Якутские буквы:

Якутский → Якутский

чалыгырыар

аат., кэпс. Сахсыйдахха чалыгырыыр тыастаах киэргэл, аарык. ☉ Побрякушки, погремушки
Көрдөһөбүн, көмөлөһүҥ: сарсын бары араас аарыктаах, чалыгырыардаах оонньуурда, куукалката, эмсэхтэ аҕалан бэлэхтээҥ. Л. Габышев

чалыгыраа

тыаһы үт. туохт.
1. Туохха эмэ убаҕас охсулларын курдук тыаһы таһаар, чаастатык чалымныы тыаһаа (убаҕаһы этэргэ). ☉ Издавать звук небольшого плеска, хлюпать, плескаться (напр., о воде)
Ол мөхсүбүтүгэр тула уу чалыгыраата. В. Тарабукин
Маҥан Аар [үрүҥ эһэ] сөрүүкүү, сынньана түһээри, чугас биир эмэ муустаах аппа хаалбыта буолаарай диэн кэрийэ сатыыр да, төгүрүччү уу эрэ чалыгырыыр. Куорсуннаах
Үрүйэ уута чалыгырыыр тыастаах. П. Ламутскай (тылб.)
2. көсп. Түргэнник, чуолкайа суохтук мээнэ элбэҕи саҥар. ☉ Говорить много, быстро и неразборчиво, бойко тараторить, болтать
Байбал Сэмэнэп тугу эрэ кэпсэтэн чалыгырыыр. Амма Аччыгыйа
Дуунньа ол эрээри аахсыы түмүгэр хотторон өрө чалыгырыы түстэ. У. Ойуур
Сыҥаах [киһи аата] баҕайы чалыгыраан эрдэҕин: барытыгар кыайбыт-хоппут кини курдук. «Чолбон»

Еще переводы:

чалыгыраччы

чалыгыраччы (Якутский → Якутский)

сыһ. Чалыгырыыр тыастаахтык. ☉ Издавая звук небольшого плеска. Уу хоруу устун чалыгыраччы сүүрэр

чолугураа

чолугураа (Якутский → Якутский)

чалыгыраа диэн курдук
«Туох буолан солуута суох чолугураан кэбиһэммин», — диэн кэмсинэ санаата. «ХС»

чалыгырас

чалыгырас (Якутский → Якутский)

I
чалыгыраа диэнтэн холб. туһ. Күөлгэ кустар аһаан чалыгыраһаллар. Ынах ыыр дьахталлар чалыгыраһаллара иһиллэр
II
даҕ. Чалыгырыы тыаһыыр, чалыгыраан иһиллэр. ☉ Плескучий, производящий плеск (о воде)
Кустар чычаас ууга аһаан айахтарын тыаһа чыбыгырас, уу тыаһа чалыгырас, саҥалара маатырҕас-мээтиргэс буолаллара. Т. Сметанин
Уҥа өттүлэринэн ааһар үрэх сүүрүгүн чалыгырас тыаһынан сирдэтэн, хайысхаларын тутуһаллар. Тумарча

чалыгырай

чалыгырай (Якутский → Якутский)

чалыгыраа диэн курдук
«Үлэлээминэ. Тугу гынара баарай — бугуһуйа ахан сырыттаҕа дии», — Манчаары …… саҥата чысхаан тыалы мэҥэстэн, муус болгуолаах Амма устун чалыгырайа турда. С. Федотов

чулуп-чалып

чулуп-чалып (Якутский → Якутский)

сыһ. Уу туохха эмэ охсулларыгар маарынныыр, чулугуруур, чалыгырыыр тыаһы таһааран. ☉ Издавая звук, похожий на плеск воды
Чурулуу сытар далайа Чурумчуку куолайыгар, Чулуп-чалып тыаһаамахтаан, Чупчуруллан киирэн хаалла. Эллэй

чалыгырат

чалыгырат (Якутский → Якутский)

  1. чалыгыраа диэнтэн дьаһ. туһ. Огдооччуйа кистээн хааһы сыыһа буһаран, иһит түгэҕэр кутан чалыгыратан аҕалан, Болоту аһатта. Н. Заболоцкай
    Баһылайка илиитин суунан чалыгыратар. Н. Павлов
    Дьэ хаһан биир ынахтан биэдэрэ түгэҕэр ыан чалыгыраппыппытый? Э. Соколов
    2
    чалыгыраа диэн курдук. Байбал Сэмэнэп саҥарбакка сылдьыбыт санаатын чалыгыратан кэбиспитин бэйэтэ да билбэккэ хаалла. Амма Аччыгыйа
дыгдаҥнаа

дыгдаҥнаа (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Үөһэаллара күөгэҥнээ, кутаҥнаа (сымнаҕас, инчэҕэй сир туһунан). ☉ Плавно колыхаться, волноваться (о зыбкой поверхности)
Кыһыл эбириэн лыахтар тэлээрэллэр, атаҕын анныгар сымнаҕас лабыкта дыгдаҥныыр. И. Гоголев
Курданарыгар тиийиитин саҕана бырыыта аны кута курдук дыгдаҥнаан, үөһэ-аллара күөгэҥнээн киирэн барда. Н. Заболоцкай
Тула уу чалыгыраата, дагдайан тахсыбыт ото дыгдаҥныы түстэ. В. Тарабукин

дьаллыгыраа

дьаллыгыраа (Якутский → Якутский)

тыаһы үт. туохт., сөбүлээб. Өрүһүспүт курдук олус түргэнник, үрүт-үөһэ, улаханнык саҥар. ☉ Говорить громко и взахлеб, тараторить
Кини саҥаран дьаллыгыраабытын ким да истэ барбата. Мээнэ дьаллыгыраа да дьаллыгыраа буолла. Чалыгыраан [киһи аата] урут дьиэҕэ киирэн иһэн саҥаран дьаллыгыраан кутарсимэр буолара. «Чолбон»

лааһарый

лааһарый (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Түргэнник хааман эбэтэр сүүрэн ис (лааһайбыт быһыылаах киһи туһунан). ☉ Ходить, идти быстро, имея широкую фигуру при низком росте
Дьиэлээх тойон …… лааһарыйбыт намыһах Байбал Сэмэнэп тугу эрэ кэпсэтэн чалыгырыыр. Амма Аччыгыйа
Иннигэр суон тиит кылгас дүлүҥүн атахтаан баран хаамтаран кэбиспиккэ дылы лаппычах киһи хааман лааһарыйан иһэрин таба көрбүтэ. Р. Баҕатаайыскай

чабылай

чабылай (Якутский → Якутский)

туохт. Бэйэҕин хайҕанан кэпсээ, тылгынан киһиргээ. ☉ Хвастать, хвалиться, бахвалиться
[Кыргыттар] Чобугураабыт-чолугураабыт, Чабылайбыт-чалыгыраабыт, Ньуллугураабыт-нууччалаабыт [уолу ордороллор эбит]. Өксөкүлээх Өлөксөй
«Ити Задорожнай лахсыырын олус итэҕэйимэ, — Лукьянов атыны саҥаран барар. — Сымыйаччы. Арааһы чабылайар да, барыта адьас сымыйа буолуо». В. Быков (тылб.)
ср. др.-тюрк. чаблын ‘прославляться, становиться известным’