туохт.
1. Түүнүк буол, түүнүккэ ыллар. ☉ Заплесневеть, покрыться плесенью
Ардахтаах күҥҥэ бугулламмыт эбэтэр кэбиһиллибит от түүнүгүрэр уонна сытыйар. ГМФ ССССС
Үүнээйи хомуллан баран өр хаппакка сыттаҕына күҥкүйэр, түүнүгүрэр. МАА ССКОЭҮү
Халбаһы оҥоһуутугар анаммыт шпик уонна сибиинньэ этэ саһарбыт, сорҕото түүнүгүрбүт. «Кыым»
2. көсп., кэпс. Ханна да барбакка-кэлбэккэ биир сиргэ өр олорон түүппэҕир, улугур. ☉ От долгого нахождения, пребывания в одном месте закоснеть, замшеть (о ком-л.)
Көрбөккүн дуо, уолуҥ түүнүгүрээри гынна дии. Баран хамнаннын-имнэннин, дьэгдьийдин. Далан
Наар тордоххо сытан, киһи да түүнүгүрэн бараары гынна. «ХС»
△ Хаалан, умнуллан сүтэн бар. ☉ Устаревать, отживать, блёкнуть
Мин «оҕонньор» диэн буолан хаалбыппын. Аны билигин кимим да сэҥээрбэт Түүнүгүрэ түүппэҕирбит ааппын. С. Данилов
3. көсп. Хараҥар, күлүгүр, өлбөөдүйэ сырдаан көһүн. ☉ Становиться тёмным, темнеть; матово поблёскивать, мерцать сквозь что-л. Туман быыһынан ый түүнүгүрэн көстүбүтэ. «ХС»
Тэйэ турар тыа, уруккутун курдук, сиэрэй буолан көстүбэккэ, баархаттыы түүнүгүрэ харааран көстөрө. Г. Николаева (тылб.)
Ый хайа хараҥа арҕастарын үрдүнэн өлбөөдүйэ үөмэрэ, сулустар тумантан түүнүгүрэн көстөллөрө. Ч. Айтматов (тылб.)

туохт.
1. Саҥа туруккун сүтэр, эргэ буол, туһаҕыттан таҕыс. ☉ Становиться старым, ветшать, изнашиваться
Сэбиэт эргэрбит дьиэтэ дьонунан туолла. Амма Аччыгыйа
Хара бэйэтэ кубарыйыар диэри эргэрбит сукуна хортууһун уста оҕуста. Н. Якутскай
Эрэйдэнэн биир дьиэни туттубута, Эргэрэн, ааһа кырдьан, Эмэҕирэн үрдэ сууллубута. С. Васильев
2. Аныгыга, билиҥҥигэ сөп түбэспэт буол. ☉ Выходить из употребления, устаревать (напр., о модели чего-л.)
Ылланаллар дуо мин ырыаларым, Эбэтэр эргэрэн хааллылар? С. Данилов
Кини этиллэн-этиллэн эргэрэри билбэт кэрэ тэҥнэбиллэрин үгүстүк тутталлар. Эрчимэн
Былырыын бэрт эрэйинэн булбут «Универсал» котеллара адьас эргэрбит маарка, туттуллара да ахсааннаах. «Чолбон»
Моисей Ефимов таптал туһунан поэзиятын биир сүрүн матыыба — хаһан да эргэрбэт, куруук эдэр иэйиини туойуу. Н. Тобуруокап
3. Бүт, баран (ыйы, сылы, дьылы этэргэ). ☉ Подходить к концу, завершаться, оканчиваться (о годе, месяце)
Дьыл эргэрбит хонугар Ханнык эрэ түбэҕэ, Уһун суол тоҕойугар Мин суолум бүтүөҕэ. С. Данилов
4. күл.-ооннь. Сааһыр, кырый. ☉ Стариться, стареть
Суолу биэриэххэ саҥа киһиэхэ, Өскөтүн эргэрбит буоллахха. С. Данилов
Дириэктэрбит Степан Саввич диэн үлэттэн адьас ааргытыйыар диэри сылайбыт-элэйбит, уопсайынан, эргэрбит киһи. Н. Лугинов
Эмээхсиним эргэрдэ, Эдэр бэйэтэ эмсэҕирдэ. А. Чугунов
Яков Андреев: «Эргэрээри гыммыт киһиттэн тоҕо ыйытаҕын?» — диэн тылы уруттатан туттар. М. Доҕордуурап
5. тыл үөр. Сүтэн-симэлийэн туһаныллыбат буол. ☉ Выходить из употребления, устаревать (напр., о слове). Эргэрбит быраабыла
□ Өрдөөҕүтэ эргэрэн, саха бүттүүн тылыгар умнуллубут тыллар сорохторо олохтоох говордарга сүппэккэ сылдьар буолуохтарын сөп. АПС СБТЛ
◊ Эргэрбит тыл тыл үөр. — туттуллубат буолбут эбэтэр былыргыны бэлиэтиир тыл. ☉ Устаревшее слово, архаизм
Историческай тылдьыт былыргы, эргэрбит тыллары быһаарар. АНК СБТЛ
Өрдөөҕүттэн суруктаах тылларга эргэрбит тыллар араҥалара билигин эрэ биллэринэн муҥурдаммат, сурукка хаалбыта үгүс буолар. АПС СБТЛ
Айымньы ис хоһоонун үчүгэйдик өйдөтөр наадаҕа эргэрбит тыллары быһаарыы оҥоһуллар. ННН СТМО

туохт.
1. Өр сыл туран, сытыйан кэбирээ, бытарыйа сылдьар буол (мас үүнээйи, мас тутуу туһунан). ☉ Гнить, разлагаться, превращаться в труху (о древесине)
Өрдөөҕүтэ тутуллубут сорох бүтэй эмэҕирэр, эргэрэр, сылгы аалынаары да сиэрдийэ маһын тоһутуон сөп. С. Маисов
Куруҥ сиргэ эмэҕирбит мас харх гына сууллар. Я. Семёнов. Дьиэ акылаата эмэҕирэн, тэллэй буолан, туохха да бэриммэт буолбут. «Саха с.»
2. көсп. Сааһыран, кырдьан мөлтөөн бар (киһи туһунан). ☉ Слабеть, превращаться в развалину, дряхлеть (от старости)
Ээ, туох аанньа тахсыай ол биһигиттэн, эргэрбит, эмэҕирбит быстан эрэр былыргы көлүөнэ тобоҕуттан. Н. Лугинов
Кыыс оҕо эргэ барар сааһын мүччү түстэҕинэ, эрдэ эмэҕирэр. А. Бродников
Мин атаҕым араанньата ыалдьар. Туох эрэ туус мустар үһү. Бары да эмэҕирэн эрдэхпит. Охоноон эмиэ илиитэ көнтөс буолан эрэр этэ. «ХС»
3. көсп. Эргэр, эргэрэн умнуллан хаал, эргэрэн туттуллубат буол (хол., ханнык эмэ систиэмэ, түөрүйэ, өй-санаа туһунан). ☉ Устаревать, отживать свой век, становиться непригодным для чего-л. (напр., об общественно-политическом строе). Эмэҕирдэ, эргэрдэ, — дииллэр, Бу кэмҥэ марксизмы… Баал Хабырыыс
Ээй, эһиги холкуостар, киэр эһиҥ Эргэ олох эмэҕирбит силиһин, Түүнүгүрбүт үйэ хараҥа түгэҕин Түрбүөннэ түһэрэн түҥнэриҥ! П. Тулааһынап
Социалистическай тутууга үлэһиттэр пролетариат салалтатын эргэ, эмэҕирбит тутулу үрэйэр эрэ буолбатахтар, кинилэр …… саҥа уопсастыбаннай сыһыаннаһыылары үөскэтэллэр. ДИМ
◊ Эмэҕирэ сытыйыы т.-х. — хортуоппуй иһигэр түүнүктээх көҥдөйү үөскэтэн, буорту гынан барар ыарыы. ☉ Гниль сухая
Бу ыарыы (эмэҕирэ сытыйыы) хортуоппуйу үүнэр да, харайыллар да кэмигэр сутуйар. ФНС ССХА
Эмэҕирэ сытыйыы хаҕа бааһырбыт хортуоппуйу буулуур. ЛПМ ХХ