Якутские буквы:

Якутский → Якутский

өнүкү

даҕ. Туһалаах, туһаҕа турар (үксүгэр буолб. ф-ҕа тут-лар). ☉ Полезный, сто ΄ящий (обычно употр. в отриц. ф.)
Күннүктээн ууну оймооһун манан аҕай дьыала буолбатах, оттон сүрэҕэлдьэс киһиэхэ бу өнүкүтэ суох кэпсэтии буолааччы, үксүгэр. «ХС»

Еще переводы:

сүрэҕэлдьэс

сүрэҕэлдьэс (Якутский → Якутский)

даҕ. Үлэлиирин сөбүлээбэт, сүрэҕэ суох. ☉ Ленивый, нерадивый
Үһүөн да булка үөрүйэхтэрэ суох, сүрэҕэлдьэс, арыгыны таптыыр дьон эбит. Далан
Күннүктээн ууну аймыыр манан аҕай дьыала буолбатах, оттон сүрэҕэлдьэс киһиэхэ бу өнүкүтэ суох үлэ. У. Нуолур
Төрүт да аанньа үлэлээбэт, өрүүтүн куруубайдаһар, сүрэҕэлдьэс киһи этэ. «ХС»

уймаа

уймаа (Якутский → Якутский)

  1. көр оймоо. Күннүктээн ууну уймуур манан аҕай дьыала буолбатах, оттон сүрэҕэлдьэс киһиэхэ бу өнүкүтэ суох үлэ. И. Никифоров
    «Кыһын ыран эрэр, арыычча хаһан аһыы сылдьар сылгыны кыратык даҕаны үүрэр, эккирэтэн туран сир уларытар, иһин кур өтөҕөтүн отун тоҕо уймаан кэбиһэр олус охсуулаах буолар», — диир Пётр Романович. ОГИ С
    Эмис анды хоргунун холбуйан ылан чохоолго кутан баран, этин онно уймаан сиэтэххэ, аһара минньигэс. С. Маисов
  2. көр аймаа. Убаҕас уунан утахтанан Улаҕалаах санаатын уймаабыт Улдьаа мэник Аар акаары. А. Софронов
    Сааскы ыһыы күрэҕин көҕө Түүҥҥү түүлү уймаата. А. Абаҕыыныскай
    Улуу дойдубун Уймаан сиир Ороспуой ууһа Умсан биэрбэт, Одьунат оҥоһуута Улахан эбит! Күн Дьирибинэ
    ♦ Кэтит суолун кэһимэ (уһун суолун уймаама) — кэтит суолун кэһимэ (уһун суолун оймоомо) диэн курдук (көр кэтит)
    Кэтит суолгун Кэһэр үһүбүөн, Уһун суолгун Уймуур үһүбүөн Биир тыл, бигэ санаа. П. Ойуунускай. [Бакыыһа кинээс (куттана-куттана):] Баһылай! Эйигин уһун суолгун уймаабыт, кэтит суолгун кэспит айыы суох. Аһын, сымнаҕастык тут. Эрилик Эристиин
    ср. тюрк. уйма ‘марать, пачкать’