Якутские буквы:

Якутский → Русский

уорҕа

1) хребет; 2) шкура вдоль хребта (считается наиболее ценной); саһыл тириитин уорҕата хребтовая часть лисьей шкуры # уорҕатынан уур = (или бырах =) положить, бросить кого-л. на обе лопатки.

Якутский → Якутский

уорҕа

аат.
1. Кыыл-сүөл көҕүс, иэн өттө, көхсө. Спина, спинной хребет
Уол оҕо биир күн ат өрөҕөтүгэр, биир күн ат уорҕатыгар (өс хоһ.). Маайа өрүһүн икки кытылын иирэтэ саһыл уорҕатын курдук кытарымтыйа мөлбөйөн турар. Н. Якутскай
Күүстээх тыалтан таба сиһин уорҕатыгар көмнөх хаара түһэр. ТНС ОКТК
[Кыһыл көмүс балыктар] уорҕаларын хатырыга киһи хараҕа саатыан курдук чаҕылыҥныыр. ПНО
2. Сүөһү, кыыл тириитин көҕүс көп түүлээх, халыҥ өттө (ордук күндү). Шкура вдоль хребта скотины, животного (наиболее ценная)
Таба тугута бэргэһэлээх, Таба сарыыта үтүлүктээх, Таба уорҕата саҕынньахтаах, Таба өрөҕөтө ыстааннаах. Болот Боотур
Уулаах Ааныката тикпит, куобах уорҕата истээх түнэ сонун бырахта. Эрилик Эристиин
Биир убаһа …… уорҕатыттан массыына олоҕун сабыыта, олоппос тэлгэҕэ, ону тэҥэ былыргылыы саахымат көбүөр оҥоһуллар. ДьСИи
3. көсп. Нэлэмэн сир, дириҥ уу киэҥ иэнэ, көстүүтэ. Далёкий горизонт широких открытых мест, поверхность больших, глубоких водоёмов
Саха сирин уорҕатыгар Ойбут уоттаах тыргыл күн. Эллэй
Күөх уу көмүс уорҕата хоту кылбайан уһунна. Дьүөгэ Ааныстыырап
Халлаан илин уорҕатыгар үрүҥ былыттар усталлар. Н. Абыйчанин
Тас уорҕатынан барда — тас (таас) иэнинэн барда <тиэрэ таһылла түстэ> диэн курдук (көр иэн I). Майаҕатта …… аттаах киһини илиитин таһынан илгэн кээспитэ, ата туспа, киһитэ туспа тас уорҕаларынан барбыттар. Саха сэһ
1977
Коровин …… тирэнэн турбут тирэҕэ туура ыстанна да, кини тас уорҕатынан аллараа барда. «ХС». Уорҕатыгар уоту ыстаннар кэпс. — кими эрэ олус долгут, аймаа. Заставлять кого-л. испытывать сильное волнение
Үөһэнэн сытыы кынаттар …… тыастара отууга кэтии, тоҥо сытар үгүс булчут уорҕатыгар уоту ыстаннарда. Н. Заболоцкай
Уорҕатынан оонньообут — оройунан (төбөтүнэн) көрбүт (тыыммыт) диэн курдук (көр көр I). Алексей Гаврильевич эдэригэр, этэргэ дылы, оройунан көрбүт, уорҕатынан оонньообут, элбэҕи эргиппит эр бэрдэ этэ. ЧКС АК. Уорҕатынан уур (бырах) — кими эмэ тиэрэ түһэр, тас иэнинэн бырах. Положить, бросить кого-л. на обе лопатки
Бөҕөстөр тусталлар. Биирдэрэ биирдэрин тас уорҕатынан быраҕар. Суорун Омоллоон
Уорҕатын хастаа — иэнин хастаа диэн курдук (көр иэн I). Уорҕаҕын, иэҥҥин хастаары Оҥостон кэлбитим, ороспуонньук! П. Тобуруокап
ср. др.-тюрк. оҕурха ‘спинной позвонок’, тюрк. орха, оорга, оорҕа ‘позвонок; спина; гребень (горы)’


Еще переводы:

киристэн

киристэн (Якутский → Якутский)

туохт. Киристээх буол. Иметь тетиву
[Муос саа] Ой кыылым уорҕатын чулуутунан Охсор илбис киристэммит. П. Ойуунускай

көскөс

көскөс (Якутский → Якутский)

көскөй диэнтэн холб. туһ. Эбэ кэтит уорҕатын устатын тухары түүҥҥү уоттарын умуруоруна илик борохуоттар көскөһө усталлар. Н. Лугинов

саһарбахтаа

саһарбахтаа (Якутский → Якутский)

саһар диэнтэн тиэт
көрүҥ. Борохуолка. Дьон халҕаһата Киит «балык» курдук хамсыыр. Дьалкылдьыйар уорҕата, Өрөһөтө саһарбахтыыр. Р. Баҕатаайыскай

дугуммахтаа

дугуммахтаа (Якутский → Якутский)

дугун диэнтэн тиэт
көрүҥ. Кыыс атахтара үрдүк хобулуктарынан аспаал уорҕатыгар дугуммахтыыллар. Софр. Данилов
Аҕамсыйбыт киһи оһуокайы таһааран дугуммахтыыр. Е. Неймохов
Өлөксөөс күөх кырыска дугуммахтаан ылла. А. Бэрияк

сотуталаа

сотуталаа (Якутский → Якутский)

сот диэнтэн төхт
көрүҥ. [Маайыс] ортоку тарбаҕын төбөтүнэн хараҕын уутун хаһыйа сотуталаан кэбиһэр. Амма Аччыгыйа
Биэлэр уорҕаларыгар мустубут, мууһурбут хаары кини сиппииринэн дьукку сотуталыыра. В. Протодьяконов

таһыйбахтаа

таһыйбахтаа (Якутский → Якутский)

таһый I диэнтэн тиэт
көрүҥ. [Ата] сүүрүккэ оҕустаран, түөрэ барыах курдук кырыытынан таһыйбахтаата. Тумарча
Тууччах лапчааннарынан ууну таһыйбахтаата, өрөҕөтүнэн, уорҕатынан буолбахтаата. ПН ТОК

тэптиргэлэт

тэптиргэлэт (Якутский → Якутский)

тэптиргэлээ диэнтэн дьаһ
туһ. Төлөрүйбэт төргүүттэн төлө көтөөрү, түүрүллэ түһээт тэбиммитэ, бэйэтин күөнүттэн тэптиргэлэтэн, тас уорҕатынан хаарга таһылла түстэ. Н. Борисов

уорҕалаа

уорҕалаа (Якутский → Якутский)

туохт., кэпс. Сүөһү, кыыл тириититтэн уорҕа өттүн араар, арааран ыл. Вырезать из шкуры животного наиболее ценную спинную часть. Уйбаан өлөрбүт саһылын тириитин уорҕалаата

дьэргэлгэннии

дьэргэлгэннии (Якутский → Якутский)

сыһ. Дьэргэлгэн курдук. Подобно миражу, мареву, как мираж, марево
Ойор күнүм уота Дьэргэлгэннии дьиримнээтэ дуу диэбитим …… Уһуутуур уһун батаһым Уорҕата күлүмнүү, Торҕо биитэ Туртаҥныы оонньуу турар эбит. С. Зверев
Уу сүүрүгүнүү Устар, күлүмнүүр Уорҕаларын толбонноро Дьэргэлгэннии дьирибинэйэр Дьылыгыр уһун сотолоро! С. Дадаскинов

өлбүргэ

өлбүргэ (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ.
1. Түүлээх тириитин уорҕатын кэлин (самыы) диэки өттө. Огузок (шкурка с задней части животного)
Үүс-киис өлбүргэтэ бэргэһэ. ПЭК СЯЯ
2. Сон, саҕынньах тэллэҕэр буодьулуу тигиллибит (киэргэл). Кайма вдоль подола дохи, сделанная из огузка (шкурки с задней части животного), опушка
Саһыл уорҕата өлбүргэлээх саарба саҥыйаҕын санныгар нээлбигэйдээн көрүстэ. С. Васильев