Якутские буквы:

Якутский → Якутский

хаатыйалаа

хаатыйалаан сырыт кэпс. — тугу эмэ (хол., ис санааны) кимиэхэ да биллэрбэккэ, искэр тут, таскар таһаарыма. ☉ Носить в себе, держать при себе что-л. (напр., свои чувства)
Мин өрдөөҕүттэн ыла хаатыйалаан сылдьар санаабын Серафим Ивановичка дуоһуйуохпар диэри тоҕохоро тэбиэм диэн үөрэ санаатым. В. Ойуурускай
Ол иһин, хаатыйалаан сылдьар дьиибэтин-хооботун быгыахтата түһэн, саататар, аралдьытар санаалаах. «Чолбон»
Ыар санааны бэйэҥ эрэ соҕотоҕун искэр тутан хаатыйалаан сылдьыы диэн ыарахан. Күрүлгэн

Якутский → Русский

хаатыйалаа=

ыар санааны хаатыйалаа= носить в себе тяжёлые, тягостные думы.

Еще переводы:

кутургуйалыы

кутургуйалыы (Якутский → Якутский)

сыһ. Кутургуйа курдук. ☉ Как чирей, подобно чирею
Мунньах ахсын саҥарбакка, Кутургуйалыы хаатыйалаан Сылдьар киһи, саҥарда да, Бал-бааччы, үлэлээн-хамнаан Тиҥийэрин курдук мөҕөр. Билбэт кини мүлүрүтэр, ньылҕаарытар үгэһи. Р. Баҕатаайыскай

кууллай

кууллай (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Хаатыйалаа, мунньулун, тууйулун (санаа-оноо туһунан). ☉ Накапливаться, не находить выхода (о мыслях, преисполненных печали и горести). Санаата кууллайда
2. Астый, хаатыйалаа, ириҥэр (кутургуйа туһунан). ☉ Нагноиться (о чирее, фурункуле)
Хабырыыс дьыалата Кутургуйа курдук кууллайан, Тэһэ сиэн дэбилийэн, Албына арыллан, Иэһэ дэхси иһилиннэ, Бииртэн биир билиннэ. А. Софронов
3. Эмискэ билин, диэлий (туох эмэ куһаҕан, бөрүкүтэ суох быһыы туһунан). ☉ Неожиданно вскрываться, проявляться (о чем-л. дурном)
Кутурҕан Куо хомолтото куустаҕына, Куһаҕан кууллайан кыайдаҕына, — Санаабынан түүҥҥэ кубулуйабын. Р. Баҕатаайыскай

кутургуйа

кутургуйа (Якутский → Якутский)

аат. Киһи этигэр, тириитигэр ириҥэ хаатыйалаан, иһэн, лөппөйөн тахсыыта. ☉ Чирей, фурункул, нарыв
Тойон талбытынан дьаһайар, кутургуйа таптаабытынан тахсар буоллаҕа, дьылҕа хаан оҥоһуута оннук. Л. Попов
Кутургуйаны киинин ыкпатахха иккиһин тахсар — диэн саха өһүн хоһооно баар. Т. Сметанин
◊ Кутургуйа аһа — кутургуйа ириҥэтэ. ☉ Гнойник чирея
Ол эрээри хаһан эрэ кутургуйа аһын курдук дэлби ыстаныа ээ. А. Софронов

бал бааччы

бал бааччы (Якутский → Якутский)

  1. даҕ.
  2. Үчүгэйдик нарыламматах, модороон, томороон, салаҥ. ☉ Грубый, плохо обработанный
    Батталга, балыырга сылдьан, бара-кэлэ сатаан бадарааннаах маар баһыгар бал бааччы мас балаҕаннаммыт. Эрилик Эристиин
  3. көсп. Куруубай, толоос, толкуйа суох (хол., тыл, саҥа). ☉ Грубый, необдуманный (напр., о слове, речи)
    Били, уруккута бал бааччы тыллаахтар, бу сырыыга наһаа буолбакка, туттунааччылар кинилэр буоллулар. У. Нуолур
    Олус модороон, бал бааччы тылларынан киһигин кыбыһыннарыаххын, хомотуоххун сөп. ПБН КДьСО
  4. сыһ. суолт. Малтаччы, аһаҕастык, сирэйинэн (эт, саҥар). ☉ Прямо, откровенно, без обиняков (сказать, говорить)
    [Ойуурап:] Чэ мин бал бааччы этэр идэлээхпин, үөрэх суох. Сыыһа эппит буоллахпына бырастыы гыныҥ. С. Ефремов
    Ыйытыыта бал бааччы баҕайытык тахсыбытыттан Сергей олуонурҕата, кыбыста санаата. В. Яковлев
    Мунньах ахсын саҥарбакка, Кутургуйалыы хаатыйалаан Сылдьар киһи саҥарда да, Бал бааччы, үлэлээн-хамнаан Тиҥийэрин курдук мөҥөр. Р. Баҕатаайыскай