Якутские буквы:

Якутский → Якутский

ыйдааҕыта

сыһ. Ый анараа өттүгэр, ый ааспытын кэннэ. Месяц тому назад
Ити туһунан [кэргэн ыларын туһунан] Михаил Ивановичка биир ыйдааҕыта эппиттэрэ буоллар, кини кыыһырыа, өссө ону ааһан күлүө этэ. Н. Лугинов
Аҕатын кытта олорбут Роман Софронов, икки ыйдааҕыта балтараалаах уол оҕотун көмөн баран, аҕыйах хонуктааҕыта бэйэтэ сэллик ыарыыттан өлбүт. Амма Аччыгыйа
Үс ыйдааҕыта таҥара киниэхэ кыыс оҕону бэлэхтээбитэ. С. Курилов (тылб.)

ыйдааҕы

даҕ. Сыл уон икки гыммыт биирин саҕанааҕы, биир ыйы толору хабар кэмнээҕи. Получаемый за месяц, производимый в течение одного месяца, месячный. Ыйдааҕы хамнас
Бу суругу тутаат, бириэмийэҕин ыла уонна ыйдааҕы отчуоккун илдьэ хайаан да кэл. М. Доҕордуурап
[Маня:] Аркаша, доҕорум оҕотоо, мин ыйдааҕы үүтүм былаанын толорбуппун! С. Ефремов
Чопчу ханнык эмэ ыйга сыһыаннаах. Относящийся к какому-л. определённому месяцу
Мин олоҕум ол атырдьах ыйдааҕы биир сарсыарда тосту уларыйбыта. Н. Габышев

Якутский → Русский

ыйдааҕы

месячный; ыйдааҕы хамнас месячная зарплата; зарплата за месяц; ыйдааҕы былаан месячный план; ыйдааҕы үлэ түмүгэ результат месячной работы; ыам ыйдааҕы түүн майская ночь; от ыйдааҕы куйаас июльская жара.


Еще переводы:

балтараалаах

балтараалаах (Якутский → Якутский)

даҕ. Биир аҥаар саастаах. Полуторагодовалый, полуторалетний
Аҕатын кытта олорбут Роман Софронов, икки ыйдааҕыта балтараалаах уол оҕотун көмөн баран, аҕыйах хонуктааҕыта бэйэтэ сэллик ыарыыттан өлбүт. Амма Аччыгыйа

барабыай

барабыай (Якутский → Якутский)

  1. аат. Бороҥ өҥнөөх дьиэ таһыттан арахпат кыра чыычаах. Маленькая птичка с серо-темным оперением, воробей
    Барабыайдар амынньыарга саһар буоллахтарына, тымныы эбэтэр силлиэ түһүөн биттэнэллэр. ДьСИи
    Булчуттар сыарҕа атынан кэлэн истэхтэринэ, соҕотох барабыай сыарҕалаах ат иннигэр түһэн айаннаһан испит. И. Сосин
    Аан бастаан түннүккүн аһа баттаан, барабыайдар этиһэн-айдаарсан чыыбырҕаһалларын истиэҥ. «ХС»
  2. даҕ. суолт. Барабыай, барабыайга сыһыаннаах. Воробьиный. Барабыай уйата
    Ытыллыбыт барабыай калька – олоххо эриллибит, уопуттаах киһи. Опытный, бывалый человек, стреляный воробей
    Ити туһунан Михаил Ивановичка биир ыйдааҕыта эппиттэрэ буоллар, кини кыыһырыа этэ: «Мин оннук акаары буолбатахпын. Мин ытыллыбыт барабыайбын. Билэ-билэ киирэн биэрэн бэрт!» – диэх этэ. Н. Лугинов
тибилгэн

тибилгэн (Якутский → Якутский)

  1. аат.
  2. Туох эмэ тибиллэн биир сиргэ кэлэн мунньуллубута, чөмөхтөммүтэ. Наметённый ветром занос
    Ол Ясачнай тоҕойугар буор тибии баар. Ол тибилгэнтэн быһа түстэххэ өрүс көнө сүнньэ субу турар. «ХС»
  3. көсп. Туохтан эмэ сылтаан, төрүөттэнэн тахсыбыт айдаан-куйдаан, аймалҕан, сүпсүлгэн. Беспорядки, волнения, суматоха, возникшие вследствие чего-л.
    Үс ыйдааҕыта манна олбуор иһэ толору оҕолорум күүгээннэрэ этэ… Киириитахсыы тибилгэнэ этэ. П. Тобуруокап
    Сэрии уордаах тибилгэнин кытта аргыстаһан арҕаа диэки айанныы турдубут. Т. Сметанин
    Тутатына хомуньуустары, хомсомуоллары, өрөпкүөмнэри тутуу, сонордооһун, хаайыы, …… нэһилиэнньэни халааһын тибилгэнэ кэлбитэ. «ХС»
  4. даҕ. суолт. Элбэх кэлиилээх-барыылаах, сырыылаах (суол). С оживлённым, интенсивным движением (о дороге)
    Мантан кини барбыта Тибилгэн айан суолунан. Р. Баҕатаайыскай
    Мин былырыыҥҥа диэри ыҥыыр атынан үнүөхтэтэн айаннаабыт сирбэр тибилгэн айан суола баар буолан хаалбытын сөҕө саныы турбутум. С. Никифоров
    Сардаана Михайловна матасыыкылын собуоттаан тигинэтээт, тус илин сыыйыллар тибилгэн айан суолун диэки эргитэ тутта. «ХС»
сентябрьский

сентябрьский (Русский → Якутский)

прил. балаҕан ыйдааҕы.

июльский

июльский (Русский → Якутский)

прил. от ыйынааҕы, от ыйдааҕы.

августовский

августовский (Русский → Якутский)

прил. атырдьах ыйынааҕы, атырдьах ыйдааҕы.

июньский

июньский (Русский → Якутский)

прил. бэс ыйынааҕы, бэс ыйдааҕы.

среднемесячный

среднемесячный (Русский → Якутский)

прил. ыйдааҕы орто; среднемесячная выработка ыйдааҕы орто оҥорон таһаарыы.

мартовский

мартовский (Русский → Якутский)

прил. кулун тутардааҕы, кулун тутар ыйдааҕы.

апрельский

апрельский (Русский → Якутский)

прил. муус устардааҕы, муус устар ыйдааҕы.