1. прич. от унизить; 2. прил. (выражающий унижение) баттаммыт, атаҕастаммыт.

аат., кэпс. Кими эмэ дэлби ыыстааһын, үөҕүү-түрүйүү, күлүүэлэк оҥостуу. ☉ Унижение, издевательство, насмешка
Төһө да оннук хомпууска түбэстэр, Олесов ахсыма мөлтөөбөтөҕө. Болот Боотур
Мэлдьи холку Попов ити хомпууһу тулуйан истибэтэ. В. Быков (тылб.)
ср. русск. конфуз

1. кымньыылаа диэнтэн хай. аата. Бу аты илдьэ бар, ол эрээри кымньыылааһын бөҕөтүнэн эрэ арыый түргэнник сыҕарыйарыҥ буолуо
2. көсп. Үрүйэн-түрүйэн, этии-мөҕүү. ☉ Подстегивание, унижение
   Итинник «кымньыылааһын» кутталы үөскэтэр. Оҕо бэйэмсэх, атын оҕолор ситиһиилэриттэн санаата түһэр, ымсыы санаалаах эдэр киһиэхэ кубулуйуон сөп. ОАП ОДьТС

туохт. эб.
1. Кэпсэтээччи, эбэтэр атын киһи эппит тылын хатылаан туран, саҥарааччы аһына, күлэ-сүөргүлэһэ былаан сөбүлэспэт, утарсар, сөбүлээбэт сыһыанын көрдөрөр. ☉ Выражает несогласие, возражение, отрицательное отношение говорящего с оттенками жалости, снисхождения путем повторения слов собеседника или предмета речи
«Олус үчүгэй» буолаахтаан, оҕом сыыһа... Д. Таас
«Бэйи да» буолаахтаан. Аата, муодакатын баҕаһын... «Машам» буолаахтаан. Н. Заболоцкай
Кистэлэҥинэн да буолаахтаан! Ол сайылык алаас ыалларыгар хаһан туох кистэммитэ баарай?! Амма Аччыгыйа
2. Кэлэйиини-сэнээһини, куһаҕан сыһыаны көрдөрөр. ☉ Выражает презрение, унижение, отрицательное отношение
Улаата! Уобарас буолаахтаан! П. Тобуруокап
Сордоохтор, эр дьон буолаахтааммыт, биир ойбону кыайан алларбаппыт! Амма Аччыгыйа
Бары барыта, эмиэ салайааччы буолаахтаан. «ХС»

аат. Сылгы саннын хаптаҕайын иһинэн ойоҕоһугар сыста үөскүүр сыа (саамай минньигэһэ, амтаннааҕа). ☉ Жир на передних рёбрах лошади (считается самой вкусной, лакомой частью туши)
Урут эйиэхэ хоҥнуота да суох холу ыһыктыбатах киһи. Болот Боотур
Түөкүттэр биэ хоҥнуо ойоҕоһун буһаран кээстилэр. Н. Павлов
♦ Холтон хоҥнуотун хоҥнорон ылбыт курдук хомой — саамай үчүгэйтэн, бастыҥтан маппыт курдук, олус улаханнык хомой. ☉ Сильно разочароваться, расстроиться, будучи лишённым самого лучшего (передние рёбра, покрытые толстым слоем жира, у якутов считались самым вкусным, лакомым куском
Если давали рёбра без хоҥнуо, это воспринималось как оскорбление, унижение — букв. разочароваться так, будто от передних рёбер лошади отняли (отодрали) жирную часть). Хомолто өттүттэн Холтон хоҥнуотун Хоҥнорон ылбыт баар. Өксөкүлээх Өлөксөй
◊ Хоҥнуо ойоҕос көр ойоҕос. Холун ыксатынааҕы икки-үс ойоҕоһу хоҥнуо ойоҕоһо дэнэр. Сылгыһыт с.
ср. др.-тюрк. хоҥ: хоҥ эт ‘мышцы, мускулы, мякоть’