Якутские буквы:

Якутский → Якутский

хамыһаар

  1. аат., эргэр.
  2. Уопсастыбаннай-бэлитиичэскэй эбэтэр административнай эбээһинэстээх салайааччы киһи. Руководящее лицо с общественно-политическими или административными обязанностями, комиссар
    [Лэкиэс:] Маннааҕы хамыһаары көрсүөм диэн кэлбитим. Куоласпын быспыттар. А. Софронов
    Совнарком дьаһалынан уобалас хамыһаара Соловьёв дуоһунаһыттан туоратылынна. «ХС»
    [Хабырылла Дьөгүөрэп] хоту дойдуга оскуола туттарыытын наадатыгар сылдьар. Дьокуускайтан үөрэх хамыһаарыттан сорудахтаах үһү. А. Кривошапкин (тылб.)
  3. кэпс. Үөрэхтээх, мааны таҥастаахсаптаах киһи. Образованный, грамотный, нарядно одетый человек
    Күтүөт уол саҥа көстүүмү, саҥа соруочуканы кытта, дьэрэкээн ойуулаах хаалтыһы бааммыт. Букатын бэйэтэ биир туспа хамыһаар. А. Бродников
    Ньурба хамыһаардара оту-маһы былаан, олустаахай диэн миини оҥостоллор. С. Федотов
    Хайа да бэйэлээх хамыһаар олоҕуттан итэҕэс олорботохпут. ЧКС АК
    [Лаглаарыйа:] Оҕолорбут бары үөрэхтэнэн хамыһаар буолан хааллахтарына, ким оппутун оттуур, маспытын мастыыр. И. Находкин
  4. даҕ. суолт., кэпс. Үөрэхтээх, маанытык таҥныбыт. Образованный, нарядно одетый
    Хамыһаар дьоҥҥо эрэ Хам-түм харахтыырым Хараҕы үөрдэр кэрэ Хаарыс, солко таҥастары. Урсун
    Хамыһаар хотун, тойон ойоҕо, тугу кэпсии-ипсии олороҕун? В. Гаврильева
    Хаһан хамыһаар дьон буолаҥҥыт ийэлэргитин-аҕаларгытын иитэн абырыыгыт?.. «ХС»

Еще переводы:

хамыһаардаа

хамыһаардаа (Якутский → Якутский)

туохт., эргэр. Хамыһаарынан үлэлээ, хамыһаарынан сырыт. Работать, быть комиссаром. «Семён Петрович, Өксөкүлээх Өлөксөй хамыһаардаабытын мин улахан сыыһалааҕынан аахпаппын ээ», — диэбитим ол түгэҥҥэ. СДТА

бойоҥкуом

бойоҥкуом (Якутский → Якутский)

аат. Байыаннай хамыһаар. Военком
Харайдаанап, биригэдьиир Туллукчаана уонна оройуоннааҕы бойоҥкуом Сүөдэрэп президиумҥа олорбуттара. «ХС»

дьыраҥнаа

дьыраҥнаа (Якутский → Якутский)

дьырай диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Байыаннай хамыһаар, дьыраҥнаан тиийэн кэлэн, аргыый-намыын соҕустук …… ыйытта. Н. Түгүнүүрэп

хабайыы

хабайыы (Якутский → Якутский)

хабай диэнтэн хай
аата. Хамыһаар дьоҥҥо эрэ Хам-түм харахтыырым Хараҕы үөрдэр кэрэ Хабайыылаах таҥастары. «ХС»

олустаахай

олустаахай (Якутский → Якутский)

даҕ., кэпс. Аһара бэрт, аһара үчүгэй. Превосходный
Ньурба хамыһаардара оту-маһы былаан олустаахай миини оҥостоллор. С. Федотов
Мин Чаҕаам хаһан эрэ олустаахай булчут этэ. Улуро Адо (тылб.)

өҕүллэҥнэт

өҕүллэҥнэт (Якутский → Якутский)

өҕүллэҥнээ диэнтэн дьаһ
туһ. Эбиэннээх хотуна хааһын тэрбэс гыннарда, өттүгүн өҕүллэҥнэттэ. Үйэлээх сааһыгар хамыһаардары эрэ кытта бодоруспут курдук тутунна. И. Гоголев
Моҕойдор сиринэн эттэрин өҕүллэҥнэтэн сыҕарыйаллар. ББЕ З
Сыалыһар кутуругун аргыый өҕүллэҥнэтэр, мөхсө сатыыр. А. Чехов (тылб.)

сулуусай

сулуусай (Якутский → Якутский)

аат., кэпс. Сулууспалаах. Служащий
Бартыбыалын кыбынан, Сулуусай суукка барда. Күннүк Уурастыырап
[Кэтириис:] Арба, ол сулуусай күтүөттэнээри сылдьар дьон биһигинньиктэри итиччэ атаҕастаабат, кыһарыйбат буолуоххут дуо? С. Ефремов
Билигин мин, быһата хамыһаарга, ээс, аны атыннык этэ дуу — сулуусайга киирсэр буоллаҕым. Н. Габышев

сууйталаа

сууйталаа (Якутский → Якутский)

сууй 1 диэнтэн төхт
көрүҥ. Дьиэбин харбаан, ыраастаан Дьэгдьитэн кэбистим, Иһиттэрбин сууйталаан Ирээт-ирээт кэккэлэттим. Т. Сметанин
Көрбөтүҥ дуо, [хамыһаар ойоҕо] сууйбут таҥаһын ыйаан хотолуппутун. Хосторун эмиэ сууйталаабыт. Дьүөгэ Ааныстыырап

дьырас гын

дьырас гын (Якутский → Якутский)

дьырай диэнтэн көстө түһүү. Погоннардаах, сайыҥҥылыы үрүҥ киитэл таҥастаах, …… үрдүк уҥуохтаах байыаннай киһи дьырас гына түстэ. Амма Аччыгыйа
Кэллэҕим сарсыҥҥы сарсыардатыгар гостиницам хоһугар Д. Тарва дьырас гына түспүтэ. И. Федосеев. Тоҥмут-хаппыт Крылов өрө эппэҥнээбитинэн хамыһаар иннигэр дьырас гына түстэ. В. Николаев (тылб.)

хамыссарыйаат

хамыссарыйаат (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Хамыһаар салайар тэрилтэтэ. Учреждение, во главе которого стоит комиссар, комиссариат
Ол билигин Москубаттан огурунуом буолан Дьокуускай куоратыгар кэлэн олорор, сир хамыссарыйаатыгар үлэлиир. Күндэ
Сыҕаайабы, Суудабы уонна Быладьыымырабы булгуччу сэмэлииргэ. Кинилэри техникумтан бэрт түргэнник устар туһунан өрөспүүбүлүкэ үөрэҕин хамыссарыйаатыгар көрдөһүү киллэрэргэ. Амма Аччыгыйа
[Миитэрэпээн:] Байыаннай хамыссарыйаат диэн урут чаччыыналаан да олорон төрүт билбэтэх-истибэтэх суолум этэ. Л. Габышев