көр ситим
Курдуу көстөр хайаларынан куйахтаммыт Геленджик, Сырдык ситимэх уоттарынан Сыдьаайбытыҥ, оо, дьикти. А. Бродников
Халлаантан сап саҕа Тардыалыга суох, Сиртэн ситим саҕа Ситимэҕэ суох …… Көҥдөй көмүс уоруктаах эбит. ТТИГ КХКК

туохт. Уоруктаах буол. ☉ Заиметь жильё, место постоянного пребывания
Атас Бүөккэ ат эккирэтэр аарыма уоруктаммыт. П. Степанов
△ Ханна эмэ саһан сыт. ☉ Скрываться, прятаться, залегать где-л. Уо, уҥуоргу уораҕайгар Уоруктанан, сырҕан бааһын Дохсун Доодоҥ оһорунар. М. Ефимов

аат. Туох эмэ хороҕор (хол., бэргэһэ) үрүт өттө, үрдэ. ☉ Верхушка чего-л. высоко торчащего (напр., шапки)
Чуоччах да саҕа Туох эмэ, туох эмэ Туһаны оҥоорпун тобуллахпына — Дьолбунан ааҕынабын, Дуоһуйа астынабын. Күннүк Уурастыырап
Ортоку булгунньах Оройун чуоччаҕар …… Көнньүнэн көрүлүү турар Көҥдөй көмүс уоруктаах эбит. ТТИГ КХКК
Оһуутоһуу хайалар Оһуор буолар чуоччахтара Уунан-уһаан тураллара. М. Лермонтов (тылб.)

I
1.
аймах 1, 2 диэн курдук. Огдооччуйа эмээхсин ып-ыраас муосталаах, чэнчис балаҕаныгар ырааҕынан уруута Тайҕа диэн оҕонньордуун хаалар. И. Гоголев
«Мин кинилэр урууларабын эбээт», — диэбитэ Швецов ымах гынан баран. Н. Якутскай
[Кыыс Хотун] бэҕэһээ астаах остуол тула холоруктуур, көмөлөһө сылдьар кыыһы көрбүтэ, ол аны уруута буолан таҕыста. А. Сыромятникова
2. кэпс. Үөскээбит төрүттэринэн чугас, тыллара, олохторо-дьаһахтара да майгыннаһар норуот. ☉ Родственный народ, племя, род
Бу Карагез даҕаны кинилэр [киргиз бииһин] уруулара буоларын мин саарбахтаабат буоллум. Эрилик Эристиин
◊ Сүрэх уруу көр сүрэх. Кини ийэлэрин сүрэх уруута буолар. Тастыҥ уруу — кимтэн эмэ туспа хааннаах, төрүттээх-уустаах киһи. ☉ Родственник по свойству
[Семёнов:] Тастыҥ да уруу буоллар, үчүгэйи оҥоро сатыырын аккаастыыр сыыһа буолуо. С. Ефремов. Хаан уруу — 1) бииргэ төрөөбүт эбэтэр төрүт чугас аймахтыы дьон. ☉ Кровные родственники, кровная родня
[Пётр Белолюбскай:] Хайа, ол миэнэ хаан уруум, балтым дии. П. Ойуунускай
Манна син биир мин хаан урууларым, атастарымдоҕотторум бааргыт буолуо. Суорун Омоллоон
[Нүһэр Дархан:] Оҕолоруом, Хаһыытыыр хаҥыл халлаан уоруктаах Хара Суорун тойон хаан уруулара Биһиги буоларбытын бигэтик билиҥ! И. Гоголев; 2) истиҥ-чугас, ыкса доҕордуу. ☉ Близкий, родной, родственный
Хаһан да быстыспат дьылҕалаах Хаан уруу бырааттыы нуучча норуота. Күннүк Уурастыырап
Хаан (уруу) тамайар көр тамай II. Хобороос ийэтинэн аймахтара элбэхтэр да, ыраах нэһилиэккэ бааллар, төрүт да уруу тамайбатах бэйэтэ этэ. А. Сыромятникова
Арай көрдөһөҥҥүн Илдьиккэ сүүрэр Элэс хара буолуоҥ буоллар Сыккырыыр дууһаҕын Уруу тамайан Ордоруом эбитэ дуу. С. Васильев
ср. др.-тюрк. уруҕ ‘род, потомство’, тюрк. урук, уруҕ, уруг, монг. ураг ‘племя, род’
II
аат. Уоллаах кыыс холбоһон ыал буолалларыгар тэриллэр малааһын. ☉ Свадьба, свадебное торжество
Сүктэн барарыгар кыыс аймаҕыттан урууга сүүстэн тахса киһи барар. Саха фольк. Уруулара аны күһүн, от үлэтэ үмүрүйүүтэ болдьоммут үһү. Н. Лугинов
Уруу аһын астааһын түүннэри-күннэри барда. В. Протодьяконов
◊ Сүгүннэриилээх уруу эргэр. — былыр сахаларга: олус баай аҕа кылын бэйэтин дьиэтигэр уруу буолар күнүн сарсыардатыгар уолун түҥүрдэрин ыҥыран аһатан-сиэтэн күндүлээһинэ (биирдэ эмэ буолар эбит). ☉ В старину у якутов: угощение, организуемое в день свадьбы отцом жениха для сватов за завтраком (проводилось редко и лишь в богатых домах). Былыр биирдэ эмэ сүгүннэриилээх уруу диэн буолар эбит. Уруу саламаата эргэр. — уруу остуолугар бэриллэр, сүөһү иһэ кутуллубут саламаата. ☉ Густая каша из муки с добавлением говяжьих потрохов, которая подавалась на свадьбе
Былыр уруу саламаатыгар анаан улахан хамыйах оҥороллоро. Уруута түһэр көр түһэр. Тыа дьонун курдук бары сиэрин ситэрэн, уруу түһэрээри гынар быһыылаах. Болот Боотур
Бөлөнүүскэй уола ойох ылар кэмэ кэлэн, улахан урууну түһэрбиттэр. Н. Павлов
Тапталлаах доҕорунаан бу күннэргэ холбоһон малааһынныах, уруу түһэриэх буолбуттара. М. Соров. Уруу түһэрии эргэр. — былыр сахаларга: кыыс сүктэригэр бары былыргы сиэри-туому, быһыыны-майгыны толоруу. ☉ В старину у якутов: проведение всех обрядовых церемоний перед тем, как невеста отправлялась в дом жениха
Уруу түһэрии сахаларга үгэс быһыытынан биллэр, ол туһунан Сэһэн Боло суруйбута. «Кыым»