Якутские буквы:

Якутский → Русский

хаҥкый=

1) склонять набок (голову); 2) склоняться (вершиной, верхушкой).

Якутский → Якутский

кыҥкый-хаҥкый

  1. аат. Сөбүлэспэт буолан киҥир-хаҥыр, ытамньыйа саҥарсыы. ☉ Плаксивое выражение недовольства, хныканье; размолвка, склока
    Өскө тиэргэн иһигэр кыҥкый-хаҥкый баар да буоллаҕына, ону ыраатыннарбакка көннөрөбүт. С. Руфов
  2. даҕ. суолт. Сөбүлэспэт буолан киҥир-хаҥыр, ытамньыйар саҥалаах. ☉ Плаксивый, капризный, привередливый, склочный
    Оройунан харахтаах Обот-дугуй уолаттардаах, Кырыытынан харахтаах Кыҥкый-Хаҥкый кыргыттардаах. Күннүк Уурастыырап
    Хомойуох иһин, кыҥкый-хаҥкый кэпсэтиилээх, кынчарыһан, сэмэлэһэн тахсар идэлээх ыаллар бааллар. ЧКС АК

хаҥкый

көр хоҥкуй
Бурдук аһа сарайан, Буһан-хатан хаҥкыйан, Арыы курдук саһарбыт, Алаас үрдэ унаарбыт. С. Васильев
Ньамахтай Хабырылла саҥарбытыгар кулуба, кэлэйбит курдук, хоолдьугунан хаҥкыйан кэбистэ. Эрилик Эристиин
ср. кирг. хаҥхый ‘торчать (о высоком и худом)’, бур. хунхыха ‘опустить (голову)’

Еще переводы:

кыҥкый-тыҥкый

кыҥкый-тыҥкый (Якутский → Якутский)

көр кыҥкый-хаҥкый
Кэргэммэр олус тарайарым, кини мин ол-бу кыҥкыйбын-тыҥкыйбын толоро сатыыра. И. Федосеев

хаҥкыс

хаҥкыс (Якутский → Русский)

хаҥкыс гын = момент.-однокр. от хаҥкый = а) склонить набок (голову); б) быстро наклониться, склониться (о верхушке дерева).

ыаһый

ыаһый (Якутский → Якутский)

ыаһыр диэн курдук
Ыар санааттан ыаһыйбыт, Ытык санааттан сырдаабыт Хара бараан күлүккэр Хаҥкыйдаҕым буоллун! И. Гоголев
Кыыс оҕо иҥэ дьэ тоҕо ыаһыйда? — Өһүөнтэн. В. Потапова
Тыа улам хойдон, маһа улам бөдөҥөөн истэ, …… бу манныктан тыа куруук ыаһыйбыт, сабыстыбыт курдук буолааччы. В. Арсеньев (тылб.)

сылаастык

сылаастык (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Ичигэстик, тоҥмот гына (хол., таҥын); итиигинэн угуттуу (хол., тык). ☉ Тепло (напр., одеваться), в тепле (напр., спать), теплом (напр., согревать). Сылаастык таҥын
□ [Сүбэлиирэп] аан дойду кыргыһыытын-кыһалҕатын барытын умнан кэбиһэн баран, хаарга батары түһэн, сылаастык, сымнаҕастык утуйан хаалыан баҕарталыыр. Амма Аччыгыйа
Ол онно, бырааҥҥа Күн ордук сылаастык ититэр, Кэҕэ да дьиктитик онно этэр. Т. Сметанин
Олус сылаастык тутууттан, ууну дэлэйдик кутууттан, арассаада наһаа уһун уонна синньигэс уктаах буола үүнэр. ФНС ОС
2. көсп. Эйэҕэстик, аламаҕайдык; олус истиҥник. ☉ Ласково, радушно; искренне
Ити сылаастык көрөр, киһилии кэпсэтэр Байбааскы курдук хамначчыт да киһиэхэ эргэ табыллан олорбутум буоллар. П. Ойуунускай
Кырыарбыт кыламанын быыһынан хара харахтар сылаастык мичээрдээтилэр. И. Гоголев
«Мин кэлтэччи кэпсэнэрим сатаммат», — диир оҕонньор эмээхсинин диэки бэрт сылаастык көрөн олорон. С. Никифоров
3. көсп. Туох да кыһалҕата суох; тоттук. ☉ Без забот; сытно, в достатке
Хара көлөһүнүм тохтон, хаҥкыйа-хатыйа хаттым да, сылаастык сытарбын, сынньана түһэрбин билбэтим. П. Ойуунускай
Мин биир түгэҥҥэ уолҕамдьытык, хабырдык быһыыламматаҕым буоллар, ыал түс-бас аҕата аатыран, атыттар курдук сылаастык, чуумпутук, киһилии олоруом этэ. И. Гоголев
Сахаарап орто баай төрүттээх, орто ыал — сылаастык олорор киһи. Бэс Дьарааһын
Оттон кинилэри тыллаан биэрбит дьон, урут дэлэй олоххо тэриммит далбар олохторугар сылаастык, нуһараҥнык сыталлар-утуйаллар быһыылаах. В. Титов

хоолдьук

хоолдьук (Якутский → Якутский)

аат.
1. Киһи-сүөһү сиһин тоноҕоһун төбө уҥуоҕун кытта холбоһор бастакы улахан уҥуоҕа; киһи-сүөһү моонньо. ☉ Первый шейный позвонок; шея в области первого позвонка (у человека и животного). Оҕус хоолдьугар быата сөрүөстэн бааһырпыт. Хоолдьуга тостубут
□ Холуочуйбут Кубаача Хоолдьугун босхо ыһыктан, Хос анныгар Куоҕайан олордо. С. Васильев
Ньамахтай Хабырылла саҥарбытыгар кулуба кэлэйбит курдук, хоолдьугунан хаҥкыйан кэбистэ. Эрилик Эристиин
2. Сүгэ, баһымньы тимиригэр, хотуур тууратыгар кэтэрдиллэр мас ук синньигэс өттө. ☉ Узкая часть деревянной рукоятки или черенка, устанавливаемая в железной лопасти топора, мотыги, косы и пр.; шейка
Баһымньытын угун — хоолдьугунан булгу саайан кэбистэ. М. Доҕордуурап
Куоҕай Куонаан, уга хоолдьугунан тостубут кыраабылы ууна-ууна, үөннээхтик хообурҕаата. «ХС»
♦ Хоолдьугунан оонньуур — 1) таптаабытынан оҥорор, сылдьар. ☉ Вести себя так, как хочется
Биир күн үлэлиэ, иккис күн өрүө. Сууттаары тииһэҕин да, бу сатанаҥ күнэ дэлэй. Хоолдьугунан оонньоон тахсар. Н. Апросимов; 2) (кимҥэ эмэ) үчүгэмсийэн, бэрт буола оонньоһор. ☉ Кокетничать, стремясь понравиться кому-л. (обычно о женщинах)
Хоолдьугунан оонньоон, дьахтар бөҕө! «ХС». Хоолдьугун эрий үөхс. — кэһэтэн биэр, иэнин хастаа. ☉ соотв. свернуть шею кому-л. «Хата кинини бэйэтин хоолдьугун эрийэн ыытыам этэ», — дии-дии Додо дэлби күлбүт. «ХС»
ср. алт. колйур ‘шейный позвонок’