Якутские буквы:

Якутский → Русский

үктээмэхтээ=

ускор. от үктээ=.

Якутский → Якутский

үктээмэхтээ

үктээ диэнтэн тиэт
көрүҥ. Кыыһы булгу сөрөөн түһэрэн баран, көхсүн үктээмэхтээн ылла. Амма Аччыгыйа
Хадаар күлэн алларастаабыта, үөрбүтэ-көппүтэ: «Дьэ, бу буур ыйааһыны баҕас үктээмэхтиир ини». А. Кривошапкин. (тылб.)


Еще переводы:

маадьай

маадьай (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Тобуктарыҥ икки ардынан ордук арыттаах, токур буолан көһүн. Стать кривоногим
Киил Тылгынов маадьайан хаалбыт атахтарынан …… түргэн-түргэнник үктээмэхтээн, тэмтээкэйдээн ыла-ыла, сыана диэки харбыаласта. Н. Лугинов
[ Хотугу киһи] күнү өйдөөн көрүөҕүттэн Көтөллөнөн көһө сылдьан, Табаны кыпчыйан мииниэҕиттэн Такымынан маадьайбыта. П. Ламутскай (тылб.). Эһэ малааһын кэмигэр атаҕа маадьайыар диэри эти анныгар тарыйбыта. Эвен фольк.
ср. монг. майжийх ‘стаптываться, кривиться на одну сторону’

дьоруолаа

дьоруолаа (Якутский → Якутский)

туохт. Икки хаҥас эбэтэр икки уҥа атахтаргын хардарытаары тэҥҥэ ылан айаннаа (ат туһунан). Идти иноходью, попеременно вынося вперед то обе правые, то обе левые ноги (о коне)
Тойон көмүс уктаах дэйбииринэн атын өттүккэ «сып» гына биэрэрин кытта, ата түөрт атаҕын үөрэ-дьүөрэ үктээмэхтээн дьоруолаан кутан-симэн барда. Эрилик Эристиин
Тобугунан элэмэс Тураҕастай соноҕос, Чааскылаахай ууларын Дьалкыппаттык айаннаа, Чороонунан кымыһы Долгуппаттык дьоруолаа! П. Тобуруокап
Кутузов бэйэтэ ыараханнык миинэн иһэн, дьоруолаан күөгэтэр, атын ыгылытар. Л. Толстой (тылб.)
Дьоруо ат айанныырыгар маарынныырдык хамсан. Делать движения, похожие на движения коня-иноходца при беге
Кэрэтиэн барык-сарыкка Туундаракам дьоруолуура, Тойугу ыһар туйаҕыттан Сулус кыынньа оонньуура. Улуро Адо (тылб.)
Дьоннор, бу тоҕо бачча тиэтэлгитий, Дьоруолуу ойоҕут куобах кэриэтэ? Р. Гамзатов (тылб.)

үөрэ-дьүөрэ

үөрэ-дьүөрэ (Якутский → Якутский)

  1. даҕ. Тэҥ соҕус, маарыннаһар, араа-бараа. Примерно одинаковый, схожий
    [Таатта үрэх] Үөрэ-дьүөрэ үүт тураан көлүйэлэрдээх, Араа-бараа арылыаһа күөллэрдээх эбит. Саха нар. ыр. I
    Үөрэ-дьүөрэ дойдулары ааһыталаатыбыт. «ХС»
    Үөрэ-дьүөрэ саастаах эрэ дьон доҕордоһуохтаахтар диэн сыыһа өйдөбүл эмиэ баар. ЧКС АК
  2. сыһ., суолт.
  3. Тэҥ соҕустук, араабараатык. Примерно одинаково, наравне
    Доҕоргунуун Одуордуун икки тугут курдук үөрэ-дьүөрэ үөскээбиккит. Суорун Омоллоон
    Уоллаах кыыс ити курдук үрэх баһын хараҥа тыатын быыһыгар, бургунас ынах муоһунуу, үөрэдьүөрэ, тэҥҥэ үүнэн испиттэрэ. Дьүөгэ Ааныстыырап
    Вадим Ионович ааны аһаат, дуораччы дорооболоспутугар, бары үөрэ-дьүөрэ хардаран күйгүөрэ түстүлэр. Тумарча
  4. Биир тэҥник, хатыланардык, тэҥ арыттаахтык (хол., үктэнэн хаамп). Равномерно, ритмично (напр., ступать ногами)
    Үөмэс-аамас дайбатан Үөрэ-дьүөрэ үктэтиэм, Тоҕус суукка тухары Дьоруолатан дайдарыам. Саха нар. ыр. II
    Ата түөрт атаҕын үөрэдьүөрэ үктээмэхтээн, кырыытынан таһыйбахтаан ыла-ыла …… дьоруолаан кутан-симэн барда. Эрилик Эристиин
    Тиит бэлэм-бэлэмник үөрэ-дьүөрэ түһэрэн, куолаһа улам ыраастыйан, улам күүһүрэн, эрчимирэн иһэр. А. Бэрияк