Якутские буквы:

Якутский → Якутский

хаһаалан

туохт. Хаһаалаах буол, хаһааҕа киир, тур (сүөһү, сылгы туһунан). Стоять, укрываться в хлеву, в загоне
Көҥүл барбыт күрүөлэннэ, Хаҥыл барбыт хаһааланна, Дьэллик барбыт кыбыыланна. Саха нар. ыр.


Еще переводы:

кыбыылан

кыбыылан (Якутский → Якутский)

туохт. Кыбыыга ук, хаай. Закрывать на сеновале
[Күһүнүн] Көҥүл барбыт күрүөлэннэ, Хаҥыл барбыт хаһааланна, Дьэллик барбыт кыбыыланна, Хонууга сылдьар Хоноҕор муостаах хотоннонно. Саха нар. ыр. I

дьэллик

дьэллик (Якутский → Якутский)

  1. даҕ.
  2. Дьиэтэ-уота, иччитэ суох; мэнээк сылдьар. Бездомный, бродячий; бесхозный
    Улуу кыыл охсуук, дьэллик кыыл тэбиик (тааб.: сохсо (килэпси)). Дьиэтэ-уота суох Дьэллик киһи курдук, Дэлби мунчаардым. В. Гольдеров
    Сааскы мэник, дьэллик тыаллар Ханна эрэ саспыттар. Чэчир-80
    Мин тымырдарбар оннук дьэллик [ыраах сирдэринэн тэлэһийэр] хаан сүүрүгүрэр быһыылааҕа. «ХС»
  3. Сүүрэлэс, онно суоҕунан көрбүт (харах). Бегающие, бездумные, без выражения (глаза)
    Долохов, арааһа, өссө да элэктии түһээри, …… кырасыабай, дьэллик харахтарынан кини диэки чаҕылыччы көрдө. Л. Толстой (тылб.)
  4. Дойдута, сирэ суох. Без родины, без отчизны
    Киһи эрэ дойдулаах буолбат, Диэхтээҕим. Ким - күрдьүктээх... Дьиҥнээхтик Дьонугар долгуйбат Дьэллик ыт курдук көстүөхтээх. С. Тарасов
  5. аат суолт. Дьиэтэ-уота, иччитэ суох; мэнээк сылдьар, тэлэһийэр, дьиэҕэ тохтуурун сөбүлээбэт, кэриимниирин таптыыр киһи, сүөһү. Бродяга, скиталец, непоседа (о человеке, животном)
    Ити дьиэҕэ баппатах дьэллик, ити аартыкка баппатах акаары эйигин атаҕастаата. П. Ойуунускай
    Мин курдук дьэлликтэр, быралгылар, хаамаайылар, устугастар, нуучча даҕаны, саха даҕаны элбэх этибит. И. Никифоров
    Дьэ түөкүн хаххан, дьэллик дьэллигэ тардан, албыннаабыт буоллаҕа. Саха ост. I
  6. сыһ. суолт. Дьиэтэ-уота, иччитэ суох, көҥүл-босхо (бар, сырыт). Без дома, без хозяина, как бродяга (жить, обитать)
    [Күһүнүн тиийэн] Көҥүл барбыт күрүөлэннэ, Хаҥыл барбыт хаһааланна, Дьэллик барбыт кыбыыланна. Саха нар. ыр. I
    Кыра да буоллар, кырыктанна бу ытыҥ - Биллэ көҥүлбосхо, дьэллик барбытын. Л. Попов
    Дьэллик маҥан (элэмэс) - харах саатар дьиримнэс сырдык; харах иириэх чаҕылхай (элэмэс). Ослепительно белый (до дрожи в глазах); ярко-пестрый (до ряби в глазах)
    [Бухатыыр дьахтардаах] Чэлгиэннээх киэҥ Дьэллик маҥан Тэлгэһэтин иһигэр Илэ бааччы Дибдитэн киирэн кэллилэр. Күннүк Уурастыырап. [Куралай Кустук] субу баран иһэн сирин ортолуута дьэллик элэмэс табалаах киһини көрсө түстэ. Д. Апросимов. Дьэллик чолбон эргэр. - Дьэллэҥэ былыргы аата (сүтэ-сүтэ киэһэ сарсыарда баар буолар чолбон). Венера (звезда), букв. блуждающая звезда. Көтөр дьэллик буол - куруук көтө сылдьар буол. Постоянно летающий (с места на место)
    Суор онтон бэттэх абатыттан хааҕыргыы-хааҕыргыы көтөр дьэллик буолбут. И. Егоров
    ср. тув. черлик, челлик 'дикий'