прил
хомуолай, муоһа суох

разг. 1) заморский, диковинный; 2) перен. комолый; сомуорускай оҕус комолый бык; сомуорускай ынах комолая корова; ср. хомуолай.

даҕ., түөлбэ. Муоһа суох, хомуолай, муос оннугар төҥүргэс эрэ курдуктаах (хол., таба). ☉ Безрогий, комолый, с комлями вместо рогов (напр., олень)
Мултумах таба муоһун курдук токур ый арҕаа санньыйан ыртайан турар. Н. Абыйчанин

туохт. Туох эмэ ахсаанын элбэх оҥор, үксэт, дэлэт. ☉ Увеличивать в количестве, множить, приумножать
Былааҥҥа биэ ахсаанын лаппа элбэтиэххэ, үүтэ да, этэ да аҕыйах хомуолай ынаҕы наһаа үксэтимиэххэ диэбити истибэтэххит. С. Данилов
Дьокуускай урукку салайааччылара, Дьоппуон эрэллээх ааҕыннара, Соруйан сэриигэ анааннар, Субан сылгыны элбэппиттэр үһү. С. Васильев
Кыылы килиэккэҕэ иитии дойдуга түүлээх ахсаанын элбэтэр. «ХС»

дьүһ. туохт.
1. Тугу эмэ килэриччи салаан кэбис (кыыл, сүөһү туһунан). ☉ Лизать, зализывать до блеска (о животных)
Саадьаҕай хомуолайы такыр муостаах, туоһахталаах хара тыһаҕас салаан ньылҕаарытар. В. Гольдеров
2. көсп. Ис санааҕын ньуолбардык ылыннара сатаа. ☉ Хитростью убеждать кого-л. в чём-л.; сглаживать шероховатости (напр., в отношениях)
Урут биһиэхэ литературнай нэһилиэстибэ дьыалатын оннун булларсыбыт, биллиилээх критик, профессор Александр Дымшиц бэрт минньигэс баҕайытык этэн ньылҕаарытта. С. Руфов
[Луха Мааркабыс:] Баҕар, Бассабыык Макаар быһа ньылҕаарытан пиэрмэҕэ ыҥыра сатыаҕа. Бараайаҕын! И. Семёнов
Баҕар, кырдьык, Барыстаахтык, Ньылбыйан, Ньылҕаарытан, Сытаан-былаан Сылдьыахха да сөп буолуо. Урсун. Тэҥн. ньалҕаарыт