даҕ.
1. Бэйэтин ханыылаахтарыттан быдан бөдөҥ-садаҥ, улахан. ☉ Выделяющийся величиной, большим объёмом, размером
Бу Тимир Ыйыста Хара бухатыыр Таллан таас уораҕайыгар тиэртэр эрэ, Өлүү бөҕө үтүрүөҕэ, Алдьархай бөҕө ааҥныаҕа — Сэрэн-сэрбэн! Ньургун Боотур
Таллан моҕой абаран кыһыл чохтуу сирдьигинээбит, салгыны тигиэлээбит. И. Гоголев. Курулай Кустук …… [аартык иччитин] таллан кэтит көхсүгэр сөрүөстэ түстэ. Д. Апросимов
Таллан аар булгунньахтары Туундараҕа таастар дииллэр, Ааҕан сиппэккин хастарын, Арҕаа, илин үрдүүллэр. С. Дадаскинов
2. Талбыт курдук бастыҥ, чулуу. ☉ Лучший, отборный
Талааннаах таллана Таллаҥҥа Мин баҕам бастыҥа ананнын: Аны да Ленаҕа, Алдаҥҥа Маарынныы талаана алыннын! Эллэй
Үрдүбэр Москва өрүһэ Өрүтэ көбүөхтүү сыттаҕа, Таас куорат таллана сир үөһэ Тайанан куугунуу турдаҕа. С. Руфов
Бүөтүр кэргэнэ Маарыйа …… туох баҕарар үлэни тулуппат дьахтар киэнэ таллан саара этэ. Айталын. Кынаттаах таллана хотой кыыл Кытыытын булбатах хочоҕор, Аарыма буур тайах таалалыыр Арҕааҥҥы, илиҥҥи баай тыаҕар. Доҕордоһуу т.
3. эргэр. Эриэн. ☉ Пёстрый
Онуоха айыы бухатыыра өрө чиччигинии түстэ, үс төгүл хабырынан хачыгыратта. Ол гынан баран таллан тараах хайа үрдүттэн баһынан таҥнары холоруктаан түстэ. Ньургун Боотур
Былыргым эбитэ буоллар, Быһый да бэйэҕин Ситэн тэйиэм этэ отой, Таллан саадьаҕай моҕотой. С. Тарасов
♦ Икки таллан кулгааххын сэгэт эрэ — үчүгэйдик өйдөөн-дьүүллээн иһит эрэ. ☉ соотв. слушать во все уши
[Отоойко:] Атаһым Охонооһой, икки таллан кулгааххын сэгэт эрэ. Хамандыыргытын туттубут да …… бары бэриннилэр. Эн чороҥ соҕотох хааллыҥ. Чэ, лааппыҥ аанын тэлэйэн кулу. Бэринэн кэбис! Л. Габышев
◊ Таллан таас орой фольк. — норуот айымньытыгар улахан, кытаанах, ньыгыл оройу ойуулаан этии. ☉ Отборно крепкая макушка (в устном народном творчестве: постоянный эпитет большой крепкой головы)
Тааһы тааска бырахпыт курдук Таллан таас оройунан Тимир килиэ дьиэҕэ Лис гына түстэ. П. Ойуунускай
Нохтолоох сүрэхпин долгутан, Таллан таас оройбор Таба түһэн, Таптыам эрэ диэбэт этим. А. Софронов
Таллан куоҕас көр куоҕас II. Тайбыыр дьаҕыл кынаттаах Таллан куоҕас хахаарар. Көмүс талба куорсуннаах Көтөр бииһэ айдаарар. В. Чиряев
Элгээннэргэ оҕолорун балыстаан аһыырга үөрэтэн таллан куоҕастар умсаахтыыллар. «Чолбон». Таллан кэҕэ зоол. — үөнүнэн-көйүүрүнэн, кыра көтөрдөрүнэн уонна харамайдарынан аһылыктанар сиэмэх көтөр. ☉ Сорокопут.