Якутские буквы:

Якутский → Якутский

чоҕул-игил

даҕ. Сытыытык чаҕылыҥныыр, уоттааҕынан көрөр (хараҕы этэргэ). Горящий, блестящий, сверкающий (о глазах)
Чурумчуку барахсан, Сортон-муҥтан арахсан, Чоҕулигил хараҕын Субуруһар ууларын Солко былаатынан сот[унна]. Эллэй
Чоҕулигил харахтаахтар Чороҥ кыра дьиэбитигэр Чоҕулуччу көрүөхтүннэр. И. Гоголев


Еще переводы:

суһум

суһум (Якутский → Якутский)

аат.
1. Туох эмэ күлүмнээндьиримнээн, чаҕылыйан көстүүтэ. Мерцание, сияние чего-л.
Чаара өрүс халлааннарын Чараас, ыраас суһумугар Чоҕул-игил сулустарым Чомполоно оонньоотулар. В. Миронов
Тыалы күөттүү хоҥкулдьуйа Күн суһумунуун өрө туста …… үүнэ тур, кустук. «Кыым»
Ылан көрүөҕүҥ …… Дьүкээбилбит суһума Сиргэ кэлэн түспүтүнүү Дьикти дьэргэл уһунна. «Кыым»
Ханнык эмэ өҥ толбоно; туох эмэ араас өҥүнэн оонньооһуна. Оттенок какого-л. цвета; разноцветье чего-л.
Көлүччэ суһумар Кыыс нарын күлүгэ, Уу-нуурал чуумпуга, Оо, кими көһүттэ. П. Тобуруокап
Коля Манасов …… эргэ туос курдук кубарыччы кууран хаалбыт сирэйигэр хаан суһума суох этэ. Эрилик Эристиин
Айыыда кубарыйан хаалбыт сирэйигэр хаан суһума суох этэ. В. Протодьяконов
ср. осм. сэҕинди ‘едва различимый’

ардай

ардай (Якутский → Якутский)

аат.
1. Туох эмэ быыһа, арыта. Незаполненная, открытая часть чего-л.
Килиэккэлэр ардайдарынан ньирэйдэр ыйытардыы чоҕул-игил көрөллөр уонна кэбинэн энньэрэҥнэһэллэр. А. Федоров. Түүн түспүт хаһыҥ, мас тротуар ардайдарыгар ирбэккэ, кырыара кылбачыйан сытара. В. Гаврильева
Ситэ охсуллубакка, хорутуллубакка хаалбыт сир. До конца не скошенное или не вспаханное место
Сатаатар, от күрүөтэ тутуҥ, эбэтэр тыраахтар ардайын охсуҥ. «ХС»
Биир, былырыыҥҥы ардай быһыылаах, үрдүк соҕус сир кэлбитигэр, суха дириҥник ылла. Суорун Омоллоон
ср. др.-тюрк. ара ‘межа’
2. Аппа, хапчаан. Овраг, ущелье. Ол кэннитэн убаҕас мастаах тыа ардайыттан улахан бэриэтчит табаны мииммит киһи тахсан кэллэ. ДСН Т
Ардай аһыы — сиэмэх, адьырҕа кыыл сытыы тииһэ. Острые клыки хищного зверя
Алаа Моҕус хамсаабат буолбут. [Бөрө] дьэ иҥиир тараһатын ардай аһыытынан тоҕо тардан кээһэр. Саха фольк. Күтүр улахан күөрт бөрө, чохчойо түһээт, төбөтүн үөһэ ньолотон, ардай аһыытын ырдьатан улуйда. В. Протодьяконов. Сомуоһуна аҥаар муннугар от өрөһөлөнө сытарыттан, ардай аһыыларын ардьаппытынан, эһэ тахсан кэлбит. И. Бочкарев. Ардай аһыылаахтар (анаҕастаахтар) — сиэмэх, адьырҕа кыыллар. Хищные звери
Маннык хараҥаҕа ардай аһыылаахтар, дэгиэ тыҥырахтаахтар кэлэр-барар тиҥсирийэр кэмнэрэ. Н. Якутскай
Ардай аһыылаахтар, бадаҕа, Ас тахсыаҕын таайдахтара. С. Данилов
Дьэ ити кэмҥэ [тымныы, аас-туор күннэргэ] ардай анаҕастаахтар үөр табаны булбуттара. Р. Кулаковскай