разг. 1. послелог, упр. вин. п. через; быыс чиэрэс кэпсэттэ он разговаривал через перегородку; 2. дальний, далёкий; чиэрэс нэһилиэк дальний наслег; 3. нареч. чрезмерно, чересчур, слишком; чиэрэс үчүгэй чересчур хороший; тиэстэ чиэрэс хойдубут тёсто получилось слишком крутым.

I
сыһ., кэпс. Олус, аһара, таһынан. ☉ Слишком, чрезмерно
Арыт наһаа басыһан Баһааҕырсан турабыт, Арыт чиэрэс дайбаһан Туоратыһа сыһабыт. С. Данилов
Этэрин этэбин да, чиэрэс түһэн олус эриэскэйдиир эмиэ сатаммат. Н. Габышев
Көрүөхтэн сүөргү ынырык дьүһүннэммитэ, …… бэл саҥалыын, киҥниин-наардыын киһиттэн чиэрэс уларыйан, кыыл саҥатын курдук киҥинэйэр эрэ буолбута. «ХС»
II
сыһ. дьөһ.
1. Миэстэ сыһыанын көрдөрөн, хайааһын тугу эмэ курдары ааһан оҥоһулларын бэлиэтииргэ туттуллар (төрүт түһүгү кытта тутлар). ☉ Выражая пространственные отношения, употребляется при обозначении предмета, сквозь который совершается действие (через)
Онон кинилэр арыт сирэй көрсөн, арыт чуолҕан чиэрэс сибээстэһэллэрэ. П. Филиппов
Истиэнэ чиэрэс киһи ынчыктыыра иһиллэр. ПЭК СЯЯ
Хаптаһын кытыытыгар туруоруллубут кыра көлүөһэ чиэрэс сап тардыллар. ПАВ Ф-7
2. Миэстэ сыһыанын көрдөрөн, хайааһын тугу эмэ нөҥүө туораан оҥоһулларын бэлиэтииргэ туттуллар. ☉ Употребляется при обозначении пространства, поперёк которого совершается действие (через)
Ол кини тоҕо күрүөһүт оҕуһун атын аҕа ууһун чиэрэс ыытан дьаарбатар! А. Софронов
[Бырааттыылары] бэйэлэрэ анал [бултуур] сирдэрэ суоҕун быһыытынан нэһилиэк чиэрэс ыраах, киһитэ суох Нуотара түҥ түбэтигэр таһаарарга быһаарбыта. «ХС»
[Куобах] күрүөнү чиэрэс түһэн, кэлбит аппатын диэки төннө турда. Л. Толстой (тылб.)
3. Хайааһын туох эмэ көмөтүнэн, тугу эмэ туһанан оҥоһулларын ыйарга туттуллар. ☉ Употребляется при указании на лицо, средство, при помощи, при посредстве которого совершается действие (через)
Ону [көтөр кынаттаах суолтатын] …… топонимика чахчыларын чиэрэс тыктаран көрдөрүөҕүҥ. Багдарыын Сүлбэ
Биһигини кытта бу Надяны чиэрэс сибээстэһиэххин сөп. А. Фадеев (тылб.)
Научнай-техиньиичэскэй өрөбөлүүссүйэ тыа хаһаайыстыбатыгар, бастатан туран, тиэхиньикэнэн чиэрэс киирэр. Үлэ үө.