убывать, уменьшаться; үрэх уута харытаан эрэр вода в речке начинает убывать.
Якутский → Русский
харытаа=
Еще переводы:
сыһахтас (Якутский → Якутский)
көр сыһаҕастас
[Харытыан] муҥ күүһүнэн сыһахтаһан, бэрт нэһиилэ тимир хоппону ороон таһаарда. Л. Попов
түһэртэлээ (Якутский → Якутский)
түһэр диэнтэн төхт
көрүҥ. [Харытыан] оноолоох сонун үрдүнэн икки уордьанын лиэнтэтиттэн сулардыы кэтэн, түөһүгэр түһэртэлээн кэбистэ. Л. Попов
туоратынан (Якутский → Якутский)
сыһ. Устатынан буолбакка, туора өттүнэн. ☉ В ширину, вширь
[Харытыан] сүүһүн тириитэ туоратынан дириҥник курбуулана мырчыһынна. Л. Попов
Туоратынан барбыт суон киһи …… сүүрэн ыадаҥалаан кэлэр. А. Фёдоров
ньис-бааччы (Якутский → Якутский)
сыһ. Тиэтэйбэккэ, дьоһуннаахтык (тугу эмэ оҥор). ☉ Не спеша, основательно (что-л. делать)
[Харытыан] тимир хоппотун ньилбэгэр ньис-бааччы ууран кэбистэ уонна икки илиитинэн бобо кууһан баран, түөһүнэн бүк түстэ. Л. Попов
тускулан (Якутский → Якутский)
тускулаа диэнтэн атын
туһ. Тоҕус дьоллоох айыыттан Тускуланан үүммүт Туруу түһүлгэ маһым! Д. Говоров
Оччоҕо дуо, оҕолоор, Олоҕум тускуланар. И. Чаҕылҕан
Харытыан төрөппүт уолун Бииктэри томторго тускуламмыт, үрдүк өрөгөйө анаммыт киһинэн ааҕара. Л. Попов
чарчыһын (Якутский → Якутский)
туохт. Чарчыйбыт, мырчыстыбыт тириилээх буол. ☉ Покрываться морщинами, морщиться
Эмээхсин ып-ыраас харахтара кини чарчыстыбыт мөссүөнүн сырдык номоҕон оҥорбуттара. Ойуку
Харытыан Киппирийээнэбис сүүһүн тириитэ дириҥник чарчыстыбыт. Л. Попов
Оҕонньор чанчыктара маҥхайбыт тараҕай төбөлөөх, чарчыстыбыт сирэйдээх. Н. Абыйчанин
элитэлээ (Якутский → Якутский)
элит диэнтэн төхт
көрүҥ. Арай, оҕонньор наһаа сирбиэтэнэн киирдэ, үтүлүгүн-бэргэһэтин турута тыытынан ороҥҥо элитэлээн кэбистэ да, бардьыгынаан тоҕута барда. Амма Аччыгыйа
Сэбиэккэ илии-атах үлэҕэ сылдьар уол иһирдьэ түһэн, Харытыан диэки көрбөккө, кууллары аанынан элитэлээн күдээриҥнэттэ. Е. Неймохов
дыҥ (Якутский → Якутский)
дыҥ курдук буол - тугу да билбэт буола дыгдай (киһи этин-сиинин туһунан). ☉ Отекая, раздуваясь, опухая, становиться нечувствительным, утрачивать чувствительность (о теле, его частях)
Төбөм дыҥ курдук буолла. Харытыан эрэйдээх ол ахсын абаланан, сирэйэ дыҥ курдук буолар. П. Ойуунускай
Дэҥнэммит харыта дыҥ курдук буолбут, ыараан хаалбыт. Амма Аччыгыйа
Тоҥон илиитэ-атаҕа дыҥ курдук буолуталаата. Болот Боотур
көрсүү (Якутский → Якутский)
- көр көрсүһүү. Ильич, чочумча буолан баран, тырыбыынаҕа тахсан, мунньаҕы аһаары гынан эрдэҕинэ, мунньах дьоно тура-тура ытыстарын таһынан көрсүү буолла. Софр. Данилов
Олох үгүс муҥун көрсөн, Мин нойосуус билэбин Өлүүнү эрдээхтик көрсүү Үрдүк муударай үөрэҕин. С. Данилов
2
көр көссүү. Харытыан Бадаайап Тоҕой Сэлэ сэнэх сэбэрэлээх дьахталларын, дьүһүнүнэн үчүгэй бэйэтин хамначчыт кыргыттарын сороҕун албынынан, сороҕун хара күүһүнэн көрсүү оҥостор этэ. Л. Попов
уолуй (Якутский → Якутский)
туохт. Соһуччута, дьулаана бэрдиттэн куттанан, соһуйан, ыксаан дөйбүт курдук буол. ☉ Растеряться от неожиданности, оторопеть, сильно испугаться
Кыраҕа кыһаллыбат, улахаҥҥа уолуйбат (өс хоһ.). Ити сураҕы үгүс саллааттар уолуйа истэллэр. Н. Якутскай
Сабардаахап Тэрэнтэй оҕонньор баттатан, уолуйан уһугунна. Болот Боотур
Харытыан эттээх иэдэһэ ибигирээбитин, хараҕа күлтэйбитин көрөн, дьахтар өссө ордук уолуйда. Л. Попов
ср. туркм. оҕул ‘падать в обморок’, халх. уулхэ ‘пугливый, робкий, боязливый’