возвр. от хатыыстаа =; бу өрүс хатыыстаммыт в этой реке завелись осетры.

осётр (восточносибирский) # хатыыс сүнньэ визига.

аат. Өҥүргэс уҥуохтаах, кыһыл эттээх, уһуктаах тумустаах искэҕинэн уонна этинэн сыаналанар өрүс балыга. ☉ Промысловая рыба семейства осетровых без костного скелета, ценная своим мясом и икрой, осётр
Чап-чараастык кыһыллыбыт хатыыс өрөҕөтө, тиит мас үөһүн курдук кэрэлэнэн, араҕастыйан көһүннэ. С. Тумат
Кыһан баран тоҥнуу сиэниллэр балыктартан бастыҥнара чыыр, тууччах, хатыыс буолаллар. Дьиэ к.
◊ Хатыыс балык — хатыыс диэн курдук
Букатын билбэт кыыстарыгар, киниэхэ [сахалар] улахан булду бултаатахтарына, тайах омурдун, кыыл таба тылын, эһэ сыатын, хатыыс балыгы, араҕас соболору кэһии ыытар этилэр. Л. Попов
ср. бараб. кытыс ‘окунь’