1. прич. от утомить; 2. прил. (усталый) сылайбыт, сылаарҕаабыт; утомлённое лицо сылайбыт сирэйдээх-харахтаах.

1. прич. от истомить; 2. прил. (усталый) сындалыйбыт, илистибит, муҥнаммыт; у него истомлённое лицо кини илистибит сирэйдээх.

сов. 1. олоро түс; устало опуститься на стул сылаарҕаабыттыы олоппоско олоро түс; 2. перен. (стать неряшливым; пасть нравственно) ыһыктын, ыһыктынан кэбис, ыытын; # у него руки опустились санаата түспүт.

туохт., көсп.
1. Сылаас сиргэ өр туран эбэтэр ардахха, сииккэ ылларан түүнүгүр, дьүдьэй, хараар (хол., үрүҥ ас, от туһунан). ☉ Покрываться плесенью, портиться, чернеть от долгого хранения в тепле или под дождем, в сырости (напр., о молочных продуктах, сене)
Бу арыы, өр туран, ардаҕырбыт. СГФ СКТ
[Сүөдэр от кэбиһэригэр бугулларын] сытыйбыт, ардаҕырбыт өттүн киинин тула уурталаата. М. Доҕордуурап
2. кэпс. Ситэ утуйбакка эбэтэр сынньаммакка сылайбыт-элэйбит көрүҥнэн, саппаҕыр. ☉ Принять утомленный, усталый вид от недосыпания, неполноценного отдыха и других причин. Сэмэн уутун хаммакка бэркэ ардаҕыран олорор
□ Күөх көппө арай арбы-сарбы ардаҕырар, Күн көрүн, үтүөтүн билбэккэ матар. АХС
Эмээхсин, тугу да өйдөөбөтөхтүү, ардаҕыран олордо. Кинээс хараҕа уоттанна, хоҥсуотук көбүөлээтэ. Тулхадыйбат д.

1) вытягиваться; потягиваться; атаххын тыылын = вытянуть ноги; сылайан тыылын = устало потянуться; 2) напрягаться, натуживаться; ьпгыырдаары гыннахха ат тыыллар лошадь напрягается, раздувает бока, когда её седлают; 3) перен. разг. заметно вырасти; кини уола улаатан тыыллыбыт его сын заметно вырос.

1) частица модальная, выражает утверждение конечно; кырдьык буолумуна конечно, правда; оннук буолумуна так, конечно; 2) модальное cл. выражает а) закономерность высказываемого: улугурбут курдук , буолумуна , сылайдаҕа она будто сонная, да и понятно, устала же; б) иронию: буолумуна , кини кыайбата диэн кэлиэ дуо ? ещё бы он этого не одолел?