даҕ. Былтайа, лоппойо сылдьар (иэдэс туһунан). ☉ Выпирающий, округлый (о щеках)
Кытара буспут былтаҕар иэдэстээх хотун дьахтар оһох чанчыгар курупчаакы бурдугунан алаадьылаан бачыгырата олорор. Суорун Омоллоон

I
лаһыгыраа I диэнтэн дьаһ
туһ. Мунньахтаабыт тойоттор, …… туран кэлэннэр, олоппосторун лаһыгыраттылар. Л. Толстой (тылб.)
II
лаһыгыраа II диэнтэн дьаһ
туһ. Бүөтүр алаадьылаан лаһыгыратта. Айталын

побуд. от сырылаа =; алаадьылаан сырылат= печь оладьи.

сковорода; алаадьылыыр хобордоох сковорода для выпечки оладий # хобордоох салааччы лизоблюд.

аат. Олохсуйбут үөрүйэх, сиэр-майгы, уопсай бэрээдэк быһыытынан былыргыттан тутуһуллар үгэс. ☉ Обычай, традиции
Кинилэр абыычайдарын быһыытынан, ньымааттаабыт киһи [таба] баһын, моонньун, аҥаар холун ылар эбит. А. Софронов
Тиийэн онно оһох оттон, Күөстээн-астаан бардылар — Абыычайы батыһан, Алаадьылаан, кус буһаран, Үлэ бүппүт малааһынын Үөрэ-көтө атаардылар. Күннүк Уурастыырап
Таһырдьаттан киирбит эрэ киһини чэйдэтэр, итии киллэртэрэр уонна кинини кытта онуманы кэпсэтэр — саха ыалын абыычайа. Н. Якутскай

поэт., көр араҕас
Араҕастай арыынан Аллар быйаҥ тускуну Аһара-куота толорон Албаныктыыр ааттаммыт Арҕаакалыыр улуустан Атаарыллан кэлбиккит. С. Зверев
Атыыр анды атаҕынан Иэдэстэрин саһарта, Араҕастай уоһаҕынан Алаадьылаан аһатта. И. Гоголев
Үрүмэлээх үүттэрин, Үрүҥ тунах илгэтин, Араҕастай арыытын Амтаннаахтык астааччы, Холкуос, холкуос кыыһа — Холобурдаах арыыһыт. Н. Степанов

аат. Килиэп астыыр дьиэ. ☉ Пекарня
Киэһэлик аҕата били маҥан кыырпахтаах кууллары массыынаҕа тиэйэн, холкуос бэкээринэтигэр аҕалар. Суорун Омоллоон
Суох, ити дьиэ хайдах да бэкээринэҕэ маарыннаабат. Н. Якутскай
Типовой хотону, маҥхааһайы таһынан, балыыһа, баанньык, бэкээринэ, маҕаһыын дьиэлэрэ тутуллуталаабыттара. Г. Колесов
Тоттоххо сыа да сымсах дииллэрэ кырдьык. Билигин биирдэ эмэ бэкээринэ өрөөн, алаадьылаатахха сиир киһи суох. ДьИэБ

1. даҕ. Биир да баттаҕа суох гына кыргыылаах, тараҕай (төбө туһунан). ☉ Подстриженный наголо, лысый (о голове)
   Килчэркэй төбөтүн имэриннэ. — Килчэркэй төбөлөөх Охонооһой оҕонньор бурдукка искэҕи булкуйан алаадьылаабыта. Н. Абыйчанин
2. аат суолт. Туох эмэ ырааһыйата, тараҕайдаммыта (хол., сир хастаммыт ньуура). ☉ Голая поверхность, лысина (напр., о земле)
   Муохтаах сир килчэркэйигэр тэллэй үүммүт. — Былырыыҥҥы хаппыт сэбирдэх анныттан сир килчэркэйэ көстүбүт. М. Горькай (тылб.)

I
күлүбүрээ II диэнтэн холб. туһ. Онтон-мантан утуусубуу улардар көтөн күлүбүрэстилэр. Амма Аччыгыйа
Кынаттаммыт кустар өрө көтөн күлүбүрэспиттэр. Софр. Данилов
II
даҕ. Күүскэ умайар, өрө күүдэпчилэнэр. ☉ Пылающий, пламенеющий, полыхающий
Куруҥ иһигэр Лэҥкэтэр Лэгэнтэй дьиэтигэр көмүлүөк оһох күлүбүрэс уоттаах. Күндэ
Санаам үөһэ уйдаран Салалынным холкуоспар, Арыы астыыр, сыа уулуур, Алаадьылыыр киэһэлэр Күлүбүрэс оһохтуун көстөн тиийэн кэллилэр. Р. Баҕатаайыскай

даҕ. Кэтит, хаптаҕай, алаадьылыы быһыылаах (сирэй туһунан). ☉ Широкий, полный, плоский, как блин (о лице)
Эһэ арҕаһын түүтүн курдук өрө күүрэ сылдьар баттахтаах, маҥан малтаҕар сирэйдээх, сукуна-солко таҥастаах эдэр киһи, «мин дуо» диэбиттии тиэрэ түһэн чынайан олорор. Н. Якутскай
Малтаҕар кэтит сирэйдээх, хаптаҕай муруннаах, быһыта баттаабыт курдук кылайбыт кыараҕас харахтаах киһи ойон турда. «ХС»