Якутские буквы:

Якутский → Русский

адаарыс

адаарыс гын = момент, от адаарый = а) возникнуть, появиться внезапно, вдруг (напр. о высокой нескладной фигуре; о лесе, внезапно открывшемся с небольшой высоты); б) показаться внезапно в беспорядочном, растрёпанном состоянии (напр. о волосах).

адаарыс=

1) совм.-взаимн. от адаарый =; 2) перен. разг. не ладить, ссориться; браниться, пререкаться; адаарыһан турдулар они вдруг начали ссориться.

Якутский → Якутский

адаарыс

адаарый диэнтэн холб. туһ. Күөл тула өттө бүтүннүү араас быһыылаах адаарыспыт таастар этэ. Суорун Омоллоон
Маайыс тугу эрэ ботур-ботур кэпсэтэргэ дылы гына түһээт, аҕыйах бөдөҥ тииттэр адаарыһан туралларын диэки сыыры үрдүнэн хаама турда. Амма Аччыгыйа
Икки ардылара уу тэстибэт иллээх өлөр атастыылар Арыт ардыгар этиспит, Адаарыспыт буолааччылар. ДьТ

адаарыс гын

адаарый диэнтэн көстө түһүү. Куоластааһыҥҥа тиийбэккэ, бадаарыспыт хара тарбахтаах илиилэр адаарыс гынан кэбистилэр. Амма Аччыгыйа
Ата бидилгэхтээн, бадарааны саҥа туораан эрдэҕинэ, эмискэ иннигэр-кэннигэр саалаах дьон адаарыс гына түстүлэр. А. Сыромятникова
Ким эрэ илиитэ адаарыс гынан ааста, саа уоһа күөрэс гынна. Суорун Омоллоон

адаарыс гыннар

адаарыс гын диэнтэн дьаһ
туһ. Кинилэр диэки мунньах дьоно бүтүннүү адаарыс гыннарбытын [Арамааскы] кыра оҕо курдук туттан-хаптан сэһэргээбитэ. Амма Аччыгыйа
Хаһан наада буолуо да, кистэлэҥ тыҥырахтарын биирдэ адаарыс гыннарыахтара. А. Сыромятникова

Еще переводы:

бадаарыс

бадаарыс (Якутский → Якутский)

бадаарый диэнтэн холб. туһ. Куоластааһыҥҥа тиийбэккэ, бадаарыспыт хара тарбахтаах илиилэр адаарыс гынан кэбистилэр. Амма Аччыгыйа

дисгармонировать

дисгармонировать (Русский → Якутский)

несов. 1. муз. дисгармо-ниялан, дьүөрэтэ суох иһилин, дьүөрэтэ суох тыаһаа; 2. перен. адаарыс, тыл-тылга киир-симэ.

сүгүрүҥнээ

сүгүрүҥнээ (Якутский → Якутский)

сүгүрүй 1 диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Атахтарын анныгар чэбдик ньургуһуннар нуоҕайаллар, кинилэргэ килбиктик сүгүрүҥнүүр курдуктар. И. Гоголев
«Баһыыбаларыҥ!» — Мөрүөн Бүөтүр саала диэки сүгүрүҥнээн эрчимнээхтик тоҥхоҥнообутугар …… өһөс баттаҕа, идэтинэн, адаарыс гына, муос курдук өрө тоһуйа түстэ. Э. Соколов

бурайыс

бурайыс (Якутский → Якутский)

туохт. Кимниин эмэ тыл тылга киирсимэ, иирсис, адаарыс, этис. ☉ Ссориться, не ладить, пререкаться с кем-л.
Аҕатын, ойоҕун кытта бурайсан — кыыл барбыта. Күннүк Уурастыырап
«Хайа бу Дьаакыптаах туох буолан бурайсан бардыгыт?» • диэтэ Иван уонна талах олоппоско олордо. М. Доҕордуурап
Дьоммун кытары бурайсан баран, кинилэртэн тэйэн, атын хампаанньаҕа холбоспутум. А. Кривошапкин (тылб.)

хахыр

хахыр (Якутский → Якутский)

даҕ., кэпс. Хаппыт-куурбут, хачаайы, ньыраайы көрүҥнээх. ☉ Засохший, высыхающий, чахлый, хилый (о растительности)
Харахпар хахыр тииттэр лабаалара адаарыс гына түстүлэр, тулабар тубар тыа туран кэбистэ... П. Тобуруокап
Харыйа мастар, Хаппыт хахыр курдук, Хара мутуктарынан Кэннилэригэр турар бэстэри Кэйиэлээн кирдиргэттилэр. С. Васильев

тубар

тубар (Якутский → Якутский)

даҕ., түөлбэ.
1. Сиигэ суох, хаппыт-куурбут, кураайы (хол., сир). ☉ Лишённый влаги, сухой, засушливый (напр., земля)
Харахпар хахыр тииттэр лабаалара адаарыс гына түстүлэр, тулабар тубар тыа туран кэбистэ. П. Тобуруокап
«Си-дьүгээр буолуохтааҕар, тиниктэһиллиэ, бэйэтэ да тубар буордаах сир», — диэн оттуур ходуһатын туһунан кэпсэтиини Тиитэбис түмүктээтэ. «Чолбон»
2. Олус аҕыйах, кэмчи, тутах. ☉ Очень бедный, скудный. Тубар ас
□ Куорат олоҕо аас, тубар этэ. И. Гоголев
Тубар соҕус эрээри, сэрии кэннинээҕи дьоллоох, кыайыы кынаттаах, сырдык сыллар. М. Тимофеев

кырыы

кырыы (Якутский → Якутский)

  1. аат.
  2. Туох эмэ кытыы, ойоҕос өттө. ☉ Край, сторона, бок, ребро чего-л.
    Халлаан илин кырыыта суһуктуйан барда. Амма Аччыгыйа
    [Чаҕылҕан] сырдыгар кыһайан көрдөххө, арыт былыт кырыыта адаарыс гынан көстөн ааһар. Н. Якутскай
    Оҕонньор ытыһын кырыытынан хараҕын уутун сотунна. Софр. Данилов
    Никита Калинович, өндөйөн, кырыыга олорор киһини ыҥырбыта. В. Яковлев
  3. Туох эмэ биилээх сытыы өттө. ☉ Грань чего-л.; острый край какого-л. предмета
    Сүгэ кырыыта.  Кыһыҥҥы кылбаа маҥан күнүм кыыбылаан батас кырыытын курдук Кылбалдьыйа көтөн тахсар. П. Ойуунускай
    Үгүс ыстыык сытыы кырыыта Сардаҥа уотунан сырдыыр. И. Эртюков
    [Ыһыы] быһар кырыылара [биилэрэ], эркиннэрэ ыраас ньуурдаахтар, кичэйэн туран кылааккайдаммыттар. ННС ЧАа
  4. даҕ. суолт. Кытыыга, уһукка ыраах турар, баар (сир туһунан). ☉ Отдаленный, окраинный (о местности)
    Күүттэриилээх ыһыах күнэ Кырыы сиргэ бүгүн үүннэ. Р. Баҕатаайыскай
    Кырыы тыаҕа киирбитин кэннэ, иннигэр дьон кэпсэтэр саҥалара ньамаласта. И. Гоголев
    [Сметанин төрөппүттэрэ] былыргыта Орто Бүлүү улууһун кырыы нэһилиэгэр Чачыга олорбуттар. КНЗ ТС
    Бу аҕыйах киһилээх кырыы нэһилиэккэ абааһы баҕас дэлэй. «ХС»
    ◊ Кырыытынан сылдьар кэпс. — кимиэхэ эмэ өһүргэнэн ойоҕоһунан сырыт. ☉ Дуться на кого-л. (букв. ходит боком)
    Миэхэ кырыытынан сылдьар. ПЭК СЯЯ. Кырыы хараҕынан кынчайан көрбөтө — болҕомтотун уурбат, аахайбат, кимиэхэ эмэ хайдах да буоллун диэбит курдук сыһыаннас. ☉ Совершенно не обращать внимания на кого-л., игнорировать кого-л., пренебрегать кем-л.; хоть бы хны, хоть бы что кому-л.
    Дьиэ иһигэр көтөн түстүлэр да, ыалдьыт дьон быһыытынан уҥа диэки олордулар да, дьиэлээх киһи кинилэргэ ыт да киирдэҕэ диэбэтэ, кырыы хараҕынан кынчайан көрбөтө. Ньургун Боотур
    Тиэтэйэн иһэр дьон, кырыы харахтарынан кынчайан да көрбөккө тахсан хаалаллар. Эрилик Эристиин
    ◊ Тыҥ кырыыта — халлаан илин саҕаҕа сырдаан эрэрэ биллиитэ. ☉ Начало утренней зари
    Тыҥ кырыыта охсуллан, Тылбааран сырдаан барбыта. Күннүк Уурастыырап. Тыҥ кырыыта саҥардыы аһыллыыта, Дмитриев хомуна охсон, учааскалары кэрийэ барбыта. «Ленин с.». Тэҥн. тыҥ хатыыта
    тюрк. кыр, хыр, киру