аат.
1. Ас амтанын тупсарарга туттуллар туох эмэ эбиилик. ☉ Приправа, специи, заправка к какой-л. пище
Атын-атын мииҥҥэ тустуспа үүнээйи тума буолар. ЭХК. Оҕурсуну чараас төгүрүк гына кэрчиктииллэр, үүнээйи арыытыгар булкуйаллар уонна …… швейцарскай туманан саба куталлар. ЭХК. Туустаммыт сыа амтана тупсарын наадатыгар чосунуогу, үлтүрүтүллүбүт биэрэһи, онтон да атын туманы кутуллар. ДьСИи
2. эргэр. Ас амтанын тупсарарга туттуллар үүт эбииликтээх туох эмэ. ☉ Молочная смесь, приправа к пище
Туҥуй ынах туматынан …… Ньуулдьаҕай, куччугуй бэйэбин Уһааран улаатыннарбыта. Саха нар. той. IV
Тумул хоннох тоҕойугар, Тума курдук туналыйар, Тумарыктаах ыйдаҥаҕа — Кыра соҕус кырыы от Кырыаланан көстүбүтэ. Күннүк Уурастыырап
ср. карач.-балк. тым ‘приправа’

I
аат. Хачайдана оонньуур оҥоһук, хачыал. ☉ Приспособление для качания, качели. Оҕо биэрэскэ оонньоото. Биэрэс үөһэ хачайданна. Тэҥн. биэрэҥ
♦ Биэрэс тэп — төттөрү-таары туох да кыһалҕата суох сырыт, кэл-бар. ☉ Ходить туда-сюда (беззаботно, без особой нужды)
[Тугут] иннибит диэки онон-манан элэҥнээн биэрэс тэбэн сылдьымахтаабыта. Н. Заболоцкай
Күн кыһалҕата суохтук ыалтан ыалга биэрэс тэбэр идэлээх. Эрчимэн
Остуол, долбуур икки ардыгар биэрэс тэбэ сырытта. И. Сысолятин
II
аат. Уһун синньигэс быһыылаах кыһыл, от күөх биитэр саһархай дьүһүннээх, иһэ көҥдөй аһыы амтаннаах оҕуруот үүнээйитэ. ☉ Перец (овощное растение)
Кылгас күн үүнээйилэригэр помидордар, баклажаннар, биэрэс, оҕурсу аһаҕас буорга үүннэриллэр суортара киирэллэр. ФНС ОС
△ Оннук үүнээйини үлтүрүтэн оҥоһуллубут аска кутуллар аһыы амтаннаах тума. ☉ Перец (приправа)
Сыа амтана тупсарын наадатыгар чосунуогу, үлтүрүтүллүбүт биэрэһи, онтон да атын туманы кутуллар. ДьСИи