см. эҕирий =.

сов. чего ыйыһын, эҕирий; наглотаться пыли быылы эҕирий.

дьүһ. туохт. Уоскун чорботон үр, эҕирий (хол., табахтыы турар киһи туһунан). ☉ Вдыхать и выдыхать (напр., табачный дым, морозный воздух), надувая и вытягивая губы. Табах тардан дьоппойор

тарыырдаа диэнтэн холб. туһ. Мин аргыһым, сыарҕатыттан ыстанан түһэн, тибии эҕирдэриттэн тэбинэ-тэбинэ тохтото сатыыр, мин сыарҕа хаҥас өттүттэн икки атахпынан тарыырдаһан, көмөлөһөн көрөбүн. Н. Заболоцкай

эҕирий диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Уу эҕириҥнээн, ыраах да сылдьары [балыгы] тардан ылар. ПАЕ ЭАБ. Хаккырыардар уу эҕириҥниириттэн төрүт кыһаммакка ууга киирэллэрэ. В. Арсентьев (тылб.)

туохт. Утуйуоххун баҕаран, айаххын атан, тыастаахтык салгынна эҕирий уонна төттөрү таһаар, дьааһый. ☉ Зевать
Нартаахап минньигэс бэйэлээхтик, уһуннук, холкутук сыҥааҕырдаан, көхсө утуйан барда. Т. Сметанин
Леночка өссө олорбохтуура, өрө тыынара, сыҥааҕырдыыра, туран тыыллаҥалыыра. В. Гаврильева

чачай диэнтэн дьаһ
туһ. Маннык кумаар үгэнигэр эҕирий — 6-7 кумаар муннугар киирэр, чачатар. Н. Габышев
Иччитэ Кэрэмэһи хам тутан ылан умса баттаан, үүккэ чачата сыста. Р. Кулаковскай
Өйдөөн кэллим, Бэл, Бэс ыйын саҥатыгар [Хара Уулаах] Хаарынан, ардаҕынан чачаппытын. В. Гольдеров

эҕирий диэнтэн тиэт
көрүҥ. Тыын ылан салгыны эҕирийбэхтии-эҕирийбэхтии, быыстала суох этэн барда. Амма Аччыгыйа
Сүүһүн илиитигэр өйөөн, табаҕын буруотун дириҥ-дириҥник эҕирийбэхтээн ылан, үрэн кэбиһэ олордо. Н. Лугинов
Кини төрөөбүт төрүт буорун ахтыбыт киһи быһыытынан салгыны эҕирийбэхтээн ылла. «ХС»

эҕирий диэнтэн төхт
көрүҥ. Тыынарыгар салгын тиийбэтэҕин курдук, тыынын былдьаһабылдьаһа үөһэ эҕирийтэлээтэ. Эрилик Эристиин
Охоноон Бүлүү аҥылхай салгынын эҕирийтэлээн ылла, аҕылаабыта ааста. Л. Попов
Зина таһырдьа тахсан баран, сайаҕас сөрүүн салгыны күүскэ эҕирийтэлээтэ. Ойуку

втягивать в себя; салгыны эҕирий = вдохнуть воздух; ууну эҕирий = втянуть воду (нечаянно) # этэн баран эҕирийиэх бэтэрээ өттүгэр мгновенно моментально, в мгновение ока.