн, халыҥаан испитим. Далан
   Ходуһалар холку, курас киэптэммиттэр. А. Фёдоров
   Үлэтэ, уопсайынан, холку. ПП ЭЭД
4. Киэҥ-куоҥ, кыараҕаһа суох. ☉ Широкий, просторный, свободный
   Киирэргэ киэҥ дьиэ, Хонорго холку орон, Сытарга сымнаҕас орон, Кэпсэтэргэ тыл баар. Саха фольк. От тэлгэтиилээх сүрдээх холку массыынанан айанныыр куһаҕан буолбатах. Амма Аччыгыйа. Ситии хатыыта холку буоллаҕына, көстүүтэ мөлтүүр. ГП ТО
5. аат суолт.
6. Наҕылыйыы, ыксаабат-ыгылыйбат быһыы-майгы. ☉ Уравновешенность, спокойствие, невозмутимость (о характере)
   Кычкин бу киһи дьиксиммэтэҕин, холкутун дьиибэргээбит. Н. Якутскай
   Бэл, аҕам сааһын тухары сымнаҕаһынан, холкутунан эрэ биллэр эрээри, миигин кириэтээн тахсар. Н. Лугинов
7. Туох эмэ түбүгэ, сүпсүлгэнэ суоҕа, чуумпу, нуурал. ☉ Отсутствие волнения, шума, умиротворение, покой
   Бу киэҥи, холкуну, айылҕа кэрэтин, кини модун күүһүн үйэм тухары өйбөр, сүрэхпэр иҥэриниэхпин баҕарабын. Амма Аччыгыйа
   ♦ Курум холку кэпс. — 1) ыксаабат, ыгылыйбат, олус холку. ☉ Совершенно спокойный. Барыта этэҥҥэ буолуо диэн курум холку; 2) миэхэ сыһыана суох диэн олох кыһаммат. ☉ соотв. моя хата с краю. Хайдах да буоллуннар — мин курум холку. Муус холку көр муус. Маарыйа олох да куттамматах, муус холку. Холкугар түс — ыгылыйбытыҥ, ыксаабытыҥ ааһан, уоскуй. ☉ Успокаиваться, обретать покой
   Суон Даарыйа хайыы сах холкутугар түһэн, наҕыллык тахсан барда. М. Доҕордуурап
   Ньукулаас, холкутугар түһэн, аанын халҕанын өрө көтөҕөн, көннөрөн биэрдэ. С. Никифоров
   Өксөөн ол аайы кыһаллыбата, хата, дьэ эбии холкутугар түспүккэ дылыта. С. Маисов