Якутские буквы:

Якутский → Якутский

хаалыталаа

хаал 1 диэнтэн төхт
көрүҥ. Тоҥ титирик лабаатыгар кугас түү хаалыталаабытын көрөн, кини саһылы сэтэрии санаата. Амма Аччыгыйа
Ол иһин, үрдүк сыанаҕа көрдөөбүттэрин, биэрбэккэ хаалыталаатым. Болот Боотур
«Онуоха ыскылааттан табаары ылбакка хаалыталаабытым», — диир атыылааччы. М. Попов

Якутский → Русский

хаалыталаа=

многокр. от хаал=.

Еще переводы:

ыалдьыталаа

ыалдьыталаа (Якутский → Якутский)

ыарый диэнтэн төхт
көрүҥ. Урут иккитэ-үстэ хаста да ол курдук ыалдьыталаан баран, сотору баҕайы үтүөрэн хаалыталаабыта үһү. Амма Аччыгыйа
Харыйаан хаста даҕаны обургутук ыалдьыталаан ылла. А. Бродников

иҥнэри-таҥнары

иҥнэри-таҥнары (Якутский → Якутский)

сыһ. Бэрээдэгэ суох; күөрэ-лаҥкы, үөһэ-аллара. ☉ Беспорядочно, хаотично; вверх тормашками
Бу тухары үс төгүл хоргуйан өлө сыспыт төбөтө ыалдьан кыайан турбат буолбут, сир иҥнэри-таҥнары барар буолан хаалыталаабыт. Эрилик Эристиин
Өтөх күрүөтүн сиҥнэн түспүт баҕаналара иҥнэри-таҥнары чороһон тураллара. В. Гаврильева
Илдьирийбит хаһыаты сиэбиттэн ороон, Иҥнэри-таҥнары туппахтыыр. С. Васильев

биэ

биэ (Якутский → Якутский)

аат. Тыһы сылгы. ☉ Кобыла. Субан биэ. Хатыр маҥан биэ
□ Сүөдэр атыырын үөрүттэн байтаһын биэ сүтэн хаалыталыыр. Амма Аччыгыйа
Онно хомустаах күөл көхсүгэр Аллара налыйбыт адаар сиэллээх Атыыр сылгы биэлэрин күөйтэлээн, Атын алааска аһата илдьэр. Эллэй
Биэ туппут, тэриммит ыаллар утуу-субуу кулун кымыһын иһитэлээтилэр. Болот Боотур
тюрк. бийэ, би
◊ Биэ эмиийэ — миэтэрэ кэриҥэ, сороҕор миэтэрэттэн ордук үрдүктээх дөлүһүөн курдук хатыылаах уктаах, минньигэс кыһыл отонноох сэппэрээк, кини отоно. ☉ Малина
Суол аттыгар, кэҥэс соҕус ырааһыйаҕа, биэ эмиийэ отон үүнэрин көрөн, итигэстээн сиэн барда. Н. Якутскай
Биэ эмиийин силис кэрчиктэринэн ууһатыахха сөп. КВА Б

алар

алар (Якутский → Якутский)

I
аат.
1. Арыы тыа; сыһыыга үүммүт бөлөх мас. ☉ Лесок на открытом месте, роща
Никсиктээх аппалар, кистэлэҥнээх алардар, иччитэх маардар кэннибэр хаалыталаабыттара. Софр. Данилов
Бээбэкээн хас да алардары ааһан, өрүс эниэтигэр өҥөс гына түстэ. М. Попов
Сир ийэм — мин ийэм, Нуктаабыт сиккиэрим уһуктан, Сыһыыны, алары кэрийдэ, Отууну курдаттыы илгийдэ. Р. Баҕатаайыскай
2. Өрүс хочотугар үүммүт, быста-быста салҕанан барар сэндэлэс ойуур (үксүгэр бэс чагда, хатыҥ чараҥ). ☉ Редкий лес в долине реки (обычно березовый, сосновый, чаще всего молодой)
Киэҥ аларга — күөрэгэйдэр, Кэтэх тыаҕа — кэҕэлэр Кукууктууллар, күөрэйэллэр, Күнү туойан эрэллэр. «ХС»
Туората көстүбэт киэҥ кэрэ алартан Туйаарар чыычааҕым күөрэйэ көрүлүүр. И. Эртюков
Күөх мыраан күлүгэ аларга түһүүтэ Өлүөнэ чэлгийэр биэрэгэр, Холкуостаах хочоҕо, бу дьоллоох дойдуга Өрүүтүн биир ырыа дьиэрэйэр. С. Данилов
II
аат., эргэр. Оҕус сыарҕатын ураҕаһа. ☉ Оглобли бычьих саней
Оҕус сыарҕа аларын тосту көтөн кэбистэ. АаНА СТОТ