Якутские буквы:

Якутский → Русский

алларыы

и. д. от аллар =; ойбон алларыыта прорубание проруби.

аллар=

1) выдалбливать, долбить; ойбонно аллар = прорубить прорубь; оройун аллар = прост. долбануть по темени; 2) перен. добывать, загребать; үбү алларан ыл = загребать деньги.

Якутский → Якутский

аллар

туохт.
1. Анньыынан мууһу балайда киэҥ гына тэс, дьөл, алдьат. Выдалбивать, долбить, прорубать (напр., прорубь). Анньыынан мууһу аллар
Били барбыт дьон бука бары, анньыыларын сүгэ-сүгэ, саба сырсан кэлэннэр, Сэбирдэх ойбонун тула хаар күрдьэн, алларан киирэн бардылар. Амма Аччыгыйа
Икки атаҕынан туора-маары хаһыйа тэбэн кэбиспит сиригэр кырыктаах сырыы анньыылар киирии чардааты алларбытынан бардылар. Н. Босиков
2. Хаһан, дьөлө хаһан хостоон таһаар (хол., сир баайын). Добывать, извлекать (напр., из-под земли полезные ископаемые)
Алтаны, алмааһы алларан ылыахпыт, Сомоҕо көмүһү Ыас курдук эллиэхпит. С. Васильев
Аҕа дойдум бастыҥ баайын Аҕыс кырыылаах Аламаас тааһы Аллараа дойдуттан Алларан таһаарбыт. С. Зверев
Аргыһым: «Таас чоҕу сиҥнэрэр, алларар Дьэ дьиҥнээх забойга киирдэхпит бу», — диэтэ. Л. Попов
Аллар атаһым кэпс. — олус чугас, истиҥ, куруутун бодоруһар атаһым, табаарыһым. Близкий, задушевный друг
Ити инники иһэр киһилиин — Киирик Григорьевич Туоскуннуун — Оҕотоойоп өрдөөҕүттэн аллар атастыылар. «ХС». Күндэлэй аллар атаһа кэлэйбиттии эппит. «ХС». Оройун (төбөтүн) аллар көр орой

Якутский → Английский

аллар=

v. to hollow, chisel out


Еще переводы:

чачай

чачай (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Айаххынан, муннугунан тугу эмэ (хол., ууну, буруону) сыыһа иһэҥҥин, ыйыстаҥҥын эбэтэр эҕирийэҥҥин тыын былдьаһан өрүсүһэн сөтөлүн, тыыныҥ хаайтар. Поперхнуться, захлебнуться чем-л. (напр., жидкостью, дымом)
Микиитэ …… тымныы салгыҥҥа чачайан хаалла. Амма Аччыгыйа
Дьэргэ чачайа-чачайа дагдайан тахсан, сыарҕаттан харбаата. Болот Боотур
Сорохтор буруоттан чачайан, сөтөллөн күпсүйэллэр. М. Доҕордуурап
2. көсп. Туохтан эмэ куттан, салын, чаҕый. Испугаться, устрашиться, струсить
Амырыын тымныы диэн чачайбакка Айаннаан дьигиһитэн ис эрэ! Болот Боотур
Эс, муус алларыыта — киһи чачайар үлэтэ. «ХС»
Бастакы уоттан өстөөх чачайда, туора-маары ойуттулар. «Кыым»
Хойуутугар бөппүт, убаҕаһыгар чачайбыт көр бөт II
Хойууларыгар бөтөннөр, убаҕастарыгар чачайаннар олоҥхоҕо саха киһи төрдө буолан олорбуттар үһү. Саха фольк. Хотуннуунтойоннуун Хойууларыгар бөппүттэр, Уоллуун-кыыстыын Убаҕастарыгар чачайбыттар. П. Ойуунускай
ср. кирг. чача, тат. чэчэч, монг. цацах ‘поперхнуться’

алларааччы

алларааччы (Якутский → Русский)

и. д. л. от аллар =.

аллара

аллара (Якутский → Якутский)

сыһ. Сир диэки өттүгэр; намыһах өттүгэр. Вниз; внизу. Аллара тур. Аллара түс. Аллара көр
Күнүн көрөр
Көрбүтэ, күнэ үөһэ тахсыбатах, өссө аллара түспүт. Суорун Омоллоон
Кини илиитин-атаҕын босхо ыытан, төбөтүн улам аллара куоҕатан, бэйэтэ бүтүннүү аллара диэки сыҕаллан истэ. Амма Аччыгыйа
Күөрэгэй барахсан тугу гынаахтыай? Үөһэ көтүөн кыната суох, аллара тимириэн уһуга суох. Т. Сметанин

алларылын

алларылын (Якутский → Якутский)

аллар диэнтэн атын
туһ. Дьукаахтаһар үчүгэйэ чахчы: биир оһох оттуллар, биир ойбон алларыллар, биир хотон туттуллар. Амма Аччыгыйа

прорубить

прорубить (Русский → Якутский)

сов. что 1. (вырубить отверстие) тобул, дьөл; аллар; прорубить прорубь ой- бонно аллар; 2. (сделать проход) солоо; прорубить дорогу в лесу ойуурга суолла солоо.

баллымах

баллымах (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Куйуурдуурга балык ханна сытарын билээри алларыллар уһун синньигэс ойбон. Длинная прорубь (для поиска места скопления рыбы при ловле ее сачками). Баллымах аллардылар

аамай-саамай

аамай-саамай (Якутский → Якутский)

сыһ. Үөмэхтэһэн, үөһэ-аллара туран. Собираясь толпой, скучиваясь
Аамай-саамай аалсыспахтаан, Атаххытын пааралааҥ. Күннүк Уурастыырап

аллартаа

аллартаа (Якутский → Якутский)

аллар диэнтэн төхт
көрүҥ. Өрүскэ өрө дэбилийэ олорор чардааттары аллартыахпыт. Эрилик Эристиин

алларыс

алларыс (Якутский → Якутский)

аллар диэнтэн холб. туһ. Оҕом аны улаатта, Ойбон киирэн алларсар, Ынахтарын уулатар, Ынахтарын харайсар. К. Туйаарыскай

наҥар

наҥар (Якутский → Якутский)

көр наҕар
Амма үрэх аллара устан, сир сиэдэрэй кырса көҕөрө наҥаран турар. «Чолбон»