1) басня; иносказание, аллегория; Крылов үгэлэрэ басни Крылова; 2) ирония, насмешка; үгэнэн кэпсэтэр идэлээх киһи у него есть привычка иронизировать.

шутки-прибаутки, побасёнки; ср. үгэ-хоһоон.

үгэ-тамах : үгэ-таамах курдук намёками, загадочно (рассказывать что-л., сообщать о чём-л.).

ирония, насмешка; шутка; көрүдьүөһү көрөөччүлэр үгэлэрэ-хоһоонноро элбиир среди тех, кто смотрит на веселье, начинаются оживлённые шутки; үгэнэн хоһоонунан кэпсэтэр он говорит с иронией; ср. үгэ-дойҕох.

n. fable

аат.
1. Таайтаран этэр ис хоһоонноох, туохха эрэ үөрэтэр түмүктээх кылгас кэпсээн эбэтэр хоһоон. ☉ Басня. Саха литературатыгар бастакы үгэлэри С.А. Саввин — Күн Дьирибинэ суруйбута
□ Баҕатаайыскай бастакы кинигэтин үгэлэригэр билиҥҥи олоххо баар араас итэҕэстэрдээх, омсолоох дьону саралыыр
ТНН КХК. «Буруй эрэ моттойоҕо» диэн норуот үгэ хоһооно манна туттуллубута айымньы элэктиир туонун күүһүрдэн биэрэр. КНЗ КАӨ
2. Элэк оҥостуу, үгэргээн этии, таайтаран күлүү-элэк гыныы. ☉ Скрытая насмешка, ирония, издёвка
Бу олоҥхо иһэ истээх олоҥхо буолла! Баһыттан атаҕар диэри үгэ. Олоҥхоһут өксөкү кыыла — ити өрөбөлүүссүйэ буолар. Эрилик Эристиин
Сөбүлүүллэрэ-сиилииллэрэ биллибэттик үгэнэн кэпсэтэр идэлээх оҕонньоттор, кинини кытта судургутук кэпсэтэллэр. Амма Аччыгыйа
Үгэҕэ үгэнэн хардарыам этэ да Мин быһаччы этэри таптыыбын. И. Гоголев
ср. бур. үгэ ‘слово; речь (выступление)’

аат. Сымыйатакырдьыга биллибэт, сэрэйэн, таайан көрөн этиллэр туох эмэ. ☉ Что-л. предполагаемое, гипотетическое
Кутталлаах сири субу аҕай кини буолан этэҥҥэ аһарбытын туһунан тыл аҥаарын да быктарбат, үгэ-таамах да курдук этэн аһарбат. Н. Заболоцкай
«Күөлбүт анныгар туспа саарыстыба баар үһү, ону чинчийэллэр», — дэһэллэр олохтоохтор, үгэ-таамах кэриэтэ. Онтон төһөтө кырдьыгын, төһөтө сымыйатын билбит суох. А. Данилов
Бу үгэ-таамах да курдук тыл буоллар, ким да утарбата, бэл дириэктэр хардарбата, ити этиини ылынарга куоластаатылар. С. Окоёмов

аат. Сирэйинэн буолбакка үгэргээн, хоһорҕоон, түгэхтээхтик этии. ☉ Выражение, имеющее подтекст, намёк на что-л., иносказание
Урут Арамаан убайын үгэтигэр-хоһоонугар оччо кыһаммат этэ. Амма Аччыгыйа
«Өмүрэх таба эппитин "өйдөөх" өйдөөбөтүттэн ордук өлүүлээх суох», — диэн өһүргэммит оҕонньор үгэ-хоһоон дойҕохтонон барда. С. Федотов
«Миигин хоруотаан, холуннаран сурук суруйбут. Маай бырааһынньыгынан үгэ-хоһоон тыллаах тэлэгирээмэ ыыппыт. Онон мин арахсабын», — диэтэ. А. Бродников