Якутские буквы:

Якутский → Русский

алаадый=

рассеивать своё внимание, отвлекаться чём-л.; кэпсэтиибэр алаадыйан отвлёкшись разговором; ср. алаарый = 2.

Якутский → Якутский

алаадый

туохт. Туохтан эрэ уолуйан, өмүттэн, ыксаан хаал (хол., билбэт сиргэр киһи-сүөһү элбэҕиттэн, ыксалга элбэхтэн тугу да талан ылыаххын билиминэ). ☉ Растеряться (от множества и разнообразия чего-л.)
Киһиэхэ алаадыйан, билэр киһигин билбэт буолан хаалаҕын. ПЭК СЯЯ
Сыбааркаһыт чэрдээх элбэх илииттэн, суон, синньигэс араас куоластаах саҥаттан алаадыйан хаалан, таах даллайан турда. «ХС»
Дьахтар былааччыйата, араас соно бөҕө кырыы кырыыларынан кыстанан, ыйанан ахан тураллар. Көрдөҕүнэ, бииртэн биир ордукка дылы, онон кэнникинэн олох алаадыйан хаалла. В. Ойуурускай. Тэҥн. алаар

Еще переводы:

алаарый=

алаарый= (Якутский → Русский)

1) раскидываться, простираться; алаарыйан көһүн = быть видным широко и далеко; 2) рассеиваться (о внимании); отвлекаться чём-л.; ср. алаадый =.

зазеваться

зазеваться (Русский → Якутский)

сов. разг. көрөн аралдьый, алаадыйан хаал.

зевать

зевать (Русский → Якутский)

несов. 1. дьааһый; зевать во весь рот айаҕыҥ муҥунан дьааһый; 2. разг. (глазеть) көрөн аралдьый, алаадый; зевать по сторонам тула корен аралдьый; 3. разг. (быть невнимательным) куоттаран кэбис, аһаран кэбис; не зевай! куоттарыма!

алаар

алаар (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Көрө симиттэн, өмүттэн, эбэтэр туох эмэ элбэххэ аралдьыйан, тугу да аанньа арааран көрбөт буол, мээнэнэн көр. ☉ Не знать что делать, растеряться, опешить; смотреть пустыми, невидящими глазами
— Тоҕо ыппатыҥ? Чубукулар олох аттыгынан ааспыттар эбит дии! — Алааран туран хааллым. И. Данилов
Орто дойду Одьунаас оҕолоро, Харахтара алаарбыт, Хараара иирбит дьон... П. Ойуунускай
Били илбиркэй хойуу түүлээх хара ыт, алааран хаалан, кэлииккэ таһыгар, уулусса диэки мээнэнэн көрө-көрө, үрэн лоҥкуната турда. А. Фадеев (тылб.). Тэҥн. алаадый
2. поэт. Ып-ыраас, сып-сырдык буолан көһүн. ☉ Виднеться, бросаться в глаза своей сверкающей чистотой и блеском (обычно о небосводе, сверкающей поверхности воды, радуге)
Төрөөбүт алааһым сылааһын, Алааһым алаарар халлаанын Ханна да тиийдэрбин доҕоччуок, Ахтыбат, санаабат сирим суох. С. Данилов
Уон араас өҥнөрдөөх алаарар кустукпут Умайар лиэнтэлии кылбаарар. Күннүк Уурастыырап
Аммабыт хочото эчи киэҥин-холкутун! Алааран түһэн ырааһын. С. Федотов
△ Сырдаан, чаҕылыйан көһүн (сырдык сэбэрэлээх кыыс киэҥ, сымнаҕас хараҕын туһунан). ☉ Быть сверкающими, блестящими (о глазах молодой красивой девушки)
Кыыстара кынталдьыйан, дьүһүнэ күлүмнээн, имэ тэтэрэн, хараҕа алааран …… кыыс да кыыс. П. Ойуунускай