туохт. Сүөһү өртүгүн хааччахтаа, күрүөлээ. ☉ Делать загон, ограду для скота
Бардам Байбал кэрэ киэҥ сыһыылары сүүрүк ат сиппэт сүлдьүгэс оҕуруотунан сүүрдэн, кыраадалаан ылан апчарыйбыт. Н. Түгүнүүрэп

туохт., истор. Үллэриллэр сири араас көтүгүөрүйэҕэ бөлөхтөө. ☉ Дробить надельные земли на разные категории
[Ньукуус:] Баайдар, кулаактар сирдэрин өртүктэри, бурдук сирдэри-майырдары ньылбы хастаан ылаллар үһү, ол гынан баран сири суол-суол гына үс көтүгүөрүйэлииллэр үһү. Күндэ

сыһ., кэпс. Тугу да ордорбокко, бука барытын, бүтүннүү, бүтүннүүтүн. ☉ Все, без остатка, дочиста
Дуйдуурап устурууктар Кулаактар сирдэрин куучча ходуһалары, өртүктэри, кыбыылары, солооһуннары түөрэтин былдьаан ылбыт. Күндэ
Арааһа, Коля куучча барыларын муннукка хаайбыт дуу, хайа үөдэн? Болот Боотур

бьеф (быһыт икки өртүгэр сытар уу түөлбэтэ, Үөһээни быһыкка хаайтарбыт уу түөлбэтин үөһээни Б., оттон аллараанытын алларааны Б. дэнэр.4)

оргуһуох (төһүүлээх механизм икки сарыннаах дэтээлэ. О. хамсаабат сүрүшгэ олорор, онно тайанан икки өртүгэр иннэннээн эрэ хамсыыр төһүү оруолун толорор.)

I
көр кирээдэ
2
Дьиэлээх Бадиевскай сиргэ бырахпыт куллукатын ылан, уот үрдүгэр баар кыраадаҕа ыйаата. Болот Боотур
Уокка арыы, кыл быраҕыллар, Кыаһаан, дүҥүр куурдулланнар Кыраадаттан ылыллаллар. Дьуон Дьаҥылы
Саллааттартан биирдэстэрэ кыраадаҕа кыстанан турар тыырыллыбыт тымтыктартан харбаан ылан умата охсон баран, …… Баһылайга биэрдэ. «ХС»
II
аат. Сүөһү өртүгэ, хааччах. ☉ Загон для скота, ограда
[Көстөкүүн:] Дьиэ тулатынааҕы Мөлөгөр кулуба кыбыыта, кыраадата бары сопхуос кыбыыта, кыраадата буолар. Күндэ
Дьиэтин уҥа өттүнээҕи уһун синньигэс кыраадаҕа киирэн, ойуур быыһыгар баар көлүкэ кытыытыгар дүлүҥ үөһэ олордо. Н. Түгүнүүрэп
Муус устар ыйтан уулаах биэлэри төрөтөр кыраадаларга мунньан отунан аһатыллар. ПНИ ИС

туохт.
1. Мэччирэҥ сиргэ хааччахта оҥор. ☉ Огораживать территорию (напр., пастбище)
[Көстөкүүн:] Баайдар кыбыыбыт, өртүкпүт дии-диилэр бүтүн толоону толоонунан хааччахтаан ылан олорор этилэр. Күндэ
Баайдар сайылык сирдэртэн талбыт толооннорун, сыһыыларын хааччахтаан ыланнар ходуһа оҥостоллоро. Эрилик Эристиин. Хаһаайыстыба саҥа оҥоһуллар сирин күрүөлээбитэ, хааччахтаабыта. ЕЗГ КТ
2. көсп. Ким эмэ тугу эрэ гынарын бобус, тугунан эмэ муҥурдаа. ☉ Мешать, препятствовать кому-л., ограничивать кого-л. в чём-л.
Аны биир сыананан хааччахтаан, кыһайан ылаллара итэҕэс эбит дии. Болот Боотур
Урукку поэтиканы халбаҥа суох тутуһан суруйуу ардыгар бэйээттэр айар дьоҕурдарын хааччахтыыра. Софр. Данилов
Дьиэлэригэр оҕолор ырыаларын-тойуктарын төрөппүттэрэ хааччахтаабат эбиттэр. ОАП ОДьТС

аккырыыкка (ahagac суругу суруйан почтанан ыытарга аналлаах, аҥар өртүгэр үксүн истори-ческай ис хоһоонноох ойуу бэчээттэммит, тутуһуллар (стандартный) кээмэйдээх түөрт көнө муннуктаах хаар-гыска, халын кумааҕы эбэтэр итиннэ суруллубут сурук.)