үөкэй диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Уот Уһуму …… Өттүк баттанан үөкэҥнээтэ, Өһөх күдэн күлүктэннэ. П. Ойуунускай
Кытыйалаах манна кыабаҥнаабыт, Хамыйахтаах манна хаабыҥнаабыт, Тэриэлкэлээх манна ньэлэҥнээбит, Үтэһэлээх манна үөкэҥнээбит. Күннүк Уурастыырап

1. даҕ. Уһун, үчүгэйдик сулуйуллубут, кыһыллыбыт (хол., ураҕас), уһун уонна мырчыстаҕаһа суох (хол., моой). ☉ Длинный, ровный и гладкий (напр., жердь со снятой корой)
   Кулугур ураҕас. ПЭК СЯЯ
   Бухатыыр үс былас Үөкэйэр өттүктээх, биэс былас Биэкэйэр бииллээх, Түөрт былас Кулугур моойдоох. Суорун Омоллоон
2. сыһ. суолт. Олох, букатын, адьас. ☉ Совершенно
   [Ийэлэрэ уолаттарыгар:] Кунаах маҥан оҕустаах, Кулугур маҥан атыырдаах, Дьулусхан баай Тойон оҕонньордооххо тиийиэххит. ТТИГ КХКК
   ♦ Кулугур кулгаахтаа, тараах иэннээ — кулгаах туллуор, иэн тириитэ бысталаныар диэри накаастаа, таһый. ☉ Жестоко, беспощадно обращаться с кем-л. (букв. сделать ему отвислые уши и полосатую спину)
   Баҕар, оҕолорум эрэйдээхтэри, күлүмнүүр көмүстэрбин, …… таһыйаҥҥын тараах иэнниэҕиҥ, кулугур кулгаахтыаҕыҥ. П. Ойуунускай
   Бэйиккэй, манна таҕыстаргын эрэ туттаран ылан тараах иэнниэм, кулугур кулгаахтыам. Далан