1) родственник, родня; чугас уруу близкий родственник; аҕам уруута родня по линии отца; уруу ырааҕа, уу чугаһа ордук погов. хорошо, когда водопой близко, а родня далеко; 2) см. сыбаайба.

I
1.
аймах 1, 2 диэн курдук. Огдооччуйа эмээхсин ып-ыраас муосталаах, чэнчис балаҕаныгар ырааҕынан уруута Тайҕа диэн оҕонньордуун хаалар. И. Гоголев
«Мин кинилэр урууларабын эбээт», — диэбитэ Швецов ымах гынан баран. Н. Якутскай
[Кыыс Хотун] бэҕэһээ астаах остуол тула холоруктуур, көмөлөһө сылдьар кыыһы көрбүтэ, ол аны уруута буолан таҕыста. А. Сыромятникова
2. кэпс. Үөскээбит төрүттэринэн чугас, тыллара, олохторо-дьаһахтара да майгыннаһар норуот. ☉ Родственный народ, племя, род
Бу Карагез даҕаны кинилэр [киргиз бииһин] уруулара буоларын мин саарбахтаабат буоллум. Эрилик Эристиин
◊ Сүрэх уруу көр сүрэх. Кини ийэлэрин сүрэх уруута буолар. Тастыҥ уруу — кимтэн эмэ туспа хааннаах, төрүттээх-уустаах киһи. ☉ Родственник по свойству
[Семёнов:] Тастыҥ да уруу буоллар, үчүгэйи оҥоро сатыырын аккаастыыр сыыһа буолуо. С. Ефремов. Хаан уруу — 1) бииргэ төрөөбүт эбэтэр төрүт чугас аймахтыы дьон. ☉ Кровные родственники, кровная родня
[Пётр Белолюбскай:] Хайа, ол миэнэ хаан уруум, балтым дии. П. Ойуунускай
Манна син биир мин хаан урууларым, атастарымдоҕотторум бааргыт буолуо. Суорун Омоллоон
[Нүһэр Дархан:] Оҕолоруом, Хаһыытыыр хаҥыл халлаан уоруктаах Хара Суорун тойон хаан уруулара Биһиги буоларбытын бигэтик билиҥ! И. Гоголев; 2) истиҥ-чугас, ыкса доҕордуу. ☉ Близкий, родной, родственный
Хаһан да быстыспат дьылҕалаах Хаан уруу бырааттыы нуучча норуота. Күннүк Уурастыырап
Хаан (уруу) тамайар көр тамай II. Хобороос ийэтинэн аймахтара элбэхтэр да, ыраах нэһилиэккэ бааллар, төрүт да уруу тамайбатах бэйэтэ этэ. А. Сыромятникова
Арай көрдөһөҥҥүн Илдьиккэ сүүрэр Элэс хара буолуоҥ буоллар Сыккырыыр дууһаҕын Уруу тамайан Ордоруом эбитэ дуу. С. Васильев
ср. др.-тюрк. уруҕ ‘род, потомство’, тюрк. урук, уруҕ, уруг, монг. ураг ‘племя, род’
II
аат. Уоллаах кыыс холбоһон ыал буолалларыгар тэриллэр малааһын. ☉ Свадьба, свадебное торжество
Сүктэн барарыгар кыыс аймаҕыттан урууга сүүстэн тахса киһи барар. Саха фольк. Уруулара аны күһүн, от үлэтэ үмүрүйүүтэ болдьоммут үһү. Н. Лугинов
Уруу аһын астааһын түүннэри-күннэри барда. В. Протодьяконов
◊ Сүгүннэриилээх уруу эргэр. — былыр сахаларга: олус баай аҕа кылын бэйэтин дьиэтигэр уруу буолар күнүн сарсыардатыгар уолун түҥүрдэрин ыҥыран аһатан-сиэтэн күндүлээһинэ (биирдэ эмэ буолар эбит). ☉ В старину у якутов: угощение, организуемое в день свадьбы отцом жениха для сватов за завтраком (проводилось редко и лишь в богатых домах). Былыр биирдэ эмэ сүгүннэриилээх уруу диэн буолар эбит. Уруу саламаата эргэр. — уруу остуолугар бэриллэр, сүөһү иһэ кутуллубут саламаата. ☉ Густая каша из муки с добавлением говяжьих потрохов, которая подавалась на свадьбе
Былыр уруу саламаатыгар анаан улахан хамыйах оҥороллоро. Уруута түһэр көр түһэр. Тыа дьонун курдук бары сиэрин ситэрэн, уруу түһэрээри гынар быһыылаах. Болот Боотур
Бөлөнүүскэй уола ойох ылар кэмэ кэлэн, улахан урууну түһэрбиттэр. Н. Павлов
Тапталлаах доҕорунаан бу күннэргэ холбоһон малааһынныах, уруу түһэриэх буолбуттара. М. Соров. Уруу түһэрии эргэр. — былыр сахаларга: кыыс сүктэригэр бары былыргы сиэри-туому, быһыыны-майгыны толоруу. ☉ В старину у якутов: проведение всех обрядовых церемоний перед тем, как невеста отправлялась в дом жениха
Уруу түһэрии сахаларга үгэс быһыытынан биллэр, ол туһунан Сэһэн Боло суруйбута. «Кыым»

аат., кэпс. Оҕо-аймах, элбэх оҕо. ☉ Детвора, много детей
Баай Байбал кыыһын ойох ыллаххына, дьэ, атын үлүгэрдик ыал буолан буруоҥ унаарыа, оҕоҥ-урууҥ элбиэ. П. Ойуунускай
Атын ыаллар дьиэлэрэ өрүү ньирбааччы, оҕо-уруу саҥата, дьон сэһэргэһэрэ. Болот Боотур

аат. Бэйэ-бэйэлэрин кытта уруурҕаһар, аймаҕырҕаһар дьон. ☉ Родня, родственники (кровные и некровные, по свойству)
[Кэтириис:] Сүөдэр, инньэ гынан, ийэ-аҕа, урууаймах диэн суоҕа дуу? А. Софронов
Урууларыттан-аймахтарыттан өссө ким баарый? Н. Якутскай
Кэнтиккэ дуу, ханна дуу А. А. Миронов уруулара-аймахтара хайаан да баар буолуохтарын сөп. Багдарыын Сүлбэ

аат., кэпс. Туох эмэ сабыытыйаны бэлиэтииргэ анаммыт, аһылыктаах улахан тэрээһин, бырааһынньык. ☉ Пир, торжество, праздник по какому-л. случаю. Ол саҕана нэһилиэкпитигэр кыайыы күнүн бэлиэтиир улахан уруу-малааһын буолбута

аат. Аймахтыы дьон. ☉ Родственники, родня. Ыраахтан-чугастан уруу-тарыы муһунна
ср. тат. ыру-тару ‘родня, род’

1. аат. Хаан уруу, олох чугаһынан аймах. ☉ Кровные родственники
   Уруу-хаан суох күтүрэбин. Күннүк Уурастыырап
   [Хоодуотап:] Эйиэхэ ньылаҥнаабыт, эйиэхэ уруу-хаан буолбут киһи талбытынан сылдьар. С. Ефремов
2. даҕ. суолт. Хаан уруу, олох чугаһынан аймахтыы (дьон). ☉ Состоящие в кровном родстве
   Куттаммыт сирэйдээх-харахтаах оҕолор чугас уруу-хаан дьонноруттан арахпаттар. Багдарыын Сүлбэ
   Чаппараах тас өттүнээҕи көҕүөрдэр аймах-билэ, уруу-хаан дьон туһунан сэһэргииллэр диэн ааттыыллар. НБФ-МУу СОБ