Якутские буквы:

Якутский → Русский

өрүөл

1) герб на монете; 2) разг. орёл (о смелом, молодецкого вида человеке); дьэ өрүөл дии ! ну и орёл!

Якутский → Якутский

өрүөл

аат.
1. кэпс. Харчыга, бэчээккэ хотой ойуулаах гиэрбэ. ☉ Изображение орла (на монетах, печатях)
Аҕабыыт эрээсэтин сиэбиттэн өрүөл бэчээттээх кумааҕыны таһааран тэнитэ тутта. Амма Аччыгыйа
2. кэпс. Дохсун, хорсун киһи. ☉ Орёл (о смелом, молодецкого вида человеке)
Дьэ өрүөл дии! Маладьыас! Иккис уордьаҥҥын Берлиҥҥэ ыларгар баҕарабын… Көрсүөххэ диэри, өрүөллэр! С. Никифоров
Өрүөллэр бойобуой аттарын миинэннэр, ыллаабыт гиимнэрин салҕааннар, бүгүҥҥү ыччаттар ыллыыллар. Эллэй
Манна тэҥэ суох сэриигэ Хас да өрүөл өлбүтэ. Баал Хабырыыс
△ элэк. Кими эмэ күлэн-оонньоон ааттыыр тыл. ☉ Орёл (насмешливое обращение к кому-л)
Үрүйэни өрө сыыйан Барбахтаһан бараннар «өрүөллэрбит» тохтоотулар. Күннүк Уурастыырап
Дьэ кини, өрүөл, булан-талан сылдьар буолуохтаах. «ХС»

Еще переводы:

бөрөстүөл

бөрөстүөл (Якутский → Якутский)

көр бүрүстүөл. Өрүөл кыыл бөрөстүөл үрдүгэр олорор үһү (тааб.: кумаар киһи төбөтүн үөһэ)

тоһуйус

тоһуйус (Якутский → Якутский)

тоһуй диэнтэн холб. туһ. [Бандьыыттар кыһыллары] аара тоһуйса сатаан бараннар, кыайан туппатахтар. Эрилик Эристиин
Ыстыык ыстыыкка тоһуйсан, …… Эрэллээх сэбиэскэй өрүөллэр Эрдээхтик кимэллэр. А. Абаҕыыныскай

айбалаа

айбалаа (Якутский → Якутский)

туохт., поэт. Күҥҥэ көрдөр, баар гын, төрөтөн-үөскэтэн таһаар. ☉ Создавать, творить, производить
Өрөгөйдөөх күннүүрүм Алыныктыыр өттүгэр Айбалаан таһаарбыт Айыылыыр далбарайым, Күннүүрүм өрүөлэ, Көрдөр хараҕым, Көтүрдэр тииһим, Хорсун уоллуур оҕокком! С. Зверев

дэбдэтин

дэбдэтин (Якутский → Якутский)

дэбдэт диэнтэн бэй
туһ. [Уулаах Уйбаан] бэйэтин дэбдэтинэ таарыйа ойоҕор Кыпчыһах кыыһа Ааныкаҕа сэһэргиирэ. Эрилик Эристиин
«Биһиги диэн өрүөллэр буоллахпыт!» - дэһэн дэбдэтинэ соҕус саҥара-иҥэрэ истилэр. «ХС»
Масчыттар ортолоругар биһигини илэ-бодо сэниир, бэйэлэрин дэбдэтинэр дьоннор бааллар. «ХС»

кэскиллэс

кэскиллэс (Якутский → Якутский)

кэскиллээ диэнтэн холб. туһ. Эттилэр: Ийэ дойдуҥ кэскилин эн дьүүллэс, кэскиллэс тиийэҥҥин. С. Данилов
[Настаа:] Урут дьахтар, өйдөөх-санаалаах дэммэккэ, мунньахха сылдьыһан олох кэскилин кэскиллэспэт этэ. Күндэ
Ити үүнэн эрэллэр Кэнэҕэски эйэни Кэскиллэһэр өрүөллэр. И. Эртюков

сиҥнэртээ

сиҥнэртээ (Якутский → Якутский)

сиҥнэр диэнтэн төхт
көрүҥ. Сир анныгар Сирэлиһэ сытар Сир миинэлэрэ Сэрии бөҕөнү Сиҥнэртээтилэр. Өксөкүлээх Өлөксөй
Аргыһым хоту-соҕуруу куһу-хааһы сиҥнэртээбит ахан киһи. Софр. Данилов
Өрүөл сүрэхтээх дьоннор Өстөөх сэриитин сиҥнэртээн Өр охсустулар онно. Баал Хабырыыс

буускалаа

буускалаа (Якутский → Якутский)

туохт. Буусканан ыт. ☉ Стрелять из пушки
Өрүөл кыһыл бартыһааннар, Өлүөнэ өрүс устун Борохуот аалынан Будулутан кэлэннэр, Буускалаан ньиргитэн Буралсарал ыспыттара. П. Ядрихинскай
Сытыҥ диэн хамаанда буолбут быһыылаах. Мэхээс эмиэ хаары хаһыйан оннун оҥостон баран сытан кэбистэ. Арааһа, буускалаары гыннахтара дуу? «ХС»

бэрэлээ

бэрэлээ (Якутский → Якутский)

туохт. Тугу эмэ хос-хос ырыт, бэрий, саамылаа. ☉ Проверять, перебирать что-л. много раз
Оччотооҕу саҥа суруйан эрэр уонча суруйааччыны өрө-таҥнары бэрэлээн, хас да бөлөххө түҥэтэллэр: буржуйдуу омугумсахтар, уҥа аргыстар, хаҥас аргыстар, пролетарийдар, холкуоһунайдар. Амма Аччыгыйа
[Өндөрөй Өрүөл] Өрөспүүбүлүкэни, Союһу Өрө-таҥнары бэрэлиир. Р. Баҕатаайыскай

иэстэн

иэстэн (Якутский → Якутский)

иэстээ диэнтэн бэй., атын
туһ. [Кулуба:] Дьэ, Дьаакып, ити суруллубут сүөһүттэн көҥүлэ суох тутуннаххына, уоруйах куолутунан иэстэниэҥ. А. Софронов
Өллүлэр-өстүлэр өрүөллэр, Кинилэр хааннара иэстэниэ! Күннүк Уурастыырап
Кини ыам ыйынааҕы хамнаһын уон аҕыс солкуобайы урутунан ылан сиэбитэ, ону толорбокко өлбүтүн быһыытынан, уон икки солкуобай аҕыс уон харчы иэстэнэр. Эрилик Эристиин

көтөөхтөө

көтөөхтөө (Якутский → Якутский)

көт I диэнтэн атаах.-аччат. Күөкэрдиирэ дьүөгэлэри кытта Көрүлээхтээн сылдьыбыппыт Күн-айыы сириттэн Көтөөхтүүр күммүтүгэр Күндү-күндү эбит буолаарай... Өксөкүлээх Өлөксөй
Өрүөл, хотой буолаахтаан Үөһэ, үөһэ көтөөхтөөн, Үрүҥ хаарга сөтүөлээн, Өрө тыыммыт киһи даа! Эллэй
Уол көрдүүр да көрдүүр кинини, Кэрийэ көтөөхтүүр сор иэнин. Суох, булбат тапталлаах доҕорун, Хонууга үгүс ээ, ньургуһун... И. Гоголев
Көмүстээх табытал күөх оттон Соловей чыычааҕым салгыҥҥа көтөөхтүүр. П. Тулааһынап