Якутские буквы:

Якутский → Русский

ыадаччы

нареч. с трудом; ыадаччы көтөх = поднять что-л. с трудом.

Якутский → Якутский

ыадаччы

сыһ.
1. Мөдөөттүк, көһүүннүк, ыараханнык (хамсанан тугу эмэ оҥор — бөдөҥ, суон киһини этэргэ). ☉ Двигаясь неуклюже, неповоротливо, тяжело (делать что-л. — о грузном человеке)
Тишко көхсүн этиппэхтээбитинэн, дьон иннигэр киирэн ыадаччы турунан кэбистэ. Амма Аччыгыйа
Чоочо Манчаарыны өһүөннээхтик көрдө, олоппос хаачыгырыар диэри ыадаччы олордо. И. Гоголев
Ырҕайбыт таһаатын Ынчыктыы-ынчыктыы Ыадаччы курданар. С. Данилов
2. Ыарырҕаппыттыы, нэһиилэ (көтөх, сүк). ☉ Изо всех сил, с трудом (поднять что-л. тяжёлое)
Оҕонньордоро тыатааҕы иһин барытын бииргэ холбоон, кырбастаан солуурга симэн, оллооҥҥо ыадаччы ууран кэбистэ. В. Миронов
Хапсаҕайдаммыт хаһаахтар, энньэлээх сундуук үрдүгэр түһэн, дьиэҕэ ыадаччы көтөҕөн киллэрбиттэрэ. Ойуку
Бэрт сотору, толору симиилээх суумканы ыадаччы сүкпүтүнэн, төннөн тахсар. «ХС»
3. кэпс. Нэһиилэ хамсанар буолуоххар диэри, ырҕаччы (хол., аһаа). ☉ Плотно, до отказа, так, чтобы выперло вперёд (набивать что-л. — напр., живот)
Саадьаҥка ынахпыт күөх оту көлтөччү хааланан, ыраас ууну ыадаччы иһэн, үүт бөҕөнү биэрэр ээ, биэбэкэлэриэм. Р. Кулаковскай
Титиик таһыгар ыадаччы ыанньыйбыт ынахтар киэһэ ыамнарын кэтэһэннэр, кэбинэн кэрдиргэтэ тураллар. И. Сосин
Күһүҥҥү сир аһыгар ыадаччы тотон хаалбыт мас көтөрдөрө көппөттөр. Н. Заболоцкай

Еще переводы:

ардьыгынас

ардьыгынас (Якутский → Якутский)

көр ырдьыгынас. Ыттар ардьыгынаһан бардылар
□ [Сымыйаччы] Начаалынньыкка ньылаҥнас, Алын дьоҥҥо ардьыгынас — Ньымалардаах хааһаҕын Ыадаччы ындыыланыахтаах. К. Туйаарыскай

тиһии

тиһии (Якутский → Якутский)

тис I 1 диэнтэн хай
аата. Уон араас тиһиилээх, Уон араас тэриллээх, Буутунан ыарахан Мончуорун курунан …… Ыадаччы курданар. С. Данилов

ыадалыччы

ыадалыччы (Якутский → Якутский)

ыадаччы диэн курдук
Кырдьаҕастара оллоонтон күөһүн ыадалыччы көтөҕөн бидилитэн балааккатын диэки аадаҥнаата. В. Миронов
Бөдөҥ, ыадалыччы уойбут көтөрдөр моойдорун хоноччу туттан, көтөн лаһыгыраһаллара. В. Санги (тылб.)

көлтөччү

көлтөччү (Якутский → Якутский)

сыһ. Көлтөйөн тахсыар диэри. ☉ Так, чтобы надулось пузырем (набивать живот — о скоте)
Ити курдук Саадьаҥка ынахпыт, күөх оту көлтөччү хааланан, ыраас ууну ыадаччы иһэн, үүт бөҕөнү биэрэр ээ, биэбэккэлэриэм. Р. Кулаковскай

тысхаччы

тысхаччы (Якутский → Якутский)

сыһ. Тобус-толору, тысхайан тахсар гына (тугу эмэ туохха эмэ сим, хаалаа). ☉ Туго, плотно, так, чтобы распёрло (набить что-л. чем-л.)
Оройуоҥҥа тахсан холтууралаан, уоппускатын кэмигэр хастыы да тыһыынчаны тысхаччы уктан киирэр. Р. Баҕатаайыскай
[Бааһына] диэкиттэн тысхаччы топпут, ыадаччы ыанньыйбыт ынахтары бостуук Дмитрий Дмитриевич холкутук үүрэн хотоҥҥо аҕалар. С. Окоёмов
Сидиэнньэ анныгар турар, үөрэнэр кумааҕыларбын кытта тырытысхаччы кэһии симпит бартыбыалбын (матаҕа диир киһи сөп буолуо этэ, бартыбыал быһыыта ханан да суоҕа) көннөрдөҕө буолан, субу-субу бүтэйдии туппахтаан көрөрүм. «ХС»

хаалан

хаалан (Якутский → Якутский)

I
1.
хаалаа I диэнтэн бэй., атын. туһ. Ньукулай сотору соҕус тоҥ отону сонун икки сиэбигэр толору хааланна. Амма Аччыгыйа
Мөһөөччүгү толору хара саарба хаалана сылдьар. И. Гоголев
Ботуоҥкатын иһигэр хаалана сылдьар малларын илиитинэн булкуйа-булкуйа хаста. С. Никифоров
2. көсп., кэпс. Тото-хана аһаа-сиэ, элбэҕи аһаа, симин. ☉ Поесть плотно, набить желудок
Ити курдук, Саадьаҥка ынахпыт күөх оту култаччы хааланан, ыраас ууну ыадаччы иһэн, үүт бөҕөнү биэрэр ээ. Р. Кулаковскай
Сылаас сыаны харса суох хааланан, быһыыта, уҥуоҕурдаабыт этэ. А. Сыромятникова
3. көсп., кэпс. Аһара мунньулун, элбээ (хол., сонуну этэргэ). ☉ Накапливаться, набираться (напр., о новостях)
Ээ, ол миэхэ туох оччолоох билгэһитэ хааланыай? В. Протодьяконов
Хоодуотап: «Оттон сонуну эн толору хаалана сырыттаҕыҥ дии». С. Ефремов
Төбөм эргийэн хаалбыта, олус элбэх санаа-оноо баспар эмискэ хааламмыта. «ХС»
◊ Ууну хаалан кэпс. — хойууну буолбакка, убаҕаһынан аһаа; элбэх уута ис. ☉ Принимать жидкую пищу; пить много воды. Бу оҕо бүгүн үчүгэйдик аһаабата, ууну хааланан таҕыста
□ Өстүөпэбит миин диэн биһиги саамай ытыктыыр аспытын билиммэт, ууну хааланаҕыт диир. Э. Соколов
II
хаалаа II диэнтэн бэй., атын. туһ. Хомус чыычааҕа алдьамматын наадатыгар, хайаан да хааланыахтаах. ЧАИ СБМИ