Якутские буквы:

Якутский → Якутский

уоһахтан

уоһахтаа диэнтэн бэй
туһ. Туой буорбут Торҕо күөх отугар Туҥуйбут уоһахтанна. С. Васильев

уоһах

аат. Саҥа төрөөбүт ынах, биэ саһархай өҥнөөх олус хойуу маҥнайгы үүтэ. Желтоватое и густое молоко коровы, кобылицы в первое время после родов, молозиво
Араҕастай уоһаҕынан Алаадьылаан аһатта. И. Гоголев
Ньирэй ийэтин кытта биир суукка босхо сылдьан уоһаҕын бэйэтэ эмэр. ТССКС
Биэ төрүөн икки-үс хонук инниттэн синньигэр уоһах мустар. НПИ ССЫа
Уорда намырый, уоһахта салаа, уҥуохта көмүллээ көр салаа I
[Сайсары:] Киэбирбэтин, уҥуохта көмүллээтин, уоһахта салаатын. Суорун Омоллоон
Уоһа (уоһугар) уоһахтаах, <хараҕа хааннаах> көр уос II. Уоспар уоһахтаах эрдэхпиттэн Эбэ күлүгүн быһа хаампат, аатын ааттаабат буоларбар такыйдылар да этэ. «ХС»
Уоһум уоһахтаах уолчаан сылдьан Умсубутум улуу куорат оргулугар. С. Тарасов
Уоһах (уоһахтаах) уостаах — уоһа (уоһугар) уоһахтаах, <хараҕа хаан- наах> диэн курдук (көр уос II). Уоһах уостаах оҕо муҥнаах …… Нүһэр соҕус суҥхаҕа Түбэспиппин өйдүүбүн. Күннүк Уурастыырап
Уоһахтаах уостаах уол буоламмын, быһыыта, Хараҕым уутун мин кыамматах эбиппин... И. Артамонов
Уоһун (уоһугар) уоһаҕа куура илик көр уос II. [Сараапап:] Мин баайбын кини дьаһайыа үһү. Уоһун уоһаҕа куура илик оҕочоос!.. Н. Якутскай
Сымыыт уоһаҕа көр сымыыт
[Саһылчай тэллэй] сымыыт уоһаҕын курдук өҥнөөх. УГС ССКОТ
Сибиэһэй сымыыт уоһаҕын мүөтү кытта күүгэн тахсыар диэри булкуйаллар, хаптаҕай киистэнэн ылан сирэйгэ, моойго биһэллэр. ФВН ТС. Уоһах ала — уоһах өҥө баһыйар эриэн, эбириэн. Пёстрый, пятнистый с преобладанием цвета яичного желтка
Уоһах ала сылгылаах Уордаах Боруллуо ууһа, Ынчыктаах айаным Ыган кэллэ. Саха фольк. Уоһах ала атыырым Тоҥкучахтаан эрэрин Туора тутан кээспиттии Тоҕус туора туорумнаах. С. Зверев. Уоһах алаадьы- та — саҥа төрөөбүт сүөһү үүтүгэр оҥоһуллар алаадьы. Оладьи на молозиве
Сорох сиргэ хонуу ньургуһунунан саба үүнэн, уоһах алаадьытыныы саһарар. И. Гоголев
Ыалбыт биир ынахтаахтара саҥа төрөөбүт — уоһах алаадьыта итиэннэ быа иэдьэгэй сиэн хоннубут. И. Никифоров
Уоһах арыы көр арыы II. Ардыгар тириини сымнатарга, хаһан эмэ да буоллар, уоһах арыытын туһаналлара. АНП ССХТ
Уоһах кугас көр кугас. Соҕуруулуу илин туһунан, Суо айыыһыттарым суоллара диэн, Уоһах кугас сылгыны Кэрэх туттан ыйаабыт. С. Зверев
ср. др.-тюрк. аҕуз, оҕуз, тюрк. угыз, овуз ‘молозиво’

Якутский → Русский

уоһах

молозиво; ынах уоһаҕа молозиво коровы; уоһах арыыта масло из молозива # сымыыт уоһаҕа яичный желток; уоһа уоһахтаах у него молоко на губах не обсохло; уоһах өҥнөөх жёлтого цвета, жёлтый.


Еще переводы:

молозиво

молозиво (Русский → Якутский)

с. уоһах.

сымыыт

сымыыт (Якутский → Якутский)

аат.
1. Көтөрдөр уонна атын харамайдар үөскэхтэрэ буолар, ньолбоҕордуҥу төгүрүк быһыылаах чараас хах иһигэр сылдьар, белоктаах уоһахтан турар сыыйыллаҕас убаҕас. Яйцо. Күндэли үрэх кытылыгар соҕотоҕун хаалан, сымыыт баттаабыт хоодуот хааһы Валерий Иванович кэрэхсии көрдө. Л. Попов
Чыычаах сымыыта бөҕөнү итигэстээтим, үтүлүкпүн толору хаалаатым. Н. Тарабукин (тылб.)
2. ас аст. Ас көрүҥэ. Яйцо как продукт питания
Дарыбыанаба суумкатыттан сымыыт бөҕөнү, халбаһыны, буспут эти, бэйэтэ туустаабыт тууччах өрөҕөтүн таһаарда. Л. Попов
Ордук сыалаах соркуойдаммыт буоллун, сатаатар сыаҕа буспут сымыыты тото сиэбит киһи. М. Шолохов (тылб.)
3. анат. Атыыр харамайдарга уонна эр киһиэхэ сиэмэ үөскэтэр быччархай. Семенники (человека, млекопитающего)
Оҕус сымыыта түһэрин саһыл кэтэспитигэр дылы (өс хоһ.). Сымыыт да тутулуга араастаах. Сорох атыырдар [сылгылар] сымыыттарын быата уһун буолан, аллара түһэ сылдьар буолар. АНП ССХТ
Сымыыттааҕар бүтэй, балыктааҕар кэлэҕэй — балыктааҕар кэлэҕэй диэн курдук (көр балык)
Сымыыттааҕар бүтэй, балыктааҕар кэлэҕэй, Үрүҥ туҥуй, уу бүтэй Уол буоллун, баҕардар! Өксөкүлээх Өлөксөй
Бу, букатын саллар сааһын, үллэр үйэтин тухары биир алтан харчылааҕы эргинэн эбиммэтэх, сымыыттааҕар бүтэй, балыктааҕар кэлэҕэй киһи киэнэ муҥутуур кэнэнэ оҕонньор! Амма Аччыгыйа
Сорох киһиҥ кирик-хорук туттан, сымыыттааҕар бүтэй, балыктааҕар кэлэҕэй буолан көһүннэр даҕаны, иһигэр бэйэтин дьиҥ баарынааҕар быдан улаханнык сананааччы ээ. Софр. Данилов
Сымыыт иччитэ — сымыыттан тахса илик көтөр оҕотун үөскэҕэ. Зародыш в яйце
[Сүөдэр] кыракый уҥуох көхсө, синньигэс моонньо, ыараханнык түөрэҥнээбит улахан төбөтө, күөх мэҥнэрдээх кубаҕай сирэйэ — барыта хайдах эрэ сымыыт иччитигэр маарынныырга дылы. Амма Аччыгыйа. Сымыытта баттаа — бэйэҥ сылааскынан сылытан оҕо таһаараары сымыыккын саба баттаан олор (көтөр туһунан). Сидеть на яйцах (о птицах)
Улахан татыйык элбэх төрүөхтээх. Кини эрдэ уйаланар уонна уон иккигэ диэри сымыыты баттыыр. ББЕ З. Сымыыт уоһаҕа — үрүҥүнэн бүрүллүбүт сымыыт хойуу араҕаһа. Желток
Төрөөбүтэ сыл аҥаара буолбут оҕоҕо сүүрбэ — биэс уон кыраам тобуруогу, сымыыт уоһаҕын (сиикэйдии эбэтэр бүтэйдии буһаран баран) аҥаарын сиэтиллэр. Дьиэ к. Сымыыт үрүҥэ — буһардахха маҥхайан кэлэр сымыыт дьэҥкир өттө. Белок (яйца)
Тирии бүрүөһүнү сиикэй сымыыт үрүҥэр илитиллибит сиэрис тирээпкэнэн ыраастаныллар. Дьиэ к.
ср. тат. йомырка, алт. дьымыртка, хак. нымырха ‘яйцо’

уоһахтаа

уоһахтаа (Якутский → Якутский)

туохт. Уоһаҕы ис, уоһаҕынан аһылыктан. Питаться молозивом. Улуу кыыл оҕотуттан уоһахтаан аһыыр үһү (тааб.: өрүс мууһа муораҕа киириитэ)

лабырык

лабырык (Якутский → Якутский)

көр лабарай
Ынах төрөөн, уоһах лабырык алаадьытын хобордооххо бырдьыгынатар. Д. Очинскай
Бүлүү оройуоннарыгар маннык алаадьыны [уоһах алаадьытын] лабырык диэн ааттыыллар. ТИИ ЭОСА

желток

желток (Русский → Якутский)

м. сымыыт араҕаһа, сымыыт уоһаҕа.

лабарай

лабарай (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Ынах бастааҥҥы уоһаҕар кыра бурдук эбэн буһарыллыбыт улахан алаадьы. Лепешка, приготовленная из молозива с небольшим добавлением муки
Лабарай, д о ҕ о о р , у о һ а х лабарайа! Ээ, эһиги билигин хантан уоһах лабарайын билиэххитий. ЕА ЭС

алаадьылыы

алаадьылыы (Якутский → Якутский)

сыһ. Алаадьы курдук. Как оладьи, подобно оладьям
Көр эрэ, тиит анныгар Ап-араҕас тэллэйдэр Алаадьылыы төгүрүһэллэр. И. Гоголев
Сорох сиргэ хонуу ньургуһунунан саба үүнэн, уоһах алаадьытыныы саһарар. И. Гоголев

ньирэйдэн

ньирэйдэн (Якутский → Якутский)

ньирэйдээ диэнтэн бэй., атын
туһ. Кини [Кыдамаһыт] сүүрбэччэ сылы мэлдьи …… сүөһү бөҕөнү сүөһүлээтэ ахан ини, бэйэтэ бас билэр биир да ньирэйдэммэтэҕэ. Л. Попов
Билигин ынаҕым ньирэйдэнэ илик. Төрөөтөр эрэ уоһах арыытыттан аҕалан мунньуом. «ХС»

араҕастай

араҕастай (Якутский → Якутский)

поэт., көр араҕас
Араҕастай арыынан Аллар быйаҥ тускуну Аһара-куота толорон Албаныктыыр ааттаммыт Арҕаакалыыр улуустан Атаарыллан кэлбиккит. С. Зверев
Атыыр анды атаҕынан Иэдэстэрин саһарта, Араҕастай уоһаҕынан Алаадьылаан аһатта. И. Гоголев
Үрүмэлээх үүттэрин, Үрүҥ тунах илгэтин, Араҕастай арыытын Амтаннаахтык астааччы, Холкуос, холкуос кыыһа — Холобурдаах арыыһыт. Н. Степанов

иһиллэхтэн

иһиллэхтэн (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Илииҥ-атаҕыҥ босхо барбыт курдук хамсан; кыыһырбыт курдук быраҕаттан. Двигаться чересчур энергично, возбужденно; делать резкие движения
Икки хараҕын дьүккэтэ уоһах курдук араҕас эмээхсин, балаҕантан иһиллэхтэнэн тахсан, ол-бу диэки одуулаат төттөрү түһэр. И. Гоголев
Салгын куттарын салытыннаран, ийэ куттарын иэритэн, эрэйдэрин-муҥнарын көрөн, иэхэй-чуохай диэн иһиллэхтэнэр Илиэһий уола эбит. Д. Апросимов