көҥөрүй диэнтэн холб. туһ. Аллан, Аллан эбэккэбэр Айаннатан кэлбитим Көмүстэрдээх үрэхтэрэ Көҥөрүһэн көстөллөр. Е. Иванова

көр садырыыннаах
Талбаннаах эбэккэм Тараҕана сайылык Садырыымнаах быйаҥа, Чэлгийээхтиир илгэтэ элбэхтэри ииттэ, үгүстэри үөскэттэ. П. Ядрихинскай

туохт. Эрэли биэр. ☉ Подавать надежду
Эргэрбит сүрэхпин аҕаллым Эмтэтэн туойуохпун баҕардым. Эбэккэм, дьэ эмтээ-бүөбэйдээ, Эймэнэр санаабын эрэллээ. С. Васильев

килбэй диэнтэн тиэт
көрүҥ. Аммакалыыр эбэккэм Туналыйар ньууруттан, Килбэйбэхтиир кииниттэн Кэрэ олоххо тиийэммин Килбиэннэрдээх халлаан Кэтит иэнэ суолланар Кэрэхсэллээх күнүм кэллэ. Саха нар. ыр. III

туохт. Адаарыйан турар курдук көрүҥнэн, адаархай көрүҥнээх буол. ☉ Приобретать, получать вздыбленный или беспорядочно разбросанный, торчащий неровными зубцами вид
Өлүөнэ эбэккэм Ардыгар уордайбыт оҕонньордуу, Ахсымыран, долгуһуйан түһэҥҥин, Адаарданан, арҕастанан кэлэҕин. С. Васильев

бокуй диэнтэн арыт
көстүү. [Битииһит] күн тахсыытын диэки хайыһан, хааман иһэр курдук бокулдьуйа-бокулдьуйа, биир сиргэ туран битийдэ. Болот Боотур
Алаас ыалыгар дьаарбайаары Бу ыллыгынан эбэккэм Бокулдьуйа турар буолара. Айталын

күүр диэнтэн тиэт
көрүҥ. [Түмэппий] икки хараҕа уоттанан баран, иэдэстэрин быччыҥнара күүрбэхтии турда. Амма Аччыгыйа
[Өлүөнэ өрүс] Эппэҥнээн, эргиччи күүрбэхтээн, Эбэккэм эдэрбин тириэртэ, Элэҥнэс туос тыыбын үүрбэхтээн, Эрдиигэ илиибин ириэрдэ. Р. Баҕатаайыскай

I
сирдиргээ II диэнтэн холб. туһ. Кэлиҥҥи сэтии туркулар сирдиргэһэ сиэлэллэр. К. Уткин
II
даҕ. «Сир-сир» диэн эрэр курдук арыттаахтык иһиллэр, чэпчэки, сытыы (хол., тыал тыаһа). ☉ Издающий свистящий шум, сопровождаемый таким звуком (напр., о ветре)
Ол уот тырымтар уорааннаах охсууттан Сири кууспута сирдиргэс чаҕылҕан. Эллэй
Төйө тоҥуунан Төбөҕүн нууратан, Сирдиргэс тыалынан Сирилии уһууран, Өр да утуйа сыппытыҥ, Өлүөнэ эбэккэм. С. Васильев

туохт.
1. Халдьаайы диэки бар, айаннаа. ☉ Отправляться, направляться на северный склон чего-л., к косогору
Бүтэй ойуур бүүрүктээх «Бөрө бастаах» сайылыгым, Булуҥ-булуҥ тоҕойдоох «Булгунньахтаах» эбэккэм Хаба ортоҕутун хайа тэлэн, Халдьаайылаан эрэбин. С. Васильев
[Луодур] Хаҥыл күүһүн харыстаан, Халдьаайылаан муҥнанар. Күннүк Уурастыырап
2. халдьаайыга таҕыста диэн курдук (көр халдьаайы). Күүс-күдэх күлгэрийэн эрэр. Сотору халдьаайылыырым да буолуо. В. Лунин (тылб.)

даҕ. Күүстээх долгуннаах. ☉ С бурной волной
Байҕал бааллаах, үлэ күүрээннээх (өс хоһ.). [Өлүөнэ өрүс] омун бааллаах мэник долгуннара кырылас кумахтаах кытылга охсулланнар, күн уотугар кылапачыйа эккирэтиһэн бардылар. П. Аввакумов
Эҥсиллэр бааллардаах Элиэнэ эбэккэм Илиҥҥи, арҕааҥҥы эҥээрин чэлгиппит Эриэккэс үчүгэй үлэни хоһуйан, Эйэҕэс тылбынан эҕэрдэ эппитим. Күннүк Уурастыырап
◊ Тоҕус бааллаах – олус күүстээх долгун (урукку өйдөбүлүнэн, муораҕа устааччылары өлүүгэ тиэрдиэн сөп). ☉ Девятый вал (по старинным представлениям, роковая волна для мореплавателей)
Сарсын күн ортотуттан киэһэ тоҕус бааллаах буурҕа түһүөхтээх. Н. Якутскай