аат. Хагдарыйбат мутукчалаах суптугур төбөлөөх бэстэр кэргэттэригэр киирсэр мас. ☉ Вечнозелёное хвойное дерево семейства сосновых с конусообразной кроной, ель
Харыйа хойуу лабаатыгар саһан олорор бочугурас бычыгырыыр. Амма Аччыгыйа
Урууп дьиэтэ алаас кытыытыгар, харыйалар быыстарыгар турар. Күндэ
Харыйаны тула, илии илииттэн сиэттиһэн эргийэ хаамыы буолла. Д. Таас
♦ Харыйаны таҥнары соспут курдук (киһи) — тылга мэлдьи төттөрүтүн этэр, хадаар, өһөс. ☉ Чрезвычайно упрямый и несговорчивый, неуступчивый, ершистый (букв. [иметь с ним дело — как] тащить ель против роста)
Быканов, дьэ, төттөрү киһи, харыйаны таҥнары соспут курдук. Кини хайаатар да, үрүҥү хара диэн дакаастаан, мөккүстэҕинэ сатанар буоллаҕа. Далан
— Ээ, мин буолумуна… Эн дии. Удьуор харыйаны таҥнары соспут курдук дьоҥҥут. Кырдьаҕас киһиэхэ суолу урут биэрдэххинэ тугуҥ туллан түһэрий? П. Аввакумов
◊ Харыйа чыычааҕа — барабыайдар этэрээттэригэр киирсэр ойуур ырыаһыт чыычааҕа. ☉ Небольшая северная лесная певчая птица отряда воробьиных, вьюрок
Хаарыаннаахый күннэрбит Хайыһаахтаан кэлиитэ Харыйабыт чыычааҕа ханыылаһа ыллаата. А. Абаҕыыныскай
ср. др.-тюрк. хары сөгүт ‘разновидность дерева’