Якутские буквы:

Русский → Якутский

ярлык

м. (надпись на товаре) дьаралык.


Еще переводы:

дьаралыктаах

дьаралыктаах (Якутский → Русский)

имеющий ярлык; с ... ярлыком.

дьаралыктаа=

дьаралыктаа= (Якутский → Русский)

снабжать ярлыком, прикреплять ярлык; таһаҕаһы дьаралыктаа = прикрепить ярлык к багажу.

бөндүрүөл

бөндүрүөл (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Бытыылкалаах арыгы дьаралыга, бэчээтэ. Ярлык на бутылке с вином, бандероль
Үөрүүнү кытта арыгым кыһыл лаахтаах бөндүрүөлүн төлөрүтэн, кинээспэр хончоҕорго куттум, бэйэбэр эмиэ кутуннум. М. Доҕордуурап

дьаралык

дьаралык (Якутский → Русский)

I прям., перен. ярлык; таһаҕас дьаралыга багажный ярлык; дьаралыга суох без ярлыка; сүрэҕэ суох дьаралыга сыһыарыллыбыт ему приклеен ярлык лентяя.
II высок. 1) блеск, сияние; маҕан дьаралык ослепительное сияние; 2) перен. восторг, радость; кыайыы дьаралыга радость победы.
III словарь Пекарского:
[ср. др.-тюрк. дьараклык удачность] =дьарылык ;
счастье, удача, Я. ; "соргу буоллун, дьаралык буоллун " диэн оҕонньор эҕэрдэлээтэ со словами "счастья и удачи!" старик приветствовал (прибывшего); "туску дьаралык" диэн эҕэрдэлээтэ "хорошая будущность и счастье!" - так говоря, благословила (богиня Айыыһыт новорожденного перед своим уходом); дьаралыак! - восклицание, употребляемое для поощрения и побуждения сказочника или певца к большему усердию Ник.

дьаралыктаа

дьаралыктаа (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Табаарга дьаралыгын суруй, ону сыһыар, баай. Заполнять, прикреплять ярлык (наклейку, бирку на предмет, товар)
Соҕуруу ыытыллыахтаах түүлээхтэрин дьааһыктаан баран, дьаралыктаан кэбистилэр.  Орто дойдуну дьалкылдьыччы көрөн олорон, Былыр былыргаттан өлбүттэри, тыыннаахтары Ол күнтэн бу күҥҥэ дылы [Үрүҥ Аар тойон] дьаралыктаан тарҕата олорор үһү. Саха нар. ыр. I
2. көсп. Кимиэхэ эмэ сыана быс, дьаралыкта ыйаа. Давать кому-л. шаблонное прозвище, наименование, навешивать ярлык на кого-л.
Ийэ, элбэҕи санаталаан, Хараҕын уута таҕыста... Уйан киһинэн дьаралыктаан, Ааттаамаҥ, баһаалыста. И. Артамонов
«Ат ырыатын» сэбиэскэй олоҕу киртитэр, аныгы салалтаны баһааҕырдар, омугумсуйууну көбүтэр айымньынан дьаралыктаабыттара. С. Васильев. «Демагог диэн дьаралыктаабыттара», - Баргыйаарап обургу сөҥ түһэн сөҥөдүйэр. И. Бочкарев

дьаралык

дьаралык (Якутский → Якутский)

I
аат.
1. Табаар аата суруллубут, килиэймэлээх, ону таһынан туох эмэ анал бэлиэтээһиннэрдээх кумааҕы лоскуйа. Ярлык (наклейка, бирка на предмете, товаре)
Табаар дьаралыга.  Тореадор атаҕын анныгар үрүҥ сап аҥара үрэллибит сүүнэ мотуога сытар, дьаралыгар «№40» диэн ырылыччы көстөр. М. Шолохов (тылб.)
2. көсп. Кимиэхэ эмэ үксүгэр мөлтөх хаачыстыбатынан сыана быһар кылгас бэргэн этии. Ярлык (краткая характеристика, оценка кого-чего-л., обычно отрицательная). Манна Ойуунускай, оччотооҕуга полемика үгэһинэн, Күндэлээх Эллэйгэ «кыһыллыҥы», «кытархайдыҥы» диэн дьаралык биэртэлээн барар. П. Ойуунускай
Өктөөбүр иннинэ баайынан Нэһилиэк үрдүнэн систиирэ, Суон ааты дьаралык баайынан: «Мин сүөһүм - сүрүннүүр сис!» - диирэ. Р. Баҕатаайыскай
«Доҕоор, Артур, - Дьөгүөссэ хаана уларыйа түстэ, - бэйэ-бэйэбитигэр була сатаан араас холуннарыылаах дьаралыгы бэрсимиэх». В. Протодьяконов
II
аат., үрд. Туох эмэ сыдьаана, кэрэтэ, өрөгөйө. Блеск, ореол, прелесть кого-чего-л.
Эдэр сааспыт дьаралыга Итии хааҥҥа иэйбитэ Сүрэхпиттэн сөллүбэтин. С. Зверев
Биллин фашист баһылыга Биһи чаҕаан күүспүтүн, Кыайыы сырдык дьаралыга Биһигини кууспутун! И. Чаҕылҕан
Доҕордуулар эмиэ санаалара көтөҕүллэн, үөрүү-көтүү кынаттанан булт дьаралыгар ыллардылар. В. Башарин

бэчээт

бэчээт (Якутский → Якутский)

аат.
1. Туохха эмэ (хол., кумааҕыга, сургууска о. д. а.) баттаан суол хаалларарга аналлаах дьөлүтэ быһан оҥоһуллубут анал бэлиэлэрдээх эбэтэр суруктаах төгүрүк эбэтэр муннуктардаах тэрил, уонна ол тэрил баттаммыт суола. Печать (штамп)
Билигин ыраахтааҕы суох буолбут буоллаҕына, аны кини бэчээтэ да күүһэ суох. Амма Аччыгыйа
Суруксут бүтэн, боротокуолугар илии баттатаары, Силтэһинтэн бэчээтин көрдүүр. Күннүк Уурастыырап
Октябрина ыскылааттары бэйэтэ илдьэ сылдьар үс сүүс биир нүөмэрдээх тимир төгүрүк бэчээтинэн сургуустаан баран, бэчээттэтэлээн кэбистэ. М. Попов
Былыр Силип оҕонньор нэһилиэк кинээһэ буола сылдьан кыраамыка суругар илии баттыырын оннугар түөрт муннуктаах бэчээтин туоһунан тордоон баран балтаччы баттаан кэбиһэрэ үһү. А. Бэрияк
2. Бэчээттэммит айымньы; хаһыат, сурунаал. Печать (напечатанные произведения; периодические издания (газеты, журналы и т. п.))
Биэс-алта ходьоччу хоһоону Бэчээккэ быктараат, Бэйэҕин бэлиэтээн, Мин аҕай дэнимэ. Күннүк Уурастыырап
Периодическай бэчээккэ сурутууну кыбартаалларынан тэрээһиннээхтик ыытарга. ПДН ТБКЭ
3. Туох эмэ буолбутун, дьайбытын бэлиэтэ, суола-ииһэ. Печать (знак, отпечаток чего-л.)
Кини [аҕабыыт] ааттаабыт аата сороххо, хаатырга бэчээтин курдук, саатар — кыбыстар мэҥ буолан сыстара, сороххо кыһыылаах ымынах курдук, сааһын тухары сүрэҕин уонна суобаһын тарбатар дьаат өлүү буолан иҥэрэ. П. Ойуунускай
Кинилэр [бандьыыттар] кирдээх тиҥилэхтэрэ үрүҥ хаар үрдүгэр хара мэҥ бэчээти ууран, сыһыллан-соһуллан барбыт суоллара субу сытара. А. Сыромятникова
Күн-дьыл уурбут бэчээтин Эн ыраас дьүһүҥҥэр, Арай хара хараххар Эдэр сааһыҥ көһүннэ. И. Чаҕылҕан
4. Собуот, фабрика оҥоһуктарыгар сыһыарыллар суруктаах, ойуулаах дьаралык. Этикетка, ярлык, наклеиваемые на произведенные заводами, фабриками товары
[Мундербек] уон бытыылканы биир харчыга сууйан, бэчээтин сыһыаран биэрэрэ үһү. Эрилик Эристиин
Ити — чэй бэчээтэ кумааҕылар. Күннүк Уурастыырап
Бэчээт уоргана — периодическай бэчээт (хаһыат, сурунаал). Периодическая печать
Бэчээт уорганнарын аптарытыата киэҥник тарҕаныыта сүрүннээн кини суруйбут кириитикэтэ олоххо хайдах киирэриттэн, миэстэтигэр кини сигналларыгар ханнык дьаһал ылылларыттан улахан тутулуктаах. КТУоС

ыйаа

ыйаа (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Тугу эмэ туохха эмэ иҥиннэрэн, сиргэ тиийбэт гына иилэн кэбис. Вешать, подвешивать что-л. на что-л. Кинээс үс маҥан ураҕаска үс эттээх соҕус мүһэни ыйаата. М. Доҕордуурап
Эһэ төбөтүн уҥуоҕун сиргэ бырахпаттар, маска ыйаан, иилэн кэбиһэллэр. КЕФ СТАҮө
[Ойуун] дүҥүрүн, таҥаһын, көмүллүбүт сирин аттыгар харыйаҕа ыйаабыттар. ЧАИ СБМИ
2. Киһини ыйааһынын уйар туохха эмэ иҥиннэрэн, быанан моонньохтоон өлөр. Казнить кого-л. через повешение, вешать
«Ыйаа! Сидьиҥ!» — диэн хоруйдаабыта Оксана. Суорун Омоллоон
Дэриэбинэҕэ фашистар: — Бартыһааннары этиҥ! — диэн, Дьахталлары ыйаатылар. Баал Хабырыыс. Өлөрүү дьыалатыгар алҕас эриллибит киһини ыйаан өлөрүүттэн быыһаабыт, ол Кришен Сингхигэ дьиҥнээх үөрүү этэ. Индия кэпс.
3. Ыйааһыҥҥа ууран (туруоран) кимтуох эмэ төһөнү үктүүрүн, ыйааһынын бил, быһаар. Определять на весах вес кого-чего-л., взвешивать
Кини этэринэн саахары, бэчиэнньэни ыйыыбын. Софр. Данилов
Сахалар эти, бурдугу, арыыны мэһэмээн ыйааһыҥҥа ыйаан ылсалларабэрсэллэрэ. МАП ЧУу
Сүөһү тыыннаах ыйааһынын чуолкайдык билэргэ, ыйаан көрүллэр. КПЫ
Дьаралык ыйаа — кимиэхэ-туохха эмэ араастаан аат биэрэн олоҕо суох сыаналаа (үксүгэр сирэн). соотв. навешивать ярлык
Ону [«ыарахан кылаас» диэн ааттааһыны] ким даҕаны омнуолаабат, кинилэр итинник дьаралык ыйаабыт оҕолорун дьылҕата сарбыйылларыгар ким даҕаны наадыйбат. А. Никифорова
Өрө ыйаан таһаар — кими-тугу эмэ сиртэн үөһэ көтөҕөн таһаар. Перемещать кого-что-л. по направлению вверх, поднимать на высоту и держать на весу, приподнимать
— Бу туох куһуй? — Ыстапаан биир бөдөҥ, кытарымтыйан көстөр түүлээх куһу тумсуттан өрө ыйаан тэйгэтэн таһааран эргичиҥнэтэр. С. Маисов
Тэптиргэ — туһахха иҥнибит куобаҕы өрө ыйаан таһаарар оҥоһуулаах булт тэрилэ. Хомус Уйбаан
Учуутал кэлэн саҕабыттан өрө ыйаан таһаарда уонна: «Сарсыарда дорооболоһор куолута, өйдөөтүҥ дуо?» — диэт, ыһыктан кэбистэ. «ХС». Ыйаабыт балык түөлбэ. — хаппыт балык. Вяленая рыба. Маҕаһыыҥҥа ыйаабыт балык атыыланар
ср. др.-тюрк. сай, кирг. ас ‘вешать, повесить’