Якутские буквы:

Якутский → Якутский

айаатааһын

айаатаа диэнтэн хай
аата. Сайылык аайы атыыр оҕус айаатааһына, ынахтар маҥыраһыылара, ньирэйдэр мэҥирэһиилэрэ самаан сайын киэргэлэ буолан иһилиннилэр. В. Протодьяконов
Былырыыҥҥа диэри ынах маҥырааһына, оҕус айаатааһына, сылгы кистээһинэ, оҕолор ньамалас саҥалара сайылык иһин толорон кэбиһэрэ. И. Федосеев
Оҕус айаатааһына, ача күөх от арамаат дыргыл сыта муннубар сабыта биэрэргэ, арыылаах алаадьы амтана айахпар биллэргэ дылы буолла. Г. Колесов

айаатаа

туохт.
1. Дуорааннаахтык, күүскэ лаҥкыначчы хаһыытаа (оҕус, аҥыр, кулааһай туһунан). Гулко, протяжно реветь (напр., о быке, изюбре)
Алаас сыырын анныгар Атыыр оҕус айаатыыр, Эргэ титиик ааныгар Эриэн ынах маҥырыыр. П. Тулааһынап
Ынах маҥырыыра, оҕус айаатыыра, сылгы кистээн дьырылатара, аны санаатахха, судургутун иһин, истэргэ кэрэтиэн! Н. Лугинов
Ханна эрэ күөлгэ аҥыр айаатаан айдаарар. Н. Якутскай
Кулааһай айаатыыр дьылҕатын тускулаан Мин хардам эҥээрэр ол үрдүк хайаттан. Н. Калитин
2. Дуорааннаах, ыраах эҥсиллэр тыаһы, дорҕооннору таһаар. Издавать гулкие, протяжные, далеко раздающиеся звуки, шумы
Онно тутуу турбалара Халлааҥҥа ураатыыллар, Туундараны сатаратан Түүн үөһэ айаатыыллар. С. Данилов
Таас хайата хайыта ыстанан Айаатаан дьааһыйан, Аан дойдутун Барык-сарык оҥорор эбит. С. Зверев
Алмаасчыт фабрика Аар тайҕам үрдүнэн Айаатаан аарыгырар. Л. Попов
3. көсп. Кими, тугу эрэ дарбааннаахтык айхаллаа, аатын-суолун арбаа; дарбааннаахтык билин, аатыр. Громко славить, шумно расхваливать кого-что-л.; быть громко, шумно прославленным
Албан аатым Атыыр оҕус буолан Адаардаах аҕыс аартыкка Айаатаан лаҥкынаабыта. П. Ойуунускай
Эн курдук кэрэ бэйэлээх Эбэ хотун албаннаах аатын Аан дойду үрдүнэн Айаатаан тарҕаппатахпын. С. Васильев
Олус да боруода-ириэдэ буолан айаатаабатар, син быр курдук хойуу үүттээх-астаах эриэн саадьаҕай саха ынаҕа этэ. В. Гаврильева

Якутский → Русский

айаатаа=

вызывающе реветь (о быке).


Еще переводы:

кистээһин

кистээһин (Якутский → Якутский)

кистээ II диэнтэн хай
аата. Былырыыҥҥа диэри ынах маҥырааһына, оҕус айаатааһына, сылгы кистээһинэ …… сайылык иһин толорон кэбиһэрэ. И. Федосеев
Сыана иннигэр …… ат табыллан орулааһына, кистээһинэ иһиллэр. ХКК

маҥыраһыы

маҥыраһыы (Якутский → Якутский)

маҥырас диэнтэн хай
аата. Ынахтар, тамыйахтар маҥыраһыылара, а т ы ы р о ҕ у с т а р м ө ҥ ү р э һ и илэрэ …… үрэх баһын киһитин сүргэтин көтүттэ. Эрилик Эристиин
Сайылык аайы атыыр оҕус айаатааһына, ынахтар маҥыраһыылара, ньирэйдэр мэҥирэһиилэрэ самаан сайын киэргэлэ буолан иһилиннилэр. В. Протодьяконов
Арай, эмискэ ньи рэй мэҥириирэ иһи линн э. Онтон маҥыраһыы улам хойунна. «ХС»

айаатас=

айаатас= (Якутский → Русский)

взаимн. от айаатаа = перекликаться рёвом (о быках); оҕус айаатаһан билсэр погов. быки узнают друг друга, перекликаясь рёвом.

лачыгыратыс

лачыгыратыс (Якутский → Якутский)

лачыгырат диэнтэн холб. туһ. Эчи, лачыгыратыһан түһэн туһуннахтара үчүгэйин, дьиҥ тоҥ иҥиирдээх дьон эбит. «ХС»
Маччайбыт сүүстээх, аччаҕар муостаах оҕус тар айаатыы-айаатыы буору хаһаллар, күрдьүөтэһэ-күрдьүөтэһэ харсан лачыгыратыһаллар. ГКН МҮАа

айаататалаа

айаататалаа (Якутский → Якутский)

айаатаа диэнтэн төхт
көрүҥ. Эр соҕотох адаар муостаах баһын хантаччы быраҕар уонна быһыта баттаан, иһин түгэҕиттэн уйуһуйан, айаататалаан ылар. В. Бианки (тылб.)

багдаҥнас

багдаҥнас (Якутский → Якутский)

багдаҥнаа диэнтэн холб. туһ. «Тарҕаһыаҕыҥ», – тойоттор өттүлэрэ аан диэки багдаҥнаһаллар
А. Федоров. Харахпар эҥсилгэннээхтик айаатыы аа-дьуо хааман багдаҥнаһар мамоннар көстөн кэлэллэр. ПП ОА

иирээх

иирээх (Якутский → Якутский)

көр ыыраах
Атыыр оҕус Алтахтаан тахсан Аһаҕастай иирээҕинэн Ахпа иини хаһан Айаатаан айдаарда. Эрилик Эристиин
Торум курдук хара бытыгын иирээҕин быыһынан туорамаары сыыйынна. Эрилик Эристиин

ньидьилдьий

ньидьилдьий (Якутский → Якутский)

ньидьий диэнтэн арыт
көстүү. Туора үрүҥ туоһахталаах, Тойон атыыр оҕуспут, Локуоралыыр оппутун Туоракалыы хадьыйан, Логлостугас нокоолонон Лоҥкуначчы айаатаата, Ньидьилдьийэр киэптэнэн Ньиккирэччи мөҥүрээтэ. С. Васильев

оборуу

оборуу (Якутский → Якутский)

обор диэнтэн хай. аата. Кута оборуута күүстээх
Ууллаҕас силиини чоҥкуттан оборууну ким сириэй! Н. Босиков
Биир оборуу кэмигэр үстэ айаатыыллар. ЧАИ СБМИ

талахчаан

талахчаан (Якутский → Якутский)

талах диэнтэн атаах.-аччат. Талахчааным барахсан
Арай ол түүн Ала буркун түспүт — Айаатаабыт, уһуутаабыт, Хас тиит, талахчаан Хаахынаабыт, хачыгыраабыт, хас очуос, хапчаан Хаһыытаабыт, ытаабыт! П. Ламутскай (тылб.)