аат. Дьаныардаахтык киирсэн мөккүһүү. ☉ Напористая полемика
Специалист …… мөккүһэн ньиккирэтиһиигэ, көмүскэнэн кимиритиһиигэ имиллэн-хомуллан, эриллэн-мускуллан ситэр-хотор. «Чолбон»

быыһаа II диэнтэн дьаһ
туһ. Мин быыһатыам да суоҕа! С. Ефремов
Хас даҕаны хонукка хорҕойон дууһаларын быыһаппыт хаспахтарын иһиттэн буурҕа дохсун тыалыгар күөттэнэн уот төлөнө үөмэхтиир, буруота эриллэр-мускуллар. Н. Якутскай
Быыһатыахтааҕар бырааба хаайыытыгар быраҕыаҕым. Эллэй

туохт.
1. Туохха эмэ эриллэн, эрчиллэн, үөрэнэн күүстээх-уохтаах, бөҕө-таҕа, тулуурдаах буолан таҕыс (эт-хаан өттүнэн). ☉ Становиться физически сильным, крепким, выносливым, закаляться (в труде)
Үһүс ыйыттан ыла Роман чахчы хатарҕаата, байыаннай режимҥэ, дьиссипилиинэҕэ, үөрэххэ этэ-хаана, өйө-санаата үөрэннэ. Ф. Софронов
Сайын Мэхээлэ убайын Нуула Ньукулайы кытта от үлэтигэр сылдьыспыта, буһан-хатан, сирэлийэн, үлэҕэ хатарҕаабыта. И. Федосеев
Тымныы ууга сөтүөлээһинтэн киһи ыалдьыбат, хатаргыыр. Улдьаа Харалы
2. Туохха эмэ буһан-хатан күүстээх, эр санаалаах буолан таҕыс (өй-санаа өттүнэн). ☉ Становиться волевым, сильным духом
Эдэр дьоннор, эриллэн-мускуллан истэхтэринэ, кимнээҕэр хатарҕаан тахсыахтара, кинилэргэ мин эркин курдук эрэнэбин. Р. Баҕатаайыскай
Сэриигэ сылдьыбытын устатыгар кини өссө кытаатта, хатарҕаата, ол да буоллар кини аламаҕай сүрэҕэ куолутунан итиитик тэбэр. КИДК
Көрсөр күчүмэҕэйдэриттэн кини өй-санаа өттүнэн өссө хатарҕаан, киһи быһыытынан өссө кииллийэн иһэр. «ХС»

I
1.
эрий I диэнтэн бэй., атын. туһ. Былырыын күһүн Халаҥаатта муҥхатыгар көрсүөҕүттэн ыла, санаата өрүү ол дьахтарга эриллэр. Болот Боотур
Эриллэ-эриллэ дьэрэлийэ устар сүүрүктээх, ыраас уулаах Өлүөнэ уутугар өрөҕөлөрүгэр тиийэ киирэн, турунан кэбистилэр. И. Никифоров
Тиэстэ оһох кэннигэр муостаҕа турар, эриллибит эт бу баар. Н. Борисов
Ыалдьыт түрбэлии эриллибит кумааҕыны сиэбиттэн ороон ылан, Курильга уунна. С. Курилов (тылб.)
2. Көнө буолбатах, эрийэ барбыт буол. ☉ Иметь волнообразный изгиб, скручиваться, быть скрученным, витым, виться
Ити аата кини эриллибит соҕотох муостаах саадьаҕай ынаҕын кытта этиһэр. Амма Аччыгыйа
Аһаҕас сиргэ үүммүт хатыҥы куруутун тыал мускуйар буолан, төрдүн сааһа эриллэн хаалар. Суорун Омоллоон
Уот кыһыл төлөнө лиэнтэлии эриллэн, үөрүнньэҥ кыымнарын үөлэс үүтүнэн үрэр. М. Доҕордуурап
Оттон суол субулла эриллэрэ. И. Эртюков
3. көсп. Туох эмэ улахан уустуктары, тургутууну аас, эрилин-мускулун, бус-хат. ☉ Пройти через серьёзные испытания, закалиться
Биһиги аармыйа кытаанах олоҕор эриллибит дьоммут. Амма Аччыгыйа
Кини дуобакка үгүс хатыһыыларга сааһын тухары эриллибит кырдьаҕас оонньооччу этэ. Далан
Тимир уһаарыллан тимир буолар, уол оҕо эриллэн эр бэрдэ буолар. И. Сосин
Кини дьону-сэргэни кытта бодоруспут, үлэҕэхамнаска эриллибит, элбэҕи аахпыт, билбит уол этэ. Т. Находкина
◊ Сүрэҕэ эриллэр — сүрэҕэ мөхсөр, хотуолаары гынар. ☉ [Он] испытывает тошноту (букв. сердце скручивается)
Галя сыыспытын өйдөөн, этин сааһа аһылынна, сүрэҕэ эрилиннэ. И. Попова
Кыыс наһаа элбэх сакалааты сиэн сүрэҕэ эрилиннэ. Күрүлгэн
Эрийэ (эриллэ) хат көр эрий I. Эриллэ хаппыт оҕонньор дьиэ ортотугар өкчөрүс гына түспүт. Ф. Постников
Улахан уолаттар үүт-үкчүлэрэ, эрийэ хаппыт, иҥиир-ситии этилэр. «Чолбон»
II
эрий II диэнтэн бэй., атын
туһ. Кэбис, мэлдьэһэн кэбиһиэхтэрэ, бэйэбэр эриллиэхтэрэ. Болот Боотур
Онон, буруйга эриллэртэн босхолонуом диэн бүк эрэнэн кэбис. И. Гоголев
«Аны илиитин-атаҕын тоһутан, ааранан биһиги эриллэ сылдьыахпыт», — диэбитэ Мүчүк. Р. Баҕатаайыскай
Мин эдэр эрдэхпинэ манныкка майгынныыр дьыалаҕа эриллэ сыһан турардаахпын. ЭКС ТБТ