Якутские буквы:

Якутский → Якутский

ыаспай

  1. аат., сөбүлээб. Үрүтүрдүгэр ыйыталаһан тахсыы, буоларыбуолбаты саҥарыы. Навязчивое расспрашивание кого-л. о чём-л.
    Вера сэрэйбитэ уонна дьүөгэтин кинилэр ыаспайдарыттан быыһыырга санаммыта. Далан
    «Уу, хара сордоох, кэм кини ыаспайа, албына баппата», — Маарыйа кэргэнин Быралгыны мөҕүттэр. С. Маисов
    Хайдах уурайбат ыаспайый, Харахпыттан киэр халбарый, Ханна эрэ бар, дьаадьай! П. Ламутскай (тылб.)
  2. даҕ. суолт. Ким-туох эмэ туһунан арахсыбакка токкоолоһор, ыйыталаһар, мээрилиир (ким эмэ). Навязчиво расспрашивающий о ком-чём-л.
    Дым-Дым кыра, мөлтөх дьахтар курдук ыаспай киһи этэ. Далан
    Чоомуут ол ыаспай киһиттэн өлөрдүү сылайан, үлтү кыйаханан тахсан барбыта. Күрүлгэн

Еще переводы:

иэхсис

иэхсис (Якутский → Якутский)

туохт. Иннигин биэрбэккэ тэбис-тэҥҥэ ааҕыс. Спорить, пререкаться с кем-л., не соглашаясь ни с чем, не уступая ни в чем
Дьахтар курдук ыаспай Дым Дым олус өһөс эбит, этэн баран эҕирийбэт. Ол да иһин бэрэссэдээтэл Попову кытта өр сылларга иэхсибиттэр. Далан
Оо, дьэ бу киһи даҕаны доҕор! Киирсэн, иэхсэн түһэн, аата, тугун эрэ былдьаппыкка дылы. В. Яковлев

ыаһах

ыаһах (Якутский → Якутский)

аат.
1. Оччо туһата суох саҥа-иҥэ, кэпсээн, ыаспай. Разговоры, болтовня, на которые впустую тратится время
[Ньукуус:] Ыаһах элбэх. Устурууктар чэ тугу эрэ эттэ-эттэ. Ситэ өйдөөбөтүм. Күндэ
Ыраах ыалдьыт ыаһаҕа Ыһыллан барбыт, Абаҕалара тойон албына Аһыллан эрэр эбит. С. Зверев. Ыаллара кэлэллэр: ыйытыы, ыаһах… С. Тарасов
Сибэкки диэн — оҕо, дьахтар ыаһаҕа. И. Гоголев
2. лит. Кэпсэл, номох. Сказ, сказание
Киһи аньыыттан-таҥараттан арахсан, …… Сүттүлэр дүҥүр, былаайах, Сүр баттыыр сүҥ дьааһын, ыар ыаһах — Дом ини, …… Чуумпурда мин сахам алааһа. С. Тарасов
«Сир түннүгэ, Сээркээн сэһэн» — Ытык кырдьаҕас дэтэн Ыччат дьон ыаһаҕар, кэнэҕэски кэпсээнигэр Киирсэр баҕам баар, Кэрэ доҕотторуом! Болот Боотур
Күн ыаһаҕа оҥоһун көр күн
Киһи көрбөтөҕүнэ-истибэтэҕинэ букатын сатаан олоруо суохтар. Иллэҥ киһи хата мин күн ыаһаҕа оҥостобун. Болот Боотур
Күн ыаһаҕын (күнү) ыыт көр күн. Айаҕалыы сатаан, күн ыаһаҕын ыытан, куруһуба баайар. М. Доҕордуурап
Сайын атырдьах, кыраабыл оҥорон күн ыаһаҕын ыытарым. С. Никифоров
Саад отун күн аайы биир киһи охсор. Күн ыаһаҕын ыытар курдук буоллар-хааллар үлэлээн сүөдэҥниир. Н. Кондаков. Ыаһах оҥо- һун — 1) тугунан эмэ аралдьый, кими эмэ элэк-хаадьы оҥоһун. Делать кого-л. предметом насмешек
Баһылай өһүргэс. Кинини оҕо эрдэҕиттэн элэк, ыаһах оҥостон, араастаан аат-суол биэрбит киһилэрэ. Н. Заболоцкай
Дьон эйигин туой оонньуу, ыаһах оҥостоллор. «ХС»; 2) бириэмэни атаараары тугунан эмэ дьарыктан, онон аралдьый. Заниматься чем-л., чтобы убить время
Кэрдибит маспытын, аппынан үчүгэйдик суол үктээн бараммын, бэйэм киирэ-тахса ыаһах оҥостон тиэйиэҕим. В. Иванов
Булчуттар бултуу барар туһунан бэрт эрдэттэн, ааспыт саастан, уһун сайыны быһа үлэһэн, ыаһах оҥостон тэриммиттэрэ. «ХС»
Тиитэбис хараҕын хайа тардынна да, кыһан-отон киирэн барара, ону кэнникинэн дьиҥ чахчы ыаһах оҥостубута. «Чолбон»
Ыаһах киһи түөлбэ. — сэһэннээх, кэпсээннээх киһи. Хороший рассказчик, собеседник. Ыаһах киһи манна суох
ср. др.-тюрк. аҕызан ‘сказать, произносить’