ж. 1. сэлээппэ; дамская шляпка дьахтар сэлээппэтэ; 2. (верхняя часть чего-л.) сэлээппэ, тэллэгэр; шляпка гвоздя тоһоҕо сэлээппэтэ; шляпка гриба тэллэй сэлээппэтэ.
Русский → Якутский
шляпка
Еще переводы:
сэлээпкэ (Якутский → Русский)
шляпка; тоһоҕо сэлээпкэтэ шляпка гвоздя.
тимирдьи (Якутский → Русский)
нареч. от тимир=; биэдэрэтин тимирдьи баттаан ууну баста погрузив ведро, он зачерпнул воды; тоһоҕону тимирдьи оҕус = вбить гвоздь вместе со шляпкой.
сэлээппэ (Якутский → Якутский)
аат.
1. Төбөҕө кэтэр тула тэллэгэрдээх бэргэһэ. ☉ Шляпа
Бүөтүр Доргуулап, аакка киллэрбит кыл сэлээппэтин ньалаччы уурунан, көҕөччөр атын миинэн, тураҕас атын сэтиилэнэн Тоҕой Сэлэттэн атын улууска тиэрдэр айан суолугар дибдитэн киирдэ. Л. Попов
Киһибит сэлээппэтин, халтаҥ сонун үөһэ түстэ, күлүгэ хоһу тула элэҥнээтэ. Н. Габышев
Уус тоҕо эрэ хара кыл сэлээппэтин устан баран кум-хам туппахтаата. Н. Заболоцкай
2. көсп. Туох эмэ атахтаах (тэллэй, тоһоҕо) үөһээҥҥи тэллэгэр өттө. ☉ Верхняя расширенная и обычно плоская часть чего-л., шляпка (напр., гвоздя)
Ити тэллэй кытархай араҥас сэлээппэтин анныттан курдаттыы көстөр үрүҥ сабыы түһэр, оччоҕо тэллэй сыта буортутуйар. ДьДьДь
Тэллэй сэлээппэтин хас да гына быһыллар, үрдүгэр итии ууну кутуллар, уута сүүрүөр диэри сиидэҕэ туруоруллар. Дьиэ к. Павка быган тахсыбыт тоһоҕо сэлээппэтин кичэйэн кыҥаһа-кыҥаһа, муоста хайа барбытыттан хараҕын араарбата. Н. Островскай (тылб.)
тэллэгэр (Якутский → Якутский)
даҕ.
1. Туора диэки кэтирээн барбыт, тиэриллэн тахсыбыт бүүрүктээх (хол., сэлээппэ туһунан). ☉ Расширяющийся кверху (напр., о шляпе)
[Ньургуһуннар] күөх түүлээх сотолоро дуоҕаһан, араҕас, үрүҥ тэллэгэр сибэккилэрин күн диэки ууммутунан, тыалга хамсыы турдулар. П. Филиппов
Тэллэгэр [кэбиһиилээх] от аллараа өттө ордук буортуйар. ПАЕ УуАХО
«Биһиги кыратык сыҕарыйсан биэриэҕиҥ», — диэтэ тэллэгэр сэлээппэлээх оҕонньор. СЮ РХ
△ Аллара диэки тиэриллэн түспүт (аллараа уос туһунан). ☉ Отвислый (о нижней губе)
[Дьахтар] тэллэгэр уоһа хомойбут оҕолуу ньимийэн хаалла, оннук олордо. А. Софронов
Холуочуйбут …… тэллэгэр уостара ыпсыбакка ыртаспыттар. Э. Соколов
«Мин сонургуурум эйиэниттэн атын», — диэтэ биир тэллэгэр уостаах ньүксүйбүт оҕонньор. Л. Толстой (тылб.)
2. аат суолт. Туох эмэ тэллэйэн тахсыбыта (хол., тэллэй, тоһоҕо сэлээппэтэ). ☉ Верхняя расширенная и обычно плоская часть чего-л., шляпка (напр., гвоздя, гриба)
Коля, быаттан тардыһан, үрдүк эркини дабайан иһэн, дьиэ кырыыһатын тэллэгэриттэн иҥнэн хаалла. Эрилик Эристиин
Катушка …… кырыы тэллэгэрин быһыллар — илин уга бэлэм буолар. Дьиэ х. Корытов кэргэнэ, тэллэгэрэ тиэриллибит оҕо сэлээппэтин кэппит. ПП Дь