Якутские буквы:

Якутский → Английский

эрэт

n. fine fellow, good lad

Якутский → Якутский

эрэт

аат.
1. Сытыы-хотуу, күүстээх-уохтаах, туохтан да иҥнэн-толлон турбат эдэр эр киһи. Молодой человек, находящийся во цвете лет, сильный, энергичный, добрый молодец
Быыкапка, Хара Уулаахха Балыксыт, түүлээхсит эрэттэр Хайдахтаах да буурҕалаахха Бараллар, кэлэллэр, иҥнибэттэр. Күннүк Уурастыырап
Доҕоруҥ туһугар тыыҥҥын да уураргын кэрэйбэт эр-хорсун эрэккин. Эллэй
[Эһэ] кырдьык даҕаны саҕынньахпын устуох эрэт дии санаабыт, кэннинэн тэйбит. Далан
2. элэк. Куһаҕан дьаллыктаах, кэрээнэ, саата суох киһи. Бесчестный, способный на любой дурной поступок человек, наглец
Таксыыстар наһаалаан эрэллэр: Наадыйбыт дьоннору кыһайан, Эчэйбэт суобастаах эрэттэр Икки бүк элбэххэ тиэйэллэр. Күннүк Уурастыырап
Уолаттар ийэлэрэ эрэйдээх тылын истиэх эрэттэр буолуо дуо, сахсырҕа да саҥатыгар холуйбатахтара, кымаардаан да көрбөтөхтөрө. Далан
Элбэҕин сөҕүөҥ сытаататын, Эрэтим өйдүүрэ алыһын. Баал Хабырыыс
3. элэк. Тугу да сатаабат, олоххо үөрүйэҕэ суох эдэр киһи. Молодой человек, не приспособленный к жизни, ничего не умеющий
Бүгүн оттон уон аҕыстаах эрэттэр Аты сатаан көлүйбэттэр. И. Гоголев
Мээнэ мэник муҥнаахтар Бэйэлэрэ бэйэлэриттэн Бэркэ диэн дуоһуйаннар, Бөтөрөҥнүүр эрэттэр. Р. Баҕатаайыскай
Орой мэник Мартышка, Осёл, Козёл уонна эһэ Мишка эрэттэр квартеттаары тииспиттэр. И. Крылов (тылб.)
4. кэпс. Күүстээх-уохтаах, хорсун сиэмэх көтөр (хол., хотой). Сильный, смелый, хищный (о хищных птицах, напр., об орле)
Ханныгын да иһин, аһылыгын эрэйэ суох булунар эрэт буолуо [хотой туһунан]. И. Федосеев
Эрэттэр эрэ буолларгыт — дьон бэртэрэ буолларгыт, кыахтаах дьон буолларгыт (маны гыныҥ, оҥоруҥ; фольк. формулата). Если вы лучшие из лучших (сделайте это; фольк. формула)
Эрэттэр эрэ буолларгыт, ол (маҥнайгы) ат туоһахтатын бастакы ытыыга таптаргыт эрэ биһиги өрөгөйбүт үрдүөҕэ, биһиги соргубут сонуоҕа. «Чолбон»
ср. др.-тюрк. ерэн ‘муж, мужчина, воин’, ерэт ‘мужи, мужчины, воины’


Еще переводы:

хайҕаамахтаа

хайҕаамахтаа (Якутский → Якутский)

хайҕаа диэнтэн тиэт
көрүҥ. Торуой уола туой: «Тутуулаах эрэт доҕор», — диэн хаста даҕаны Кууһуманы хайҕаамахтаата. Н. Габышев
Тэбиик [киһи аата] тылыгар былаан кыыһын хайҕаамахтаата. «Чолбон»

эрэл-тэтим

эрэл-тэтим (Якутский → Якутский)

даҕ. Күүстээх, эрчимнээх. Сильный, энергичный (о походке)
Ыйдаҥалаах, Волгатааҕы оччугуй хонуу иһэ уларыйда эмискэ: Эрэл-тэтим хардыылаах Эрэт дьоннор сүттүлэр. Н. Некрасов (тылб.)

донуосчут

донуосчут (Якутский → Якутский)

аат. Донуоһу суруйуунан, түһэриинэн дьарыктанар киһи. Доносчик
Колоборотов донуосчут буолбут сидьиҥ киһи. П. Аввакумов
Сууттаммыт киһи баайын таҥара дьиэтэ, былаастар уонна донуосчут үллэстэллэрэ. «ХС»
Бааллара баайсыган, донуосчут, Ньылаҥнас, эргиэмсик эрэттэр. «Чолбон»

саргылан

саргылан (Якутский → Якутский)

туохт., үрд. Саргылаах буол, үөрүү, өрөйүү-чөрөйүү эҥээрдэн. Стать счастливым, обрести счастье и вдохновение
[Айыыһыт:] Саасүйэ тухары Самныбат саргыланыҥ, Одун хаантан Охтубат оҥорууланыҥ. П. Ойуунускай
Доҕордоһуу өлбөөдүйбэт Үрүйэтэ кылбаарар, Кини уутун испит эрэт Самнан биэрбэт саргыланар. И. Гоголев

таймаҥнас

таймаҥнас (Якутский → Якутский)

таймаҥнаа диэнтэн холб. туһ. Тайахтанан таймаҥнаһан, Хайыһардаан халбаҥнаһан …… Аҕыйах саастаах эрэттэр Айаан-буйаан бу иһэллэр. А. Николаев
Тииҥ саҕа икки дьоннор [игирэлэр] Күн сирин бастаан көрөн Ньиккирэһэ ытаһаллар, Таймаҥнаһа ол мөхсөн. «ХС»

үрүй

үрүй (Якутский → Якутский)

туохт. Илиигин араарбакка, кыһаллан туран тугунан эмэ дьарыктан, үлэлээ. Делать что-л. с большим усердием, старанием
Үөрүүгэ үөрбүттүү үөрэр, Үлэҕэ салпакка үрүйэр. С. Данилов
Сылгыны, ынаҕы иитиһэр, үрүйэр, Үлэһит эрэттэр Сайылыы Эйиэхэ тахсаллар, Сүөгэйи, кымыһы саныыллар. М. Тимофеев

ааллаах

ааллаах (Якутский → Якутский)

аат. Аалы бас билээччи; аалы уһаарааччы; аалынан айаннааччы. Владелец плота; плотогон
Тохтуур уонна ааһар борохуоттары, оҥочолоохтору уонна ааллаахтары көрбүтэистибитэ даҕаны, албын магистр Тороев көстүбэтэҕэ. Л. Попов
[Кыыс] үс хонон баран, таһырдьа тахсыбыта, ааллаахтар кэлбиттэр. Саха ост. I
Көһөн иһэр көс дьоннор, Ааһан иһэр ааллаах дьоннор, Муммут булчут да эрэттэр Абыранан ааһар эбиттэр [былыргы холомоҕо]. Л. Попов

айаа-буйаа

айаа-буйаа (Якутский → Якутский)

туохт. Талбыккынан дьаһайан, айдааран-куйдааран айбардаа. Держать себя своевольно, кричать, шуметь, чувствовать себя свободно
Аҕыйах хонуктааҕыта немецтэр айаан-буйаан ааспыттар быһыылаах: уулуссаҕа немецтии суруктаах кэнсиэрбэ бааҥкалара, снаряд дьааһыктара, кааскалар, билээгэлэр бөх буолан сыталлар. И. Никифоров
Үрүҥ кырыа хаалтыстанан, Үгүс буолан аргыстаһан, Аҕыйах саастаах эрэттэр Айаан-буйаан бу иһэллэр. А. Николаев
[Куһаҕан Хочугур:] Аны билигин оонньуурдарым барахсаттары аҕалан, оонньоохуйдаан, айаан-буйаан көрдөҕүм. И. Гоголев

бор-тор

бор-тор (Якутский → Якутский)

даҕ., кэпс. Аһылыгар уонна атын да усулуобуйатыгар талымаһа суох, тулуурдаах. Неприхотливый как в еде, так и в удобствах
Киэһэ аайы кини аһыы олорон: «Били уолга сурук суруйуох баар этэ», — диэн сөрүүн хоспоххо утуйан сынньана охсуох баҕалаах бор-тор тырахтарыыс эрэттэригэр хайаан да санаттаҕына астыныахтаах. П. Аввакумов

бука сэрэйдэххэ

бука сэрэйдэххэ (Якутский → Якутский)

туттул. сыһыан холб. Саҥарааччы сабаҕалаансэрэйэн этэрин көрдөрөр. Выражает предположение говорящего (по всей вероятности, вероятно). Бука сэрэйдэххэ, эн да билэр дьыалаҥ ини
Бука сэрэйдэххэ, бэйэлэрин да алтан аайы атаҕастаппатах эрэттэр эбиттэрэ буолуо. Н. Заболоцкай
Бука сэрэйдэххэ, бэйэтин да атаҕастамматах киһи буолуо. «ХС»