даҕ., кин. Дьайар, сабыдыаллыыр кыахтаах. ☉ Способный воздействовать, действенный
Хаһаайыстыбалар салайааччылара боччумнаах боппуруоска болҕомтолорун ситэ уурбаттар, дьайымтыалаах дьаһаллары ылбаттар. «Саха с.». Нэһилиэк салалталара итэҕэстэри суһаллык туоратыыга дьайымтыалаах дьаһаллары ылаллара эрэйиллэр. «Кыым»

сүрүннээ диэнтэн хай
аата. Бары салааны сайыннарыыга уонна үлэлэрин сүрүннээһиҥҥэ быһаарар оруолу холбоһук сэбиэтэ ылар. ФП МХ
Биригэдьииртэн саамай кылаабынайа үлэни-хамнаһы сүрүннээһин, уопсай дьыала иһин күүһү түмүү эрэйиллэр. «ХС»

тиэй I диэнтэн атын
туһ. Өр-өтөр буолбат, сотору биир сыарҕа от тиэллэн бүтэр. С. Маисов
Төһө бурдук тиэллибитин, туох көмө эрэйиллэрин ыйыталаһарым. «ХС»
Уокка оттор мас тиэллэрэ эмиэ улахан кыһалҕа. РВ ТЯ

прил. баҕарыллар, эрэйиллэр, күүтүллэр; желательное решение баҕарыллар быһаарыы.

гл
эрэйиллэр, наада буолар. Для работы требуется материал

сыһ. Кыһыҥҥы кэмҥэ курдук. ☉ По-зимнему
Сарсыарда эрдэ, үлэ күнэ саҕаланыытыгар, Агаша, кыһыҥҥылыы болточчу таҥнан баран, холкуос бэрэсэдээтэлин кэбиниэтигэр киирэн кэлбитэ. В. Протодьяконов
Үрэх быыһыгар хаар, кыратык суоллубут буолан баран, кыһыҥҥылыы тиҥинэс сытара. Н. Апросимов
Пиэрмэлэргэ сүөһүгэ эбии аһылыгы кыһыҥҥылыы күн аайы оҥорон сиэтии, хотоҥҥо тотохана уулатыы эрэйиллэр. «Кыым»

сыһ. Дэбигис, дөбөҥнүк өйдөнөр курдук. ☉ Вразумительно, доступно для понимания, доходчиво
Сити курдук үгэстээх эбиппит биһиги адьас кыра сааспытыттан: ылары-биэрэри ордук өйдөнүмтүөтүк илиибитинэн быһаарабыт. Багдарыын Сүлбэ
[Григорий Иванович] оргууй, өйдөнүмтүөтүк кэпсии олордо. Э. Соколов
Саха тылын үөрэтиигэ билиини өйдөнүмтүөтүк биэрии ирдэбилэ оҕо өйүн кыаҕын, билиитин кэриҥин билэн үөрэтэри эрэйиллэр. ФГГ СТМЛ
Сеня лоп бааччы өйдөнүмтүөтүк, чуолкайдык ааҕар. ЕНВ СТ

сыһ. Улам мунньуллан кэнникинэн биллэрдик, таайардык. ☉ Действенно, эффективно
Дьулуурун мөлтөппөккө саҥата-иҥэтэ суох сылдьан суойуулаахтык үлэлээн, кимхайа иннинэ ээр-сэмээр бүтэрбитэоһорбута, үмүрүппүтэ эрэ баар буолар. «Кыым»
Маннык улахан сорук толору арыллан көстөрүн ситиһэргэ, кэмчитик буолан баран, суойуулаахтык дириҥиир туһугар өссө да элбэх үлэ оҥоһуллара эрэйиллэр. «Кыым»

даҕ. Туохтан эмэ хоройон тахсыбыт, чоройбут (хол., мутук). ☉ Стоящий торчком, торчащий (напр., сук)
Чороҕор кулгаахтаах, көп түүлээх …… хотугу дойду ыттарыгар …… ньуоҕу да быа, соруйар кымньыы да эрэйиллибэт. Н. Заболоцкай
Уоккаан уолуттан чохороонун ылан …… үөт мас хаппыт салааларын, чороҕор мутуктарын быһыта охсуталаата. Ойуку

сыһ., кэпс. Хайаан да, хайаатар даҕаны. ☉ Обязательно, непременно
Былааҥҥытын эбэһээт толороргутун эһигиттэн эрэйиллэр. Суорун Омоллоон
Көһөр, икки хонон баран, эбэһээт көһөр наадатын бэрт өргө диэри өйүгэр кыайан хатаабакка киһитин эрэйдээтэ. Н. Заболоцкай
Сэргэй эбэһээт таас кыбартыыраланара наадата суох. Көннөрү да кыбартыыраҕа олорон үлэлиэҕэ. СН ЭСЭ