Якутские буквы:

Якутский → Якутский

эрийсиилээх

даҕ. Улахан тыҥааһыннаах, күүрээннээх, күүрүүлээх (хол., тэҥ кыахтаахтар күрэхтэрэ). ☉ Напряжённый, острый, накалённый (напр., о состязаниях равносильных соперников)
Икки дуобатчыт …… улахан эрийсиилээх оонньууларын саҕалаабыттара. Далан
«Өһөс да киһи эбиккин, доҕоор!» — диэн Решетников саҥа аллайыытынан эрийсиилээх кэпсэтиилэрэ түмүктэммитэ. М. Ефимов
Саамай эрийсиилээх киирсии сири эдэр хорутааччылар ортолоругар буолла. «ЭК»
Улахан эрийсиилээх куонкурус түмүгэр бирииһи …… көмүс куоластаах Анна Петровна Иванова ылбыта. А-ИНА ДьБО

Еще переводы:

эрийсиилээхтик

эрийсиилээхтик (Якутский → Якутский)

сыһ. Тыҥааһыннаахтык, күүрүүлээхтик. ☉ Очень напряжённо, остро, тяжело
Тустуу бэрт эрийсиилээхтик барбыта, хайабыт да ылбат-биэрбэт икки ардынан сырыттыбыт. СМН ТС
Сүлүөккэ күрэхтэһии бэрт эрийсиилээхтик, хатыһыылаахтык барар, очукуо иһин киирсии сытыырхайар. «Чолбон»
Бары дуоскаларга көрсүһүүлэр олус тыҥааһыннаахтык, эрийсиилээхтик бардылар. «Кыым»

хатыһыылаах

хатыһыылаах (Якутский → Якутский)

даҕ. Тэҥ эрийсиилээх, илин-кэлин түсүһүүлээх, киирсиилээх, тыҥааһыннаах (хол., күрэс былдьаһыыга). ☉ Напряжённый, захватывающий (напр., о равном соперничестве в состязании). Күннүк Уурастыырап — саахыматчыт бэрдэ, куорат уонна өрөспүүбүлүкэ таһымынан саахымат улахан хатыһыылаах күрэхтэһиилэригэр кыттыбыт, бириистээх миэстэни ылсыбыт киһи. «ХС»
Саамай хатыһыылаах сүүрүү эр дьоҥҥо буолла. «Кыым»
Кини [оҕус] чахчы-бааччы күүстээх, хатыһыылаах, кимиилээх киирсиилээх буолан, хара тыа аатырбыт адьырҕатын боҕутуннарбыт буолуохтаах. ПАК АаТХ

хабыр

хабыр (Якутский → Якутский)

  1. хабараан диэн курдук. Атыырдар утарыта көрсүһээт атахтарынан өрө турдулар, хабыр хатаннык хаһыытастылар, ыйыластылар. В. Протодьяконов
    Былыта суох хабыр соҕус тыыннаах күн үүнэн эрэр быһыылаах. В. Яковлев
    Арыт силлээбит силлэрэ сиргэ тиийбэккэ тоҥор хабыр тымныыта түһүтэлиир. КН ПБ
  2. көсп. Ыгым майгылаах; куруубай, хаҕыс сыһыаннаах (киһи). ☉ Вспыльчивый, нетерпеливый; грубый, суровый, жёсткий (о человеке)
    Ол эрээри сорохтор кини төһө даҕаны хабыр, уолусхан буоллар, олус көнө майгылааҕын, дириҥ өйдөөҕүн эмиэ умнубаттар. И. Гоголев
    Олус туруору, хабыр майгылааҕын бэркэ диэн билэбин. И. Семёнов
    Туһаахап уруккуттан даҕаны бардам майгытынан, хабыр быһыытынан сураҕырара. СҮК
  3. көсп. Ыарахан, ыар тыыннаах (хол., кэм). ☉ Суровый, тяжёлый (напр., о времени)
    Эдэр оҕо киһи олох хабыр чахчыларын тумнан улааттын диирэ. Софр. Данилов
    Кырдьан бүппүт диэмэҥ эһиги Сэрии, үлэ хабыр сылларын Кырдьаҕас хомсомуолун. И. Эртюков
    ♦ Хабыр сыана — олус ыарахан сыана. ☉ Очень высокая цена. Хабыр сыана диэн дьэ манна баар эбит. НАГ ЯРФС
    ◊ Хабыр хапсыһыы — 1) өлөрсүүлээх-өһөрсүүлээх, суостаах-суодаллаах кыргыһыы. ☉ Смертельный, ожесточённый бой
    Ханнык да хабыр хапсыһыы Хаан тохтуута суох буолбат. М. Ефимов
    Нэдиэлэ кэриҥэ хабыр хапсыһыы кэнниттэн аҕыйах хонукка сынньалаҥҥа тахсыбыттар. П. Чуукаар
    Онтон салгыы үйэ аҥаарын анараа өттүлэринээҕи сыллар хабыр хапсыһыылаах түгэннэрин өйгөр сааһылыы охсон ылаҕын. «ББ»; 2) улахан тыҥааһыннаах, эрийсиилээх күрэхтэһии. ☉ Напряжённая схватка (в состязании)
    Мартыын уонна Дуолан Хара тусталлар, хабыр хапсыһыы буолар, хайалара да сабырыппат. И. Гоголев
    Кинилэр хаһыыларыттаныһыыларыттан сылыктаатахха, көбүөргэ хабыр хапсыһыы бара турар чинчилээх. Е. Неймохов
    ср. халх. хавир ‘быть в ссоре, жить не дружно’