I
тыаһы үт. т. «Сы» диэн иһэн эмискэ бүтэн хаалар курдук тыас (хол., талах, кымньыы тыаһа). ☉ Короткий, резкий, свистящий, похожий на звук, производимый прутом или плетью при ударе по воздуху (о звуке)
Байбал …… хотонтон кунанын таһааран көлүйэн, тиэтэйбит киһи быһыытынан, сып охсон «һай» дии-дии айаннаан чуучугурата турда. Н. Түгүнүүрэп
«Сып-сып, сып-сып» — [ыыр] аппарат кураанаҕы оборон сообурҕатар тыаһыттан Тума үөрэ түһэр. У. Нуолур
ср. кирг. жып, шып ‘подражание лёгкому свисту; подражательное слово, выражающее быстрое проворное действие’
II
сып курдук — 1) талах курдук синньигэс, олус синньигэс. ☉ Тонкий, как прутик
Сып курдук сыыйыллаҕас уһун кутуруктаах тураҕас ат эбит. Р. Кулаковскай
Таас тоҕой кэтэҕиттэн сып курдук синньигэс уҥуохтаах кыыс тахсан кэллэ. Т. Сметанин
Нарыйа сып курдук икки илиитинэн эһэтин окумалын харбаан ылла. В. Яковлев; 2) барыта орун оннугар, хоп курдук, туох да итэҕэһэ, ордуга суох. ☉ Имеющий всего в меру, без излишеств, весьма приличный
Манчаары — сып курдук быһыылаах-тутуулаах, уҥуоҕунан орто улахан киһи буола улаатта. Софр. Данилов
«Кэнсиэр сып курдук үчүгэй буолара наада», — диэн Ким Иванов кыргыттары уҕарыппыта. П. Аввакумов; 3) түргэн-тарҕан, сууххай туттунуулаах (киһи туһунан). ☉ Быстрый, легкий на подъём, энергичный (о человеке)
Мин геройум, төһө да алта уонун аастар, дьэ, кырдьык, билигин да сып курдук ыһыыккан киһи. Ф. Софронов
ср. казах. сыптыгыр ‘утончённый, подтянутый’