1) хребет; 2) шкура вдоль хребта (считается наиболее ценной); саһыл тириитин уорҕата хребтовая часть лисьей шкуры # уорҕатынан уур = (или бырах =) положить, бросить кого-л. на обе лопатки.
Якутский → Русский
уорҕа
Якутский → Якутский
уорҕа
аат.
1. Кыыл-сүөл көҕүс, иэн өттө, көхсө. ☉ Спина, спинной хребет
Уол оҕо биир күн ат өрөҕөтүгэр, биир күн ат уорҕатыгар (өс хоһ.). Маайа өрүһүн икки кытылын иирэтэ саһыл уорҕатын курдук кытарымтыйа мөлбөйөн турар. Н. Якутскай
Күүстээх тыалтан таба сиһин уорҕатыгар көмнөх хаара түһэр. ТНС ОКТК
[Кыһыл көмүс балыктар] уорҕаларын хатырыга киһи хараҕа саатыан курдук чаҕылыҥныыр. ПНО
2. Сүөһү, кыыл тириитин көҕүс көп түүлээх, халыҥ өттө (ордук күндү). ☉ Шкура вдоль хребта скотины, животного (наиболее ценная)
Таба тугута бэргэһэлээх, Таба сарыыта үтүлүктээх, Таба уорҕата саҕынньахтаах, Таба өрөҕөтө ыстааннаах. Болот Боотур
Уулаах Ааныката тикпит, куобах уорҕата истээх түнэ сонун бырахта. Эрилик Эристиин
Биир убаһа …… уорҕатыттан массыына олоҕун сабыыта, олоппос тэлгэҕэ, ону тэҥэ былыргылыы саахымат көбүөр оҥоһуллар. ДьСИи
3. көсп. Нэлэмэн сир, дириҥ уу киэҥ иэнэ, көстүүтэ. ☉ Далёкий горизонт широких открытых мест, поверхность больших, глубоких водоёмов
Саха сирин уорҕатыгар Ойбут уоттаах тыргыл күн. Эллэй
Күөх уу көмүс уорҕата хоту кылбайан уһунна. Дьүөгэ Ааныстыырап
Халлаан илин уорҕатыгар үрүҥ былыттар усталлар. Н. Абыйчанин
♦ Тас уорҕатынан барда — тас (таас) иэнинэн барда <тиэрэ таһылла түстэ> диэн курдук (көр иэн I). Майаҕатта …… аттаах киһини илиитин таһынан илгэн кээспитэ, ата туспа, киһитэ туспа тас уорҕаларынан барбыттар. Саха сэһ
1977
Коровин …… тирэнэн турбут тирэҕэ туура ыстанна да, кини тас уорҕатынан аллараа барда. «ХС». Уорҕатыгар уоту ыстаннар кэпс. — кими эрэ олус долгут, аймаа. ☉ Заставлять кого-л. испытывать сильное волнение
Үөһэнэн сытыы кынаттар …… тыастара отууга кэтии, тоҥо сытар үгүс булчут уорҕатыгар уоту ыстаннарда. Н. Заболоцкай
Уорҕатынан оонньообут — оройунан (төбөтүнэн) көрбүт (тыыммыт) диэн курдук (көр көр I). Алексей Гаврильевич эдэригэр, этэргэ дылы, оройунан көрбүт, уорҕатынан оонньообут, элбэҕи эргиппит эр бэрдэ этэ. ЧКС АК. Уорҕатынан уур (бырах) — кими эмэ тиэрэ түһэр, тас иэнинэн бырах. ☉ Положить, бросить кого-л. на обе лопатки
Бөҕөстөр тусталлар. Биирдэрэ биирдэрин тас уорҕатынан быраҕар. Суорун Омоллоон
Уорҕатын хастаа — иэнин хастаа диэн курдук (көр иэн I). Уорҕаҕын, иэҥҥин хастаары Оҥостон кэлбитим, ороспуонньук! П. Тобуруокап
ср. др.-тюрк. оҕурха ‘спинной позвонок’, тюрк. орха, оорга, оорҕа ‘позвонок; спина; гребень (горы)’
Еще переводы: