Якутские буквы:

Якутский → Русский

хахыйах

молодая берёза, берёзка.

Якутский → Якутский

хахыйах

аат. Үүнэн ситэ илик кыра хатыҥ. ☉ Молодая берёза, берёзка
Талба өрүс сыырын үрдүн үөт, талах, хахыйах бүөлүү үүммүт. Амма Аччыгыйа
Кытылга эдэр Хахыйах суугунуур. И. Гоголев
Чокуурап Лилияны кытта хахыйах олордо сылдьаллар. «ХС»
◊ Арыы хахыйах көр арыы I
[Уйбаан Дууһа] арыы хахыйах күлүгэр мустан олорор дьоҥҥо кэллэ. Эрилик Эристиин
Хахыйах мас — хахыйах диэн курдук. Бу чүөмпэлэргэ кытарымтыйа тунаарар лабаалардаах хахыйах мастар күлүктэрэ көстөн турара. Күндэ
Сайыҥҥы күн дьэдьэн өлгөмнүк үүнэр хахыйах мастаах халдьаайы үрдүнэн налыйда. В. Титов
Хахыйах ойуур көр ойуур. Киэҥ ыраас хонуу кытылыгар хахыйах ойуур күөгэйэ хамсыы турда. М. Доҕордуурап
ср. нен. хокоця ‘берёзка’

Еще переводы:

чүөчэс

чүөчэс (Якутский → Якутский)

чүөчэй диэнтэн холб. туһ. [Хахыйахтар] балайда чүөчэһэн эрэллэр. М. Попов

тарыкынас

тарыкынас (Якутский → Якутский)

тарыкынаа диэнтэн холб. туһ. Хахыйахтар быыстарыттан уонча курупааскы өрө тарыкынаһан таҕыстылар. Амма Аччыгыйа
Уулусса ортотуттан чыычаахтар көтөн тарыкынаһаллара. С. Никифоров

хахыйахчаан

хахыйахчаан (Якутский → Якутский)

хахыйах диэнтэн атаах. Хахыйахчаан барахсан Сэбирдэҕэ сиккиэрбит. Күннүк Уурастыырап
Хатыҥы норуот таптаан хахыйахчаан, лагларчаан, туртаҕар умнасчаан диэн ааттыыр. КЗА АҮө

ардайдан

ардайдан (Якутский → Якутский)

ардайдаа диэнтэн бэй
туһ. Чугаһаан кэллэххинэ, син арыттанан, ардайданан иһэллэр. Амма Аччыгыйа
Хахыйах уонна титирик ойуурунан ардайдаммыт тыа, илинтэн үрэр итии тыалга бигэнэн күөгэлдьийэр. М. Доҕордуурап

бэчигирэс

бэчигирэс (Якутский → Якутский)

I
бэчигирээ диэнтэн холб. туһ.
II
даҕ., түөлбэ. Чиҥэ суох сахсархай, быдьырыттаҕас саастаах, тостумтуо, хайдымтыа, саркаахтанымтыа (мас туһунан). ☉ Ломкий, хрупкий (о древесине). Бэчигирэс эттээх мас. Бэчигирэс саастаах хахыйах

имигэсчээн

имигэсчээн (Якутский → Якутский)

имигэс диэнтэн атаах.-аччат. Толуу хатыҥ кэннигэр имигэсчээн хахыйахтар бөлүөхсэн тураллар эбит. Амма Аччыгыйа
Оттон имигэсчээн, үчүгэйкээн кыыс оҕо кини баарын билбэт. Л. Толстой (тылб.)

хаҥаа=

хаҥаа= (Якутский → Русский)

1) толстеть, увеличиваться в объёме; ат хаһата хаҥаабыт слой жира на брюхе у лошади увеличился; 2) увеличиваться в количестве, (при)умножаться; хахыйах ойуур хара сүүрүгүҥ хаҥаатын фольк. пусть умножатся твой чёрные бегуны (рогатый скот) подобно лесной чащобе.

быһаттаа

быһаттаа (Якутский → Якутский)

быс диэнтэн төхт
көрүҥ. Быргый хатыҥ хахыйаҕы быһан аҕалла, онтон дулҕалары быһаттаан, хорууга быһыт оҥорон, быыһын ардын бүөлээн туутун укта. Күндэ
Тиэтэйбит Боотур буруйун билинэн көрдөспүт киэһэтигэр хас эмэ байтаһыны өлөрөн, мүһэ-мүһэ быһаттаабыттар. Эрилик Эристиин

куучар

куучар (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Көлөнөн дьону таһарга аты илдьэ сылдьар киһи. ☉ Кучер
Кырдьаҕас куучар оҕонньор тэлиэгэ тумсугар хахыйах кымньыыны өрө тутан кэбиспит. Амма Аччыгыйа
Обургу соҕус дьааһыгы куучар көтөҕөн мадьалытан балаҕаҥҥа киллэрэр. Н. Якутскай

омугулдьут

омугулдьут (Якутский → Якутский)

омугулдьуй диэнтэн дьаһ
туһ. Эриэн моҕотой …… икки кэлин атаҕар туран уоһун омугулдьута-омугулдьута уоту-күөһү, Тэппэйдээх бөтөһү одууласпыта. Далан
Тайах хахыйаҕы сыҥааҕынан бүк баттаан тоһутан түһэрэ-түһэрэ, лабаатын тоноон сиэн омугулдьута сылдьар эбит. Р. Кулаковскай